การพัฒนาคุณภาพชีวิตเยาวชนในชุมชนบ้านหนองไฮ อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม ตามหลักภาวนา 4

บทคัดย่อ

        วิทยานิพนธ์เรื่องนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาปัญหาคุณภาพชีวิตของเยาวชนชุมชนบ้านหนองไฮ ตำบลหนองไฮ อำเภอวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม 2) เพื่อศึกษาหลักภาวนา 4 ในพระพุทธศาสนา และ 3) เพื่อศึกษาการพัฒนาคุณภาพชีวิตของ เยาวชนชุมชนบ้านหนองไฮ ตำบลหนองไฮ อ.วาปีปทุม จ.มหาสารคาม ตามแนวทางหลักภาวนา 4 การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ประชากรเป้าหมาย จำนวน 15 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ การสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลตามระเบียบวิธีวิจัย แล้วนำเสนอผลการวิจัยด้วยวิธีพรรณนาเชิงวิเคราะห์

ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัญหาคุณภาพชีวิตของเยาวชนบ้านหนองไฮประกอบด้วย 1) มีการแสดงออกที่ไม่อ่อนน้อมถ่อมตน 2) ไม่ประพฤติตามวินัย กฎ กติกาของโรงเรียนและชุมชน 3) มีจิตใจไม่สบ จิตเปราะบาง โกรธง่าย และ 4) ขาดการรู้เท่าทันสิ่งที่มากระทบอายตนะของเยาวชน

หลักภาวนา 4 ได้แก่ 1) กายภาวนา คือ การพัฒนาการแสดงออกทางกายให้มีความสุขุมรอบคอบ  (2) ศีลภาวนา คือ การพัฒนาการติดต่อสัมพันธ์กับโลกภายนอกอย่างฉานฉลาด และมีความสัมพันธ์ที่เกื้อกูลกับสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติและสังคม (3) จิตภาวนา คือการพัฒนาให้เข้มแข็ง ไม่ขุ่นมัว มีคุณธรรม มีศรัทธา และมีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ และ (4) ปัญญาภาวนา คือ การรับรู้และเข้าใจต่อสิ่งต่าง ๆ ตามความเป็นจริง และรู้เท่าทันสภาวะความเปลี่ยนแปลงของโลกและชีวิต

เมื่อนำหลักภาวนา 4 ไปพัฒนาคุณภาพชีวิตของเยาวชนบ้านหนองไฮแล้ว ส่งผลให้คุณภาพชีวิตของเยาวชนมีการพัฒนาคุณภาพชีวิตใน 4 ด้าน คือ ด้านกาย คือเยาวชนมีแสดงออกทางกายที่มีความสุขุม มีความอ่อนน้อมถ่อมตนต่อพระสงฆ์ ครู อาจารย์ และผู้ใหญ่ในชุมชน, ด้านศีล คือ เยาวชนมีความรับผิดชอบในหน้าที่ ประพฤติตามวินัย กฎกติกา และข้อบังคับของโรงเรียนและชุมชน, ด้านจิตใจ คือ เยาวชนมีจิตใจเข้มแข็ง รู้จักควบคุมระงับอารมณ์ตนเอง มีจิตอาสาช่วยเหลือผู้อื่นและทำกิจกรรมดีงามในชุมชน และด้านปัญญา คือ เยาวชมีความรู้คู่คุณธรรมและรู้เท่าทันสิ่งที่ย้อมจิตใจให้ขุ่นมัว และมีจิตใจใฝ่ศึกษาเรียนรู้อยู่เสมอ