บทบาทของสภาองค์กรชุมชนในการสร้างเครือข่ายการพัฒนา เศรษฐกิจฐานราก: กรณีศึกษา ตำบลเนินฆ้อ อำเภอแกลง จังหวัดระยอง

Main Article Content

วิศนุกร อุทัยศรี
จเร สิงหโกวินท์

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาบทบาทของสภาองค์กรชุมชนในการสร้างเครือข่ายการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก และ 2. เพื่อศึกษาการสร้างเครือข่ายของสภาองค์กรชุมชนในการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากในพื้นที่ตำบลเนินฆ้อ อำเภอแกลง จังหวัดระยอง การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ โดยอิงกรอบแนวคิดเศรษฐกิจฐานราก ทุนทางสังคม การจัดการทรัพยากรร่วม และทฤษฎีเครือข่ายทางสังคม เก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้อง พบว่า สภาองค์กรชุมชนมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภายในและภายนอกชุมชน ส่งเสริมอาชีพ พัฒนาทรัพยากรท้องถิ่นและสนับสนุนวิสาหกิจชุมชน เป็นศูนย์กลางประสานงานกลุ่มกิจกรรมและสร้างเครือข่ายแท้ ในการดำเนินงานมีโมเดล 5 ห่วงโซ่ ได้แก่ การผลิต การแปรรูป การตลาด การท่องเที่ยวโดยชุมชน และการสื่อสารกับสังคม ช่วยให้ชุมชนมีเป้าหมายในการพัฒนา ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของเครือข่าย ได้แก่ การกำหนดเป้าหมายร่วมกันที่ชัดเจน การสร้างพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง และการเชื่อมโยงผลประโยชน์ระหว่างสมาชิกเครือข่าย ผลการศึกษาในครั้งนี้ให้ข้อเสนอเชิงปฏิบัติสำหรับการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากในชุมชนอื่น ๆ รวมทั้งมีนัยสำคัญต่อการกำหนดนโยบายในด้านการพัฒนาชุมชนและสังคม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อุทัยศรี ว. . ., & สิงหโกวินท์ จ. . (2025). บทบาทของสภาองค์กรชุมชนในการสร้างเครือข่ายการพัฒนา เศรษฐกิจฐานราก: กรณีศึกษา ตำบลเนินฆ้อ อำเภอแกลง จังหวัดระยอง. วารสารมนุษย์กับสังคม, 11(2), 51–73. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/husocjournal/article/view/285941
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ประเวศ วะสี. (2558). พลังชุมชนท้องถิ่นจัดการตนเอง: เศรษฐกิจฐานรากเพื่อความเป็นธรรมและสันติสุข. มูลนิธิชุมชนท้องถิ่นพัฒนา.

ปัณณิกา งามเจริญ. (2567). ทุนทางสังคมกับการเสริมสร้างความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานรากของชุมชน. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 12(2), 473–484.

สภาองค์กรชุมชน. (2559). รายงานการดำเนินงานของสภาองค์กรชุมชนตำบล. สถาบันพัฒนา องค์กรชุมชน (องค์การมหาชน).

สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน. (2565). สภาองค์กรชุมชนเทศบาลตำบลหลักช้าง.

สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน).

สำนักงานพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2562). ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561–2580). https://www.nesdc.go.th/wordpress/wp-content/uploads/2025/06/NATIONAL-STRATEGY-PEOPLE.pdf

Granovetter, M. S. (1973). The strength of weak ties. American Journal of Sociology, 78(6), 1360–1380.

Ostrom, E. (1990). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. Cambridge University Press.

Provan, K. G., & Kenis, P. (2008). Modes of network governance: Structure, management, and effectiveness. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(2), 229–252. https://doi.org/10.1093/jopart/mum015