วารสารมนุษย์กับสังคม ปีที่ 12 ฉบับที่ 1 ฉบับนี้ นำเสนอการทำความเข้าใจปรากฏการณ์ทางสังคมที่กำลังเปลี่ยนแปลงภายใต้อิทธิพลของเทคโนโลยีดิจิทัล วัฒนธรรมการบริโภค การสื่อสารออนไลน์ การธำรงอัตลักษณ์ท้องถิ่น และการต่อรองความหมายของผู้คนในชีวิตประจำวัน ในบริบทที่ภาษาและวัฒนธรรมท้องถิ่นกำลังเผชิญแรงกดดันจากภาษาไทยมาตรฐานและสื่อสมัยใหม่ บทความเรื่อง การแปรการใช้ศัพท์ตามกลุ่มอายุของผู้พูดภาษาผู้ไทในอำเภอบ้านดุง จังหวัดอุดรธานี ช่วยให้เห็นพลวัตของภาษาท้องถิ่นผ่านความแตกต่างระหว่างกลุ่มวัย ภาษาในที่นี้จึงมิใช่เพียงเครื่องมือสื่อสาร หากเป็นร่องรอยของความทรงจำ อัตลักษณ์ และการสืบทอดวัฒนธรรมของชุมชน ขณะเดียวกัน บทความด้านสื่อออนไลน์ ได้แก่ ปัจจัยที่มีผลต่อการบริโภคสื่ออินโฟกราฟิกในข่าวออนไลน์ไทย และกลวิธีทางภาษาในการทำนายทางชะตาในไทยรัฐออนไลน์ สะท้อนให้เห็นว่าสื่อดิจิทัลได้เปลี่ยนวิธีที่ผู้คนรับรู้ข่าวสาร ความรู้ ความเชื่อ และความไม่แน่นอนของชีวิต อินโฟกราฟิกกลายเป็นรูปแบบการสื่อสารที่ตอบโจทย์สังคมเร่งรีบ ส่วนการทำนายดวงชะตาในสื่อออนไลน์แสดงให้เห็นว่า ความเชื่อยังคงดำรงอยู่เพียงแต่ปรับรูปแบบให้สอดคล้องกับพื้นที่สื่อร่วมสมัยในมิติของวัฒนธรรมสมัยนิยม บทความเรื่อง ละครคุณธรรมในยุคแพลตฟอร์มดิจิทัล: กรณีศึกษา“กะเทยธรรม” กับเหตุผลของความนิยมในสังคมไทยร่วมสมัย และการวิเคราะห์วาทกรรมเชิงวิพากษ์ในภาพยนตร์เรื่อง “รักหนูมั้ย” ชี้ให้เห็นว่า สื่อบันเทิงมิได้เป็นเพียงความเพลิดเพลินหากเป็นพื้นที่ผลิตและต่อรองคุณค่า ความคิด อุดมการณ์ เพศภาวะ ความสัมพันธ์ และบทเรียนทางสังคม บทความเรื่อง การแต่งกายกับภูมิทัศน์เชิงสัญญะในพื้นที่คาเฟ่: กรณีศึกษาร้านกาแฟ One Step Garden ณ นครเซี่ยงไฮ้ สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่เมือง การบริโภค และการสร้างตัวตนในยุคสื่อสังคมออนไลน์ ขณะที่บทความเรื่อง ภาษาอีสานกับการประกอบสร้างความหมายของ “ความเป็นอีสาน” ผ่านการตั้งชื่อร้านอาหารอีสาน และ ภูมิรัฐศาสตร์ของผี: ความสัมพันธ์กับพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์และอำนาจในสังคมอีสานร่วมสมัย แสดงให้เห็นว่าท้องถิ่นมิได้เป็นสิ่งหยุดนิ่ง หากยังถูกสร้างความหมายใหม่ผ่านภาษา อาหาร ความเชื่อ พื้นที่และความสัมพันธ์เชิงอำนาจ ท้ายที่สุด บทความเรื่อง ตำนานสร้างโลกในนิทานพื้นเมืองลาว: การศึกษาตามแนวทางเรื่องเล่าเชิงนิเวศ เปิดมุมมองให้เห็นคุณค่าของเรื่องเล่าพื้นบ้านในฐานะภูมิปัญญาที่เชื่อมโยงมนุษย์กับธรรมชาติ โดยเฉพาะในช่วงเวลาที่สังคมโลกกำลังเผชิญปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างเข้มข้น การศึกษามนุษย์และสังคมยังคงมีความสำคัญต่อการทำความเข้าใจโลกปัจจุบัน เพราะเบื้องหลังความเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและสังคม ล้วนมีภาษา ความเชื่อ เรื่องเล่า สัญญะ พื้นที่ และอัตลักษณ์เป็นกลไกสำคัญในการประกอบสร้างความหมาย บทความทั้ง 9 เรื่องจึงมิได้เพียงนำเสนอองค์ความรู้เฉพาะด้าน หากยังเชื้อเชิญให้ผู้อ่านมองเห็นความซับซ้อนของชีวิตร่วมสมัย และตระหนักถึงคุณค่าของมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ในการอธิบาย ทำความเข้าใจ และตั้งคำถามต่อสังคมที่เราดำรงอยู่

                                                                                                          ภาคภูมิ หรรนภา

                                                                                                            บรรณาธิการ

                   ท่ามกลางกระแสธารของความเปลี่ยนแปลงในโลกยุคดิจิทัลที่ข้อมูลข่าวสารหลั่งไหลอย่างรวดเร็ว วารสารมนุษย์กับสังคม ปีที่ 11 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม–ธันวาคม 2568) ยังคงทำหน้าที่เป็นพื้นที่ทางปัญญาเพื่อสำรวจและทำความเข้าใจปรากฏการณ์ทางสังคมที่อุบัติขึ้น ทั้งในมิติของคติชนความเชื่อ ภูมิปัญญาท้องถิ่น และการสร้างความหมายผ่านภาษาและวรรณกรรม โดยในฉบับนี้เราได้รับเกียรติจากผู้นิพนธ์ที่ร่วมกันนำเสนอผลงานวิจัยและบทความวิชาการที่สะท้อนถึงรอยต่อระหว่างรากเหง้าดั้งเดิมกับการปรับตัวในบริบทสมัยใหม่ได้อย่างแหลมคมเนื้อหาในฉบับนี้เริ่มต้นด้วยการสำรวจพลวัตของคติชนในพื้นที่ร่วมสมัย ไม่ว่าจะเป็นการสืบทอดและตีความความเชื่อผ่านสื่อบันเทิงในบทความเรื่อง “คติชนในนวนิยายการิน ปริศนาคดีอาถรรพ์” หรือการใช้ทุนวัฒนธรรมท้องถิ่นมาสร้างสรรค์กิจกรรมทางสังคมอย่าง “คติชนในเวทีการประกวดธิดาดวงดีศรีสวรรคโลก” ซึ่งชี้ให้เห็นว่าความเชื่อดั้งเดิมไม่ได้เลือนหายไป แต่ได้รับการปรับเปลี่ยนรูปแบบเพื่อดำรงอยู่ในสังคมปัจจุบัน เช่นเดียวกับการศึกษา “กลวิธีทางภาษากับการสร้างวาทกรรมโชคลาภในรายการเรื่องเล่าเช้านี้และเรื่องเล่าเสาร์-อาทิตย์ออนไลน์” ที่เผยให้เห็นการผลิตซ้ำความเชื่อเรื่องโชคชะตาผ่านพื้นที่สื่อสารมวลชนที่ทรงอิทธิพล

                   ในมิติของภูมิปัญญาและการขับเคลื่อนชุมชน วารสารฉบับนี้ได้นำเสนองานวิจัยที่มุ่งเน้นความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับทรัพยากร ทั้งในระดับจิตวิญญาณและกายภาพ ผ่านบทความ “พืชผักพื้นบ้านในตำรายาใบลานอีสาน” และ “ข้าวดอกราย: ภูมิปัญญาด้านอาหารและความสัมพันธ์กับสถาบันทางสังคมชาวตำบลสะกอม จังหวัดสงขลา” ซึ่งล้วนตอกย้ำถึงคุณค่าขององค์ความรู้ท้องถิ่นที่หล่อเลี้ยงชีวิตและสังคมอย่างยาวนาน สอดรับกับบทความที่ว่าด้วย “บทบาทของสภาองค์กรชุมชนในการสร้างเครือข่ายการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก: กรณีศึกษา ตำบลเนินฆ้อ จังหวัดระยอง” ที่แสดงให้เห็นถึงกลไกการจัดการตนเองของชุมชนอย่างเป็นรูปธรรม

                   นอกจากนี้ ในส่วนของบทความวิชาการ เรายังได้รวบรวมงานเขียนที่วิเคราะห์ลึกลงไปในเรื่องของภาพแทน อำนาจ และพื้นที่ผ่านตัวอักษร ทั้งการศึกษา “ภาพแทนของชนชั้นปกครองสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นผ่านตัวละคร ‘วงศ์อสัญแดหวา’ ในวรรณคดีเรื่องอิเหนา” และการถอดรหัส “สำนึกในถิ่นที่และการประกอบสร้างความหมายของสถานที่ในกวีนิพนธ์หอมแผ่นดินลาว” ซึ่งทำให้เรามองเห็นการปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับเชิงอรรถทางประวัติศาสตร์และพื้นที่ทางจิตวิญญาณได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น

                   กองบรรณาธิการใคร่ขอแนะนำหนังสือเล่มสำคัญที่จะช่วยให้นักวิชาการและนักเขียนสามารถสื่อสารแนวคิดของตนได้อย่างมีพลัง คือ “Made to Stick: ติดอะไรไม่เท่าติดหนึบ” โดย Chip และ Dan Heath ซึ่งตั้งคำถามถึงวิธีการทำให้ “ไอเดีย” ของเราโดดเด่นและเป็นที่จดจำ ผู้เขียนได้เสนอหลักการที่ช่วยให้ความคิด “ติดหนึบ” ในใจผู้คน แนวคิดจากหนังสือเล่มนี้เป็นเครื่องมือที่มีคุณค่าอย่างยิ่งสำหรับโลกวิชาการ

                   สุดท้ายนี้ กองบรรณาธิการหวังเป็นอย่างยิ่งว่าบทความทั้ง 8 เรื่อง และแนวคิดที่คัดสรรมาในฉบับนี้ จะเป็นเข็มทิศทางวิชาการที่ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจความเป็นไปของมนุษย์และสังคมในหลากหลายมิติ ขอขอบคุณผู้นิพนธ์ทุกท่านที่ร่วมแบ่งปันผลงานอันทรงคุณค่า และผู้ทรงคุณวุฒิที่ช่วยกลั่นกรองเนื้อหาให้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น

                                                                                                 ภาคภูมิ หรรนภา

                                                                                                    บรรณาธิการ

                   “ข้ามพรมแดนภาษา วัฒนธรรม และดิจิทัล: เสียงสะท้อนจากมนุษยศาสตร์ร่วมสมัย” ในโลกที่กำลังเผชิญความผันผวนอย่างไม่หยุดนิ่ง ไม่ว่าจะเป็นด้านเทคโนโลยี สังคม วัฒนธรรม หรือการเมือง บทบาทของศาสตร์มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ไม่ได้ลดความสำคัญลง แต่กลับยิ่งมีความจำเป็นมากขึ้นในการทำความเข้าใจ “ความเป็นมนุษย์” ในทุกมิติอย่างลึกซึ้ง วารสาร มนุษย์กับสังคม ปีที่ 11 ฉบับที่ 1 จึงเป็นอีกเวทีหนึ่งที่เปิดพื้นที่ให้เสียงแห่งความรู้ใหม่ ๆ ได้ข้ามพรมแดนของภาษาและวาทกรรม เพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์ของมนุษย์ในมิติที่หลากหลาย
                   ในฉบับนี้ ผู้อ่านจะได้พบกับบทความที่ครอบคลุมประเด็นร่วมสมัย เช่น การวิเคราะห์วาทกรรมสื่อที่เผยให้เห็นโครงสร้างอำนาจในสังคม (กรณีคดีจอห์นนี่ เดปป์ กับ แอมเบอร์ เฮิร์ด) หรือเรื่องความเปลี่ยนแปลงของมโนทัศน์ความรู้ผ่านวรรณกรรมการเดินทางของพม่าสมัยใหม่ และเรื่องวัฒนธรรมแฟนคลับซีรีส์วายในเวียดนามและจีน ซึ่งสะท้อนถึงพลวัตของอัตลักษณ์ เพศภาวะ และความเป็นข้ามชาติในยุคดิจิทัล รวมถึงการศึกษาประเด็นสตรีนิยมในหมอลำและตำนานเทพสตรีจีนที่รื้อสร้างบทบาทสตรีในพื้นที่ความเชื่อ
                   บทความในฉบับนี้มิได้หยุดเพียงการนำเสนอข้อมูลหรือข้อเท็จจริง แต่ยังชี้ให้เห็นถึง “ความเป็นไปได้ใหม่” ในการตั้งคำถามต่อโลกเดิม ด้วยกรอบคิดเชิงวิพากษ์และวิธีวิทยาหลากหลาย ทั้งเชิงวาทกรรม ประวัติศาสตร์ ปรากฏการณ์วิทยา และชาติพันธุ์วรรณนา
                   สิ่งที่น่าสนใจเป็นพิเศษ คือ แนวโน้มของนักวิจัยรุ่นใหม่ที่เลือกศึกษาประเด็นร่วมสมัยและหลอมรวมศาสตร์เข้าด้วยกันอย่างสร้างสรรค์ ไม่ว่าจะเป็นการใช้ YouTube เป็นฐานในการศึกษาอัตลักษณ์ดิจิทัล หรือการศึกษาความเหลื่อมล้ำของคนพิการในช่วงวิกฤตโรคระบาด ผ่านมุมมองสิทธิมนุษยชน
                   ทางกองบรรณาธิการหวังว่าวารสารฉบับนี้จะเป็นพื้นที่แห่งการแลกเปลี่ยนความคิด สะท้อนเสียงของสังคม และกระตุ้นการสร้างองค์ความรู้ที่สัมพันธ์กับพลวัตของโลกปัจจุบัน และเชิญชวนให้นักวิชาการ นักศึกษา และผู้สนใจทั่วไป ร่วมกันขับเคลื่อนบทสนทนาแห่ง “มนุษย์กับสังคม” ให้ดำเนินต่อไปอย่างสร้างสรรค์ ยั่งยืน และไม่หยุดนิ่ง

                                                                                                 ภาคภูมิ หรรนภา

                                                                                                    บรรณาธิการ

                   ในยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็ว วารสารมนุษย์กับสังคม ปีที่ 10 ฉบับที่ 2 ได้นำเสนอบทความวิจัยและบทความวิชาการที่หลากหลายประเด็น และมีความร่วมสมัยที่สะท้อนถึงความท้าทายและโอกาสในบริบทปัจจุบัน บทความในฉบับนี้ครอบคลุมหัวข้อที่สำคัญ ตั้งแต่วิธีการออกแบบการเรียนรู้ การสำรวจทุนวัฒนธรรม จนถึงการวิเคราะห์พฤติกรรมดิจิทัล

                   เริ่มต้นจากบทความที่เน้นนวัตกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ด้านการอ่านสำหรับนักเรียนระดับประถมศึกษา งานวิจัยนี้สะท้อนถึงความสำคัญของการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ที่ตอบสนองความต้องการของผู้เรียนและครู โดยใช้กระบวนการคิดเชิงออกแบบที่เสริมสร้างศักยภาพของการศึกษาไทย

                   ในด้านมิติทางวัฒนธรรม บทความที่ศึกษาลวดลายน้ำเต้าของกลุ่มชาติพันธุ์ลาหู่ในชุมชนเชียงราย ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของมรดกทางวัฒนธรรมและการเปลี่ยนแปลงของความหมายในบริบทสังคมที่เปลี่ยนไป เช่นเดียวกับการวิจัยเชิงปฏิบัติการที่ยกระดับทุนวัฒนธรรมในย่านเมืองเก่านครลำปาง ซึ่งเป็นต้นแบบของการผสมผสานระหว่างเศรษฐกิจสร้างสรรค์และการอนุรักษ์วัฒนธรรม

                   อีกหนึ่งบทความที่น่าสนใจคือ การวิเคราะห์การฟังพอดแคสต์ของนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ในมหาวิทยาลัยศิลปากร ที่เผยให้เห็นถึงบทบาทของเทคโนโลยีในกระบวนการเรียนรู้ การศึกษานี้เน้นให้เห็นว่าการฟังพอดแคสต์สามารถเป็นสื่อที่ส่งเสริมการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพในยุคดิจิทัล

                   นอกจากนี้ยังมีบทความการประเมินเนื้อหาหนังสือสอนภาษาอังกฤษเพื่อการโรงแรมในประเทศไทย ซึ่งเน้นการพัฒนาทรัพยากรการเรียนการสอนให้ตอบโจทย์การพัฒนาทักษะวิชาชีพของผู้เรียน และการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการใช้งานอีโมจิของนักศึกษา แสดงถึงการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการสื่อสารในสังคมดิจิทัล

                   วารสารฉบับนี้ยังครอบคลุมถึงการจัดกิจกรรมการเรียนรู้สำหรับพลเมืองในศตวรรษที่ 21 ที่พิพิธภัณฑ์สิรินธร ซึ่งเน้นการพัฒนาทักษะที่สำคัญในวัยเด็ก เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับอนาคต

                   บทความในฉบับนี้สะท้อนถึงความมุ่งมั่นของวารสารมนุษย์กับสังคมในการขับเคลื่อนองค์ความรู้ที่ทรงพลังและสร้างแรงบันดาลใจ ผ่านการผสมผสานมิติทางวิชาการ สังคม และวัฒนธรรม ผู้อ่านจะได้สัมผัสกับการวิจัยที่มีคุณค่า ท้าทายความคิด และนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่สร้างสรรค์ในสังคม หวังว่าวารสารฉบับนี้จะเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาความรู้และการสร้างผลกระทบเชิงบวกในมิติต่าง ๆ อย่างลึกซึ้งและยั่งยืน

                   กองบรรณาธิการวารสารมนุษย์กับสังคม ขอบคุณเจ้าของผลงานทุกบทความที่เชื่อมั่นในวาสารฯ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า วารสารฉบับนี้จะเป็นเวทีทางวิชาการที่จะกระตุ้นความคิดและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้งานด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ที่ทุกท่านไว้วางใจ

                                                                                                        ภาคภูมิ หรรนภา

                                                                                                           บรรณาธิการ

                   วารสารมนุษย์กับสังคมเดินทางมาถึงปีที่ 10 (ฉบับที่ 1 ม.ค.-มิ.ย.67) แล้ว แต่ทางวารสารมนุษย์กับสังคม ก็ยังมีวัตถุประสงค์คงเดิมคือเพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ใหม่และส่งเสริมให้คณาจารย์ นักวิชาการ นักวิจัย นิสิต นักศึกษา รวมทั้งผู้สนใจได้เผยแพร่ผลงานวิชาการ ผลงานวิจัยทางด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ โดยมีขอบเขตเนื้อหาบทความวิจัยและบทความวิชาการ ที่นำเสนอลงในวารสารฉบับนี้มีความหลากหลายของเนื้อหา ได้แก่ อักษรศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ภาษาและภาษาศาสตร์ ประวัติศาสตร์และปรัชญาแห่งศาสตร์ความรู้การพัฒนา และวัฒนธรรมศึกษา

                   วารสารมนุษย์กับสังคม 10 ฉบับที่ 1 (ม.ค.-มิ.ย.67) นี้ได้นำเสนอบทความของนักวิชาการจากสถาบันการศึกษาต่าง ๆ 9 บทความ ประกอบไปด้วยบทความวิจัย 8 บทความ และบทความวิชาการ 1 บทความ  ได้แก่ บทความเรื่องภูมิปัญญาการสอนบุตรตามพุทธวิธีทางการสอนจากเรื่องสามก๊กฉบับเจ้าพระยาพระคลัง(หน) ในบริบทสังคมศตวรรษที่ 21, เรื่องพิธีกรรมลงนางเทียม อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย: พลวัตและปฏิสัมพันธ์ของเทพ ผี และมนุษย์, เรื่องการใช้การสอนภาษาเพื่อการสื่อสารและการเรียนรู้โดยใช้กิจกรรมเป็นฐานเพื่อพัฒนาความสามารถด้านการเรียนรู้คำศัพท์ภาษาอังกฤษของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5, เรื่องการศึกษาอัตลักษณ์ของพระกะเทย: กรณีศึกษาจากพระกะเทยในจังหวัดเชียงรายการศึกษาบทบาทหน้าที่ของประเพณียิงฟ้าขอฝน ตำบลห้วยแก้ว อำเภอบึงนาราง จังหวัดพิจิตร, เรื่องการศึกษาพฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์ที่มีผลต่อการรับรู้คำหลายความหมายในภาษาไทยของนักศึกษาจีนที่เรียนสาขาวิชาภาษาไทยในเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงประเทศจีน, เรื่องการพัฒนาการอ่านจับใจความสำคัญ โดยการใช้เทคนิค KWL Plus สำหรับนักศึกษาจีนที่เรียนภาษาไทยเป็นภาษาที่สองในมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, เรื่องการพัฒนาความสามารถด้านไวยากรณ์ภาษามลายู เรื่อง หน่วยคำเติม (affix) ของนักศึกษาชั้นปีที่ 2 มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา โดยใช้หนังสือชุดดิจิทัลการสร้างคำกริยา และบทความวิชาการเรื่อง แนวทางการบำบัดจิตใจช่วงโควิด 19: กรณีศึกษาสัญชาตญาณความเป็นมนุษย์ในนวนิยายเรื่องพุทธศักราชอัสดงกับทรงจำของทรงจำของแมวกุหลาบดำ

                   กองบรรณาธิการวารสารมนุษย์กับสังคม ขอบคุณเจ้าของผลงานทุกบทความที่เชื่อมั่นในวาสารฯ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า วารสารฉบับนี้จะเป็นเวทีทางวิชาการที่จะกระตุ้นความคิดและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้งานด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ที่ทุกท่านไว้วางใจ

                                                                                                        ภาคภูมิ หรรนภา

                                                                                                          บรรณาธิการ

               วารสารมนุษย์กับสังคม ปีที่ 9 ฉบับที่ 2 (ก.ค.-ธ.ค.66) เป็นฉบับส่งท้ายปี 2566 ทางวารสารมีการปรับเปลี่ยนวาระการออกวารสารใหม่ เพื่อให้ตรงกับรอบการประเมินคุณภาพวารสารของศูนย์ดัชนีการอ้างอิงวารสารไทย (TCI ) ซึ่งจากเดิมวารสาร ฉบับที่ 1  (กรกฎาคม-ธันวาคม) และ ฉบับที่ 2 (มกราคม-มิถุนายน) เปลี่ยนเป็นวารสาร ฉบับที่ 1 (มกราคม-มิถุนายน) และฉบับที่ 2 (กรกฎาคม-ธันวาคม) จึงทำให้ช่วงสิ้นปี 2566 นี้ ทางวารสารมนุษย์กับสังคม จึงมีการออกวารสารต่อเนื่อง 2 ฉบับ คือ วารสารปีที่ 9 ฉบับที่ 1 และฉบับที่ 2 ออกพร้อมกันในช่วงเดือนกรกฎาคม-ธันวาคม

             ถึงแม้ว่าจะมีการปรับเปลี่ยนช่วงเวลาการออกใหม่ แต่ทางวารสารมนุษย์กับสังคม ยัคงงมีวัตถุประสงค์เดิมคือ เพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ใหม่และส่งเสริมให้คณาจารย์ นักวิชาการ นักวิจัย นิสิต นักศึกษา รวมทั้งผู้สนใจได้เผยแพร่ผลงานวิชาการ ผลงานวิจัยทางด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โดยมีขอบเขตเนื้อหาบทความวิจัยและบทความวิชาการ ได้แก่ อักษรศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ภาษาและภาษาศาสตร์ ประวัติศาสตร์และปรัชญาแห่งศาสตร์ความรู้การพัฒนา และวัฒนธรรมศึกษา และทางวารสารก็รับผลงานที่เป็นทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ

                วารสารมนุษย์กับสังคม ปีที่ 9 ฉบับที่ 2 มีบทความที่น่าสนใจหลากหลายด้าน อย่างด้านอักษรศาสตร์และมนุษยศาสตร์ เรื่องพหุนัยของคำว่า ‘อยู่’ ในภาษาลาว: การศึกษาตามแนวอรรถศาสตร์ปริชาน และเรื่อง Narratives Identity of Vietnamese Migrants in Thailand: A New Construction of Thailand and Vietnam Relationship ด้านการสื่อสาร เรื่องรูปแบบและประเด็นการสื่อสารความรับผิดชอบต่อสังคมของมหาวิทยาลัยมหาสารคาม  ด้านปรัชญาแห่งศาสตร์ความรู้การพัฒนา เรื่องงานจิตรกรรมรักสี: การเผยแพร่และศึกษาองค์ความรู้ เพื่อการฟื้นฟูและการอนุรักษ์ เรื่องภาพวาดบุคคลบนเครื่องเคลือบเมืองจิ่งเต๋อเจิ้นในสมัยราชวงศ์หมิงและชิง เรื่องพัฒนาการการแต่งงานข้ามชาติของผู้หญิงไทย และเรื่องการพัฒนาทุนทางสังคมในการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน ด้านการศึกษา เรื่อง The Effects of The Use AI Chatbot on Communicative Writing Skill and Self-Regulated Learning Strategies of Thai University Students และเรื่องการพัฒนาวิชาชีพครูสอนภาษาจีนระดับนานาชาติตามแนวคิดด้านการศึกษาของขงจื่อ

                กองบรรณาธิการวารสารมนุษย์กับสังคม หวังเป็นอย่างยิ่งว่า วารสารฉบับนี้จะเป็นเวทีทางวิชาการ ที่จะกระตุ้นความคิดและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้งานด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์

                                                                                                        ภาคภูมิ หรรนภา

                                                                                      บรรณาธิการวารสารมนุษย์กับสังคม

                  วารสารมนุษย์กับสังคม คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้จัดพิมพ์ขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่ผลงานวิชาการ ผลงานวิจัย และแลกเปลี่ยนแนวคิด ความรู้ ความก้าวหน้าใหม่ บทความที่ปรากฏในวารสารฉบับนี้มีประเด็นครอบคลุมด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โดยบทความทุกเรื่องได้ผ่านการพิจารณากลั่นกรองจากผู้ทรงคุณวุฒิในสาขาวิชาที่เกี่ยวข้องจากหลายสถาบันการศึกษา

                  ปัจจุบันการศึกษากำลังก้าวสู่ความท้าทายใหม่ในการเรียนรู้  เกิดการเปลี่ยนผ่านทางการเรียนรู้ที่เน้นสร้างบัณฑิตสายพันธุ์ใหม่เพื่อให้มีคุณภาพที่นำไปสู่การผลิตนวัตกรรม สถาบันการศึกษาจึงจำเป็นต้องปรับบทบาทให้เป็นแหล่งเรียนรู้ที่สร้างจินตนาการ ความคิดสร้างสรรค์ พร้อมและสมบูรณ์แบบอย่างฉับพลัน ในขณะเดียวกันวารสารมนุษย์กับสังคมที่ผูกติดกับสถาบันการศึกษา ก็จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนเพื่อพร้อมรับความท้าทายและการเรียนรู้ใหม่เช่นกัน

                  วารสารมนุษย์กับสังคม ปีที่ 9 ฉบับที่ 1 (ก.ค. - ธ.ค. 66) จะเป็นเวทีทางวิชาการที่จะกระตุ้นความคิดและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ของนักวิจัย นักวิชาการ และผู้อ่านทุกท่าน องค์ความรู้บทความวารสารฉบับนี้เกิดขึ้นจากการศึกษาค้นคว้าวิจัยของมนุษย์ ได้นำพาผู้อ่านไปสู่ความเข้าใจในปรากฏการณ์ต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดี ดังเช่น บทความด้านภาษา เรื่องระบบการถอดเสียงภาษาจีนมาตรฐานจากพินอินเป็นอักษรไทย: ข้อเสนอแนะสำหรับการเรียนการสอนภาษาจีนในประเทศไทย เรื่องกลวิธีการใช้ภาษาและภาพสะท้อนทางสังคมในวรรณกรรมเยาวชนของชมัยพร แสงกระจ่าง และเรื่องเนื้อหาและกลวิธีการนำเสนอคำทำนายเซียมซีในแอปพลิเคชัน เวียมซี ดูดวง ส่วนบทความด้านการพัฒนา ดังเช่น เรื่อง Farm-to-Market Road (FMR) in Agdangan, Quezon: A Janus-faced Development Program? เรื่องความสัมพันธ์ระหว่างความพึงพอใจที่มีต่อสื่อเทคโนโลยีความจริงเสริมสร้างภูมิปัญญากีฬาพื้นบ้าน เรื่องอัตวิสัยและเพศวิถีของผู้หญิงโสดในสังคมเมือง: การวิจัยเชิงคุณภาพ บทความด้านความรู้ เรื่องปัญหาการจัดเก็บภาษีของเจ้าหน้าที่ตามการบังคับใช้พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 เรื่องผู้ใช้อำนาจปกครองตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ. 2446 - พ.ศ. 2561 และเรื่องพระสงฆ์ศรีลังกาในความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไทยกับศรีลังกา สมัยราชการที่ 5 - 6 และสุดท้ายบทวิจารณ์หนังสือ "ระหว่างทางกลับบ้าน": การออกเดินทางไปจากบ้านเพื่อพบว่า 'ไม่มีที่แห่งไหนต่างจากที่แห่งเดิม'

                  กองบรรณาธิการวารสารมนุษย์กับสังคม หวังเป็นอย่างยิ่งว่า ประเด็นศึกษาสาระความรู้อันหลากหลายของบทความทั้งเก้าเรื่องในฉบับนี้ ขอขอบพระคุณผู้ทรงคุณวุฒิและทุกท่านที่มีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานของวารสารฯ ฉบับนี้ และยินดีรับข้อเสนอแนะเพื่อการปรับปรุงวารสารให้มีคุณภาพยิ่งขึ้นต่อไป

                                                                                                        ภาคภูมิ หรรนภา

                                                                                      บรรณาธิการวารสารมนุษย์กับสังคม

                   บทความที่ปรากฏในวารสารมนุษย์กับสังคมฉบับนี้ มีประเด็นศึกษาที่ครอบคลุมทั้งสาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โดยมีทั้งเก้าบทความเกี่ยวกับวรรณกรรม หลักสูตรการสอน ประวัติศาสตร์และสังคม 

                   องค์ความรู้ในศาสตร์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจากการศึกษาค้นคว้าวิจัยของมนุษย์ได้นำพาเราไปสู่ความเข้าใจในปรากฏการณ์ต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดี ดังเช่น การศึกษาตำนานของกลุ่มชาติพันธุ์ลัวะในอำเภอซีเหมิง เมืองผูเอ่อ มณฑลยูนนาน ประเทศจีน เรื่องเล่าลาวพลัดถิ่นในวรรณกรรมลาวหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง หรือการศึกษาพัฒนาการของวรรณกรรมพุทธศาสนาในพม่าและการเปลี่ยนแปลงโลกทัศน์ของชนชั้นนำพม่าในช่วงราชวงศ์คองบอง หรืองานด้านอุดมการณ์ความเป็นเด็กหญิงในนิทานชาดกจากพระไตรปิฎก เรื่องพระเจ้าห้าร้อยชาติ รวมทั้งวรรณกรรมเชิงนิเวศที่กำลังนิยมศึกษากันอย่าง ฮีตสิบสอง: มุมมองประเพณีเชิงนิเวศ “หุบเขาฝนโปรยไพร”: การประกอบสร้างและการนำเสนอดินแดนในอุดมคติเชิงนิเวศ และการสื่อสำนึกเชิงนิเวศในวรรณกรรม 4 เล่มของกนกพงศ์ สงสมพันธุ์ วารสารฯ ได้นำเสนองานทางด้านภาษาศาสตร์และการสอน  เรื่องกลวิธีการเขียนและลักษณะการปรากฏอักษรย่อและคำย่อทางวงศัพท์ธุรกิจในหนังสือพิมพ์ออนไลน์เวียดนาม และการตีความวากยสัมพันธ์ของนามวลีที่ใช้กับตัวคุณานุประโยคเฉพาะเจาะจง Which และ That ในตำราอาหารภาษาอังกฤษ สิ่งที่ขาดไม่ได้คือการมองเห็นความสำคัญของกำลังขับเคลื่อนทางสังคม คือการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาภูมิปัญญาผ้าทอพื้นบ้านสู่นวัตกรรมชุมชน ตามแนวทางเศรษฐกิจสร้างสรรค์ กรณีศึกษาชุมชนชาวบรู บ้านท่าล้ง ตำบลห้วยไผ่ อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี

                   หวังเป็นอย่างยิ่งว่า ประเด็นศึกษาสาระ ความรู้ อันหลากหลายของบทความทั้งเก้าเรื่องในฉบับนี้ จะสะท้อนให้เห็นถึงขอบเขตด้านเนื้อหาที่ครอบคลุมทั้งสาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ และวารสารฉบับนี้น่าจะเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยสร้างสรรค์ จุดประกายจินตนาการ และเกิดประโยชน์ต่อผู้อ่านทั้งด้านความรู้ใหม่ ระเบียบวิธีวิจัยทางมนุษยศาสตร์ และการบูรณาการศาสตร์อื่นเข้ากับการศึกษาภาษา สังคม และวัฒนธรรม

                                                                                                        ภาคภูมิ หรรนภา

                                                                                      บรรณาธิการวารสารมนุษย์กับสังคม

         วารสารมนุษย์กับสังคมได้เข้าสู่ปีที่ 8 ฉบับที่ 1 ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา วารสารมนุษย์กับสังคมได้มีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนองค์ความรู้สู่สาธารณะ จากการค้นคว้าวิจัย บูรณาการสรรพความรู้ต่าง ๆ ของเหล่านักวิชาการผู้ทรงคุณวุฒิที่มาจากหลากหลายแหล่งขุมปัญญาทั่วประเทศ ซึ่งประกอบเป็นผลงานทางวิชาการที่ปรากฏเป็นภาพสะท้อนสู่สังคม และการแสดง บทบาทในการร่วมกันพัฒนาประเทศชาติให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืนในหลากหลายประเด็นตามแนวทางการกำหนด SDGs ของสังคมโลกร่วมกัน เฉกเช่นในวารสารฉบับนี้ มีบทความที่ได้กล่าวถึง การปกป้องรากเหง้าทางวัฒนธรรมด้วยมาตราทางกฎหมาย การสืบหา และการใช้ภาษาเพื่อการถ่ายทอดทางวัฒนธรรม การศึกษาประเด็นการพัฒนาสังคมด้านการเป็นอยู่ เช่น บทความที่กล่าวถึงการผลักดันอาชีพเกษตรกรขึ้นสู่มาตรฐานการเกษตรแนวใหม่ การศึกษาด้านเยาวชนกับสื่อสังคมออนไลน์ และการขับเคลื่อนองค์กรภาครัฐให้เกิดการพัฒนาที่ดีผ่านเจ้าหน้าที่บุคลากรในหน่วยงาน กองบรรณาธิการวารสารมนุษย์กับสังคมหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ประเด็นความรู้ ดังที่ปรากฏในวารสารฉบับนี้จักสามารถเป็นเครื่องมือหนึ่งที่ให้ทุกท่านที่ได้เข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการสรรค์สร้างความรู้ ท่านผู้อ่าน ท่านผู้ติดตามทุกท่าน สามารถนำมาซึ่งประโยชน์ในการพัฒนาประเทศชาติต่อไปไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม แล้วพบกันใหม่ในฉบับต่อไป

                                                                                                        ภาคภูมิ หรรนภา

                                                                                      บรรณาธิการวารสารมนุษย์กับสังคม

                   การเปลี่ยนแปลงทางสังคมที่เกิดขึ้นในอดีตและปัจจุบัน ล้วนแล้วแต่เป็นความมุ่งหมายให้เกิดภาวะความสุขสบายในการดำเนินชีวิตต่อไปในอนาคต มนุษย์ย่อมหาวิถีทางในการเรียนรู้ การปรับ การสร้าง รูปแบบในการดำเนินชีวิตให้เกิดการพัฒนาไปสู่สิ่งใดสิ่งหนึ่งที่ต้องการ รูปแบบการใช้ชีวิตของมนุษย์ในสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป ส่งผลให้เกิดรูปแบบการเปลี่ยนแปลงสภาพสิ่งต่าง ๆ รอบตัว เช่น การสื่อสารที่รวดเร็ว การอำนวยความสะดวก วิถีการอยู่ร่วมกัน อิทธิพล การพัฒนา การซื้อขายแลกเปลี่ยน อัตราการเกิดและอัตราคนชราในสังคม และเพื่อการสร้างความพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงของสังคม มนุษย์ไม่ว่าช่วงชีวิตหรือวัยใด ควรมีความเข้าใจถึงองค์ประกอบที่แวดล้อมประกอบเป็นวิถีทางสังคม ว่าล้วนแต่เป็นปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนสังคมทั้งสิ้น ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม และในการสร้างความพร้อมนั้น การเข้าใจถึงการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เป็นข้อได้เปรียบในการก่อให้เกิดภาวะความสุขสบายในการดำเนินชีวิตภายใต้กระแสสังคมปัจจุบัน 

                   องค์ความรู้ในศาสตร์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นจากการศึกษาค้นคว้าวิจัยของมนุษย์ได้นำพาเราไปสู่ความเข้าใจในปรากฏการณ์ต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดี ดังเช่น การศึกษาเนื้อหาในแบบเรียนที่ถูกกำหนดโดยกระทรวงศึกษาธิการ ซึ่งทำให้เห็นว่าเนื้อหาในตำราไม่เพียงแต่ส่งเสริมให้นักเรียนเป็นคนฉลาดเท่านั้นแต่ยังสร้างเสริมให้มีคุณธรรมจริยธรรม รู้รักสามัคคี ปฏิบัติตนตามหน้าที่และสิทธิในฐานะเป็นพลเมืองดีของสังคมและประเทศชาติ การปกปักรักษาอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมด้วยเครื่องมือทางกฎหมายที่สังคมได้จัดตั้งขึ้น การศึกษารูปแบบและพัฒนาการของสิทธิเสรีภาพการอยู่ร่วมกันของประชาชน เพื่อสอดคล้องกับบริบททางสังคมให้เกิดการอยู่ร่วมกันอย่างมั่นคงได้ กระแสของการเรียนรู้ในด้านเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อก่อให้เกิดประโยชน์ในการดำเนินกิจกรรมทางสังคม การใส่ใจในการพัฒนาความเป็นอยู่ของชุมชน ให้เกิดความแข็งแรงทางด้านเศรษฐกิจด้วยการยกระดับอาชีพ สิ่งที่ขาดไม่ได้คือการมองเห็นความสำคัญของกำลังขับเคลื่อนทางสังคม ได้แก่ เด็กและเยาวชน ให้มีคุณภาพชีวิตเพื่อพร้อมในการเป็นฟันเฟืองของสังคมในอนาคต รวมถึงภารกิจการที่ละทิ้งไม่ได้คือการพิจารณา และทำความเข้าใจถึงสถานการณ์ของผู้สูงอายุในสังคมปัจจุบัน ทั้งหมด  ทั้งมวลนี้ เป็นเพียงส่วนหนึ่งในการนำเสนอกระบวนการศึกษาวิจัย เพื่อสร้างให้เกิดองค์ความรู้ ที่ทุกท่านสามารถเรียนรู้และทำความเข้าใจในสิ่งต่าง ๆ ทั้งหมดนี้ได้จากวารสารฉบับนี้ 

                   ผู้นิพนธ์ทุกท่านที่ร่วมกันเป็นส่วนหนึ่งในวารสารฉบับนี้ มีความมุ่งหวังเป็นอย่างยิ่งว่า จักสามารถเป็นแรงขับเคลื่อนให้ผู้อ่านเกิดความสนใจต่อประเด็นต่าง ๆ นำพาให้เกิดแนวคิด และมุ่งสู่รูปแบบในการดำเนินชีวิตที่ต้องการ และก่อให้เกิดความสุขสบายภายใต้การเปลี่ยนแปลงที่ยังดำเนินต่อไป ณ ขณะนี้ได้ อย่างมีความสุข

                                                                                                        ภาคภูมิ หรรนภา

                                                                                      บรรณาธิการวารสารมนุษย์กับสังคม