สมรรถนะผู้นำวิชาการของผู้บริหาร ภาวะผู้นำทางการสอนของครู และคุณลักษณะของผู้เรียนที่ส่งผลต่อความเป็นเลิศทางวิชาการของสถานศึกษา โรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2

Main Article Content

เขมธมิกา เบ้าสุข
จันทรัศม์ ภูติอริยวัฒน์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับสมรรถนะผู้นำวิชาการของผู้บริหาร ภาวะผู้นำทางการสอนของครู คุณลักษณะของผู้เรียน และความเป็นเลิศทางวิชาการของสถานศึกษา 2) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรดังกล่าวกับความเป็นเลิศทางวิชาการของสถานศึกษา และ 3) ศึกษาตัวแปรพยากรณ์ที่ส่งผลต่อความเป็นเลิศทางวิชาการของโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2 การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างเป็นครูผู้สอนในปีการศึกษา 2568 จำนวน 306 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามตารางของเครจซีและมอร์แกน และสุ่มแบบแบ่งชั้นร่วมกับการสุ่มหลายขั้นตอน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่าง 0.60-1.00 ค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามด้านสมรรถนะผู้นำวิชาการของผู้บริหาร ภาวะผู้นำทางการสอนของครู คุณลักษณะของผู้เรียน และความเป็นเลิศทางวิชาการของสถานศึกษา เท่ากับ 0.820, 0.760, 0.890 และ 0.857 ตามลำดับ ส่วนค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.878 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน
ผลการวิจัยพบว่า
1. สมรรถนะผู้นำวิชาการของผู้บริหาร ภาวะผู้นำทางการสอนของครู คุณลักษณะของผู้เรียน และความเป็นเลิศทางวิชาการของสถานศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมาก
2. ตัวแปรทุกคู่มีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001
3. สมรรถนะผู้นำวิชาการของผู้บริหาร ภาวะผู้นำทางการสอนของครู และคุณลักษณะของผู้เรียนร่วมกันพยากรณ์ความเป็นเลิศทางวิชาการของสถานศึกษาได้ร้อยละ 50 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 โดยคุณลักษณะของผู้เรียนมีอิทธิพลสูงที่สุด รองลงมาคือภาวะผู้นำทางการสอนของครู และสมรรถนะผู้นำวิชาการของผู้บริหาร ตามลำดับ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เบ้าสุข เ., & ภูติอริยวัฒน์ จ. (2026). สมรรถนะผู้นำวิชาการของผู้บริหาร ภาวะผู้นำทางการสอนของครู และคุณลักษณะของผู้เรียนที่ส่งผลต่อความเป็นเลิศทางวิชาการของสถานศึกษา โรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 26(3), 29–44. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/295002
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Article)

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา แสงสารพันธ์. (2562). แนวทางการพัฒนาสมรรถนะผู้นำวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1. (สารนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

พิมพ์พันธ์ เดชะคุปต์. (2564). การเรียนรู้เชิงรุกเชิงระบบด้วย Co-5STEPs: พลิกโฉมห้องเรียนและยกระดับคุณภาพผู้เรียนสู่สมรรถนะในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิจารณ์ พานิช. (2565). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศตวรรษที่ 21 สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2. (2567). แผนพัฒนาการศึกษา พ.ศ. 2566-2570 (ฉบับปรับปรุง ปีงบประมาณ พ.ศ. 2567). ชลบุรี: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 2.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). นโยบายและจุดเน้นของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568-2569. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักทดสอบทางการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). แนวทางการพัฒนาระบบการประกันคุณภาพการศึกษาตามกฎกระทรวงการประกันคุณภาพการศึกษา พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ: เอ็น.เอ. รัตนะเทรดดิ้ง.

สุเทพ พงศ์ศรีวัฒน์. (2563). ความเป็นผู้นำ: ทฤษฎีและปฏิบัติการ. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: บุ๊คส์เน็ท.

อนุชา จันทรวงศ์. (2563). สมรรถนะการบริหารงานวิชาการที่ส่งผลต่อความเป็นเลิศของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารการบริหารและนวัตกรรมการศึกษา, 3(3), 12-25.

Ahmadi, S. (2020). Instructional leadership practices and their teacher outcomes in primary education. Journal of Educational Studies, 18(2), 45-62.

Black, P., & Wiliam, D. (1998). Inside the black box: Raising standards through classroom assessment. Phi Delta Kappan, 80(2), 139-148.

Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.

Duckworth, A. L., & Seligman, M. E. P. (2005). Self-discipline outdoes IQ in predicting academic performance of adolescents. Psychological Science, 16(12), 939-944.

Hallinger, P. (2011). Leadership for learning: Lessons from 40 years of empirical research. Journal of Educational Administration, 49(2), 125-142.

Hallinger, P. (2018). Surfacing a hidden literature: A systematic review of research on educational leadership and management in Thailand. Journal of Educational Administration, 56(1), 26-41.

Hallinger, P. (2020). Science mapping the knowledge base on educational leadership and management from 1960 to 2018. Educational Management Administration & Leadership, 48(2), 209-230.

Hallinger, P., & Heck, R. H. (1996). Reassessing the principal's role in school effectiveness: A review of empirical research, 1980-1995. Educational Administration Quarterly, 32(1), 5-44.

Hallinger, P., & Heck, R. H. (1998). Exploring the principal’s contribution to school effectiveness: 1980-1995. School Effectiveness and School Improvement, 9(2), 157-191.

Hattie, J. (2012). Visible learning for teachers: Maximizing impact on learning. London: Routledge.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610. https://doi.org/10.1177/00131644700300030

Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2020). Seven strong claims about successful school leadership revisited. School Leadership & Management, 40(1), 5-22.

Mehnaz, S., Iqbal, M., & John, S. (2022). The mediating role of teachers' instructional leadership between school climate and academic excellence. International Journal of Educational Management, 36(3), 312-328.

Poropat, A. E. (2009). A meta-analysis of the five-factor model of personality and academic performance. Psychological Bulletin, 135(2), 322-338.

Robinson, V. M. J. (2011). Student-centered leadership. San Francisco, CA: Jossey-Bass.

Robinson, V. M. J. (2014). Reduce change fatigue by focusing on instruction. Educational Leadership, 71(8), 50-54.

Robinson, V. M. J., Lloyd, C. A., & Rowe, K. J. (2008). The impact of leadership on student outcomes: An analysis of the differential effects of leadership types. Educational Administration Quarterly, 44(5), 635-674.

Roorda, D. L., Koomen, H. M. Y., Spilt, J. L., & Oort, F. J. (2011). The influence of affective teacher–student relationships on students’ school engagement and achievement: A meta-analytic approach. Review of Educational Research, 81(4), 493-529.

Roseth, C. J., Johnson, D. W., & Johnson, R. T. (2008). Promoting early adolescents’ achievement and peer relationships: The effects of cooperative, competitive, and individualistic goal structures. Psychological Bulletin, 134(2), 223-246.

Spillane, J. P. (2015). Leadership and management: From a distributed perspective. In International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences (pp. 637-641). Amsterdam, Netherlands: Elsevier.

Spillane, J. P., Halverson, R., & Diamond, J. B. (2004). Towards a theory of leadership practice: A distributed perspective. Journal of Curriculum Studies, 36(1), 3-34.

Supovitz, J. A., Sirinides, P., & May, H. (2010). How principals and peers influence teaching and learning. Educational Administration Quarterly, 46(1), 31-56.

Wenner, J. A., & Campbell, T. (2017). The theoretical and empirical basis of teacher leadership: A review of the literature. Review of Educational Research, 87(1), 134-171.

York-Barr, J., & Duke, K. (2004). What do we know about teacher leadership? Findings from two decades of scholarship. Review of Educational Research, 74(3), 255-316.

Zimmerman, B. J. (2002). Becoming a self-regulated learner: An overview. Theory Into Practice, 41(2), 64-70.