การบูรณาการพุทธจริยศาสตร์เพื่อการจัดการขยะในชุมชนตำบลทุ่งโป่ง อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการจัดการขยะในชุมชนตำบลทุ่งโป่ง อำเภออุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น 2) ศึกษาหลักพุทธจริยศาสตร์ที่สัมพันธ์กับการจัดการขยะในชุมชน และ 3) บูรณาการหลักพุทธจริยศาสตร์กับแนวทางการจัดการขยะของชุมชนตำบลทุ่งโป่ง เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาข้อมูลจากเอกสารปฐมภูมิ เอกสารทุติยภูมิ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ร่วมกับข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 30 รูป/คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสนทนากลุ่มและการสัมภาษณ์เชิงลึก แล้วจัดหมวดหมู่ เปรียบเทียบ วิเคราะห์ และสังเคราะห์ข้อมูลตามวัตถุประสงค์ของการวิจัย โดยใช้การพรรณนาวิเคราะห์ตามหลักอุปนัยวิธี
ผลการวิจัยพบว่า
1. ปัญหาการจัดการขยะของชุมชนประกอบด้วยปริมาณขยะที่เพิ่มขึ้น การขาดการคัดแยกขยะ ระบบจัดการขยะของท้องถิ่นที่ไม่เพียงพอ การขาดจิตสำนึกและการมีส่วนร่วม และการขาดความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน ส่วนแนวทางการจัดการของชุมชนประกอบด้วยการลดปริมาณขยะ การคัดแยกขยะ การนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์ การจัดเก็บและกำจัดอย่างมีประสิทธิภาพ และการให้ความรู้เพื่อสร้างจิตสำนึก
2. หลักพุทธจริยศาสตร์ที่สัมพันธ์กับการจัดการขยะ ได้แก่ อริยมรรคมีองค์ 8 สังคหวัตถุ 4 อิทธิบาท 4 และปธาน 4 โดยอริยมรรคมีองค์ 8 ใช้กำกับความเข้าใจและพฤติกรรม สังคหวัตถุ 4 สนับสนุนความสัมพันธ์และการมีส่วนร่วม อิทธิบาท 4 ส่งเสริมแรงจูงใจและความเพียรในการปฏิบัติ และปธาน 4 ใช้กำกับการละ ป้องกัน และพัฒนาพฤติกรรม
3. การบูรณาการมิใช่การนำหลักธรรมทั้งสี่ชุดมาใช้ในลักษณะเดียวกันทุกกิจกรรม แต่เป็นการเชื่อมหลักธรรมที่มีหน้าที่สัมพันธ์กันเข้ากับปัญหาและกระบวนการจัดการขยะทั้ง 5 ด้าน ได้แก่ การลดปริมาณขยะ การคัดแยกขยะ การนำกลับมาใช้ประโยชน์ การจัดเก็บและกำจัด และการให้ความรู้เพื่อสร้างจิตสำนึก ทำให้เกิดกรอบการจัดการที่เชื่อมโยงความเข้าใจทางจริยธรรม แรงจูงใจ การมีส่วนร่วม และการกำกับพฤติกรรมเข้ากับการปฏิบัติด้านการจัดการขยะของชุมชน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความ ให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความ ต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร วิชาการธรรม ทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ ภาพหรือตารางของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้ง แสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์เอกสารอ้างอิง
เกศี จันทราประภาวัฒน์, สุรพล สุยะพรหม และเกียรติศักดิ์ สุขเหลือง. (2566). พุทธบูรณาการส่งเสริมประสิทธิผลการจัดการขยะของเทศบาลนครลำปาง. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 6(1), 59-73.
นภัทร์ แก้วนาค และสัมพันธ์ สุกใส. (2563). ระบบการมีส่วนร่วมการจัดการขยะในชุมชนเชิงบูรณาการเขตพื้นที่จังหวัดภาคกลาง. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(8), 89-104.
นันทวุฒิ จำปางาม และพรทิพย์ พุทธโส. (2564). การจัดการขยะมูลฝอยในชุมชน. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 15(2), 75-89.
พระมหาปรัชญ์ อัตถาพร, ภานุวัฒน์ กิตติกรวรานนท์ รัตนพิมลพลแสน, กฤตาภรณ์ ทะราศี และนุชธิดา โยลัย. (2567). แนวทางการบริหารจัดการขยะมูลฝอยในพื้นที่เทศบาลนครขอนแก่น. วารสาร มจร.อุบลปริทรรศน์, 9(1), 341-354.
พระเมธีวชิรคุณ, พระครูพิศาลสรกิจ, พระมหาศิวกร ปญฺญาวชิโร, พระมหากิตติพงษ์ กิตติญาโณ และสมยศ ปัญญามาก. (2566). ขยะแลกบุญ: การจัดการขยะในชุมชนเชิงพุทธบูรณาการในจังหวัดพะเยา. (รายงานการวิจัย). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
แม่ชีกฤษณา รักษาโฉม, อรชร ไกรจักร และกรรณิการ์ ขาวเงิน. (2566). แนวทางการจัดการขยะในชุมชนตามหลักไตรสิกขา. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์, 19(2), 40-50.
ศุภกิจ ศรีสำราญ, สาธินี ศิริวัฒน์, อภิรดี วังคะฮาต และจักรกฤษณ์ พลราชม. (2565). พฤติกรรมและปัจจัยเชิงสาเหตุในการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชนในชุมชน. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 15(2), 46-59.
สมประสงค์ กลิ่นจันทร์ และจักรวาล สุขไมตรี. (2568). ปัญหาการจัดการขยะมูลฝอยขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในประเทศไทย. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 3(2), 1181-1195.
