การวิเคราะห์แนวคิดนิติปรัชญาสำนักกฎหมายธรรมชาติในทัศนะของนักบุญโทมัส อไควนัส
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพัฒนาการของนิติปรัชญากฎหมายธรรมชาติ 2) ศึกษาโครงสร้างกฎหมายธรรมชาติในทัศนะของนักบุญโทมัส อไควนัส และ 3) วิเคราะห์เกณฑ์ความชอบธรรมของกฎหมายมนุษย์ตามกรอบความสัมพันธ์ระหว่างเหตุผล ศีลธรรม และความดีส่วนรวม ใช้การวิจัยเชิงเอกสาร โดยศึกษางานปฐมภูมิของอไควนัสร่วมกับหนังสือ บทความวิชาการ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง วิเคราะห์เนื้อหาด้วยการจำแนกประเด็น ตีความ และสังเคราะห์ตามวัตถุประสงค์การวิจัย
ผลการวิจัยพบว่า
1. นิติปรัชญากฎหมายธรรมชาติพัฒนาจากการแสวงหาหลักความยุติธรรมที่อยู่เหนือคำสั่งของผู้ปกครองในปรัชญากรีก สู่การอธิบายเชิงเทววิทยาในยุคกลาง หลักสำคัญคือกฎหมายมิได้มีความชอบธรรมเพียงเพราะรัฐตราขึ้น แต่ต้องสัมพันธ์กับเหตุผล ความยุติธรรม และศีลธรรม
2. อไควนัสจัดความสัมพันธ์ของกฎหมายเป็น 4 ระดับ ได้แก่ กฎนิรันดร์ กฎธรรมชาติ กฎหมายมนุษย์ และกฎศักดิ์สิทธิ์ มนุษย์เข้าถึงหลักพื้นฐานของกฎธรรมชาติผ่านเหตุผล ส่วนกฎหมายมนุษย์ทำหน้าที่กำหนดรายละเอียดให้เหมาะกับสังคมและต้องมุ่งความดีส่วนรวม
3. ความชอบธรรมของกฎหมายมนุษย์พิจารณาจากที่มา เนื้อหา และจุดหมาย กฎหมายต้องออกโดยผู้มีอำนาจที่รับผิดชอบต่อส่วนรวม มีเนื้อหาสอดคล้องกับเหตุผลและความยุติธรรม และมุ่งประโยชน์ร่วมของชุมชน กฎหมายที่บกพร่องอาจไม่มีพันธะทางมโนธรรม แต่การไม่ปฏิบัติตามต้องพิจารณาความสงบของสังคมและความเสียหายที่จะเกิดแก่ส่วนรวมด้วย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความ ให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความ ต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร วิชาการธรรม ทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ ภาพหรือตารางของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้ง แสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์เอกสารอ้างอิง
กีรติ บุญเจือ. (2522). ปรัชญายุคกลาง. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.
โกวิท วงศ์สุรวัฒน์. (2548). การเมืองการปกครองไทย: หลายมิติ. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
โกวิท วงศ์สุรวัฒน์. (2564). แนวความคิดกฎหมายธรรมชาติและกฎหมายบ้านเมืองที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการของกฎหมายมหาชน. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ, 12(2), 57-72.
จรัญ โฆษณานันท์. (2563). นิติปรัชญา. (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ศิริพงษ์ ลดาวัลย์ ณ อยุธยา. (2559). ความคิดทางการเมืองสมัยโบราณและสมัยกลาง. เชียงใหม่: คณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สุขสมัย น่าบัณฑิตย์, จักรพรรณ วงศ์พรพวัณ, สุวิน ทองปั้น และจรัส ลีกา. (2564). ปรัชญากฎหมายธรรมชาติที่มีอิทธิพลต่อรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 8(4), 160-173.
สมบัติ จันทรวงศ์. (2562). ประวัติปรัชญาการเมือง เล่ม 1: อริสโตเติลถึงอไควนัส. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
วรพจน์ สืบประเสริฐกุล. (2567). ปัญหาที่ไม่ใช่ปัญหาในนิติปรัชญาว่าด้วยกฎหมายธรรมชาติของนักบุญโทมัส อไควนัส: การตีความใหม่ซึ่งนิติปรัชญาของนักบุญโทมัส อไควนัส. วารสารรามคำแหง ฉบับนิติศาสตร์, 13(2), 91-118.
Aquinas, T. (2000). Treatise on law. (R. J. Regan, Trans.). Indianapolis, IN: Hackett Publishing Company.
Ebeh, J. I. (2016). The concept of natural law in Thomas Aquinas: A reconsideration of traditional issues. Quaestio Iuris, 9(4), 2041-2054.
Rahmatina, R., Mahendra, A., Savitri, D. A., Nasrichofifah, F., Nabilah, F., & Herlina, R. (2025). The evolution of natural law from Thomas Aquinas to modern rationalist thought. Devotion: Journal of Research and Community Service, 6(12), 1536-1548. https://doi.org/10.59188/devotion.v6i12.25603
