การศึกษาวิเคราะห์นิติปรัชญาสำนักกฎหมายธรรมชาติในทัศนะของจอห์น ล็อค

Main Article Content

วสันต์ ชูชัย
สุวิน ทองปั้น
จักรพรรณ วงศ์พรพวัณ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพัฒนาการของแนวคิดนิติปรัชญาสำนักกฎหมายธรรมชาติ 2) ศึกษาแนวคิดนิติปรัชญาในทัศนะของจอห์น ล็อค และ 3) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างกฎหมายธรรมชาติ สิทธิธรรมชาติ ความยินยอม และความชอบธรรมของอำนาจรัฐในทัศนะของล็อค เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร ใช้ Second Treatise of Government และ Two Treatises of Government เป็นเอกสารปฐมภูมิ ร่วมกับเอกสารทุติยภูมิที่เกี่ยวข้อง วิเคราะห์โดยจำแนกประเด็นและตีความเชิงนิติปรัชญา
ผลการวิจัยพบว่า
1. แนวคิดกฎหมายธรรมชาติมีพัฒนาการจากการอธิบายความยุติธรรมและเหตุผลที่มิได้ขึ้นกับคำสั่งของรัฐ ไปสู่การจัดวางความสัมพันธ์ระหว่างกฎหมาย ศีลธรรม และอำนาจทางการเมือง ในยุคกลาง นักคิดแนวกฎหมายธรรมชาติอย่างโทมัส อไควนัสอธิบายกฎหมายธรรมชาติภายใต้กรอบกฎนิรันดร์ ส่วนในสมัยใหม่ ล็อคนำกรอบดังกล่าวมาเชื่อมกับสถานะของปัจเจกบุคคลและสิทธิที่มีอยู่ก่อนรัฐ
2. นิติปรัชญาของล็อคตั้งอยู่บนข้อเสนอว่า มนุษย์ในสภาวะธรรมชาติมีเสรีภาพและความเสมอภาคภายใต้กฎหมายธรรมชาติ สิทธิในชีวิต เสรีภาพ และทรัพย์สินจึงมิได้เกิดจากการอนุญาตของรัฐ การก่อตั้งสังคมการเมืองเกิดจากความยินยอมเพื่อแก้ปัญหาการตีความและการบังคับใช้กฎหมายธรรมชาติที่ขาดความเป็นกลาง อำนาจรัฐจึงมีลักษณะเป็นอำนาจที่ได้รับมอบหมายเพื่อคุ้มครองสิทธิ มิใช่อำนาจที่อยู่เหนือสิทธิ
3. ผลการวิเคราะห์พบความสัมพันธ์เป็นลำดับจาก กฎหมายธรรมชาติ สิทธิและหน้าที่ต่อผู้อื่น ข้อจำกัดของการบังคับใช้ในสภาวะธรรมชาติ ความยินยอมจัดตั้งรัฐ อำนาจรัฐในฐานะความไว้วางใจ และสิทธิในการตรวจสอบหรือต่อต้านเมื่อรัฐบาลฝ่าฝืนความไว้วางใจ จุดแข็งของกรอบนี้คือการวางสิทธิไว้ก่อนอำนาจรัฐ แต่มีข้อจำกัดเชิงปรัชญาในประเด็นว่าใครเป็นผู้ตัดสินว่ารัฐได้ละเมิดความไว้วางใจถึงระดับที่ชอบธรรมต่อการต่อต้าน การตีความแนวคิดของล็อคจึงต้องแยกความชอบธรรมทางศีลธรรมออกจากผลบังคับทางกฎหมายอย่างชัดเจน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชูชัย ว., ทองปั้น ส., & วงศ์พรพวัณ จ. (2026). การศึกษาวิเคราะห์นิติปรัชญาสำนักกฎหมายธรรมชาติในทัศนะของจอห์น ล็อค. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 26(3), 151–160. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/295600
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Article)

เอกสารอ้างอิง

พระมหามฆวินทร์ ปุริสุตฺตโม. (2559). วิเคราะห์แนวคิดเรื่องเสรีภาพของจอห์น ล็อค. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

สมยศ เชื้อไทย. (2563). คำอธิบายวิชานิติปรัชญา. (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพฯ: วิญญูชน.

สุขสมัย น่าบัณฑิตย์. (2563). ปรัชญากฎหมายธรรมชาติที่มีอิทธิพลต่อรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

หยุด แสงอุทัย. (2559). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมายทั่วไป. (พิมพ์ครั้งที่ 20). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Ashcraft, R. (1987). Locke’s two treatises of government. London: Allen & Unwin.

Finnis, J. (2011). Natural law and natural rights. (2nd ed.). Oxford: Oxford University Press.

Locke, J. (1980). Second treatise of government (C. B. Macpherson, Ed.). Indianapolis, IN: Hackett Publishing Company.

Locke, J. (1988). Two treatises of government (P. Laslett, Ed.). Cambridge: Cambridge University Press.

Simmons, A. J. (1992). The Lockean theory of rights. Princeton, NJ: Princeton University Press.