กลไกการบริหารจัดการด้านการสุขาภิบาล ของเทศบาลนครขอนแก่น

บทคัดย่อ

        งานวิจัยนี้มุ่งตอบคำถามว่า กลไกการบริหารจัดการสุขาภิบาลของเทศบาลนครขอนแก่น อันประกอบด้วย น้ำอุปโภคบริโภค น้ำเสีย และขยะเป็นอย่างไร ผู้วิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการจัดการสุขาภิบาล จำนวน 25 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารเทศบาลนครขอนแก่น ผู้บริหารการประปาส่วนภูมิภาคเขต 6 ขอนแก่น ผู้บริหารสำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 10 ขอนแก่น เจ้าหน้าที่เทศบาลนครขอนแก่น ผู้นำชุมชนและประชาชนในเขตเทศบาลนครขอนแก่น            
        ผลการวิจัย พบว่า กลไกการบริหารจัดการสุขาภิบาลของเทศบาลนครขอนแก่น อธิบายได้ 4 มิติ ดังนี้
        1) ด้านเครือข่าย เทศบาลมีการบริหารจัดการเครือข่ายในด้านน้ำอุปโภคบริโภค แต่ยังพบข้อจำกัดในอำนาจหน้าที่ที่ทับซ้อนกับหน่วยงานในส่วนภูมิภาค  ในการจัดการน้ำเสีย เทศบาลประสานงานกับเครือข่ายหน่วยงานส่วนภูมิภาคที่รับผิดชอบได้อย่างเป็นระบบ อย่างไรก็ตามยังพบว่าเครือข่ายประสานงานระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีพื้นที่ติดกันยังต้องอาศัยการประสานงานร่วมกันให้เพิ่มมากขึ้น ในด้านขยะ เทศบาลมีเครือข่ายในขั้นตอนของการกำจัดที่ค่อนข้างดี แต่ในกระบวนการเก็บ ขน ขยะ ต้นทาง มีเพียงบางชุมชนที่มีความเข้มแข็ง และยังพบข้อจำกัดในขั้นตอนการขนส่งลำเลียงขยะ
        2) ด้านความร่วมมือ เทศบาลมีกลไกในการประสานความร่วมมือที่ชัดเจน แต่ยังพบข้อจำกัดเรื่องโครงสร้างอำนาจหน้าที่ของหน่วยงานที่รับผิดชอบ
        3) ด้านการมีส่วนร่วมของประชาชน เทศบาลร่วมกับภาคประชาชนในการจัดการขยะได้เป็นอย่างดี ในส่วนของน้ำอุปโภคบริโภคและน้ำเสียมีการเปิดช่องทางให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการเสนอข้อร้องเรียนและส่งต่อไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และ 4) ด้านการจ้างเอกชนดำเนินการแทน เทศบาลได้ร่วมกับภาคเอกชนในการจัดตั้งโรงงานกำจัดขยะ เพื่อแบ่งเบาภาระของเทศบาล จากงาน วิจัยนี้มีข้อเสนอแนะว่า กลไกการบริหารงานสุขาภิบาลจะมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นก็ต่อ   เมื่อเทศบาลได้รับมอบอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายจากส่วนกลาง ซึ่งข้อจำกัดส่วนใหญ่ยังเป็นประเด็นด้านระเบียบปฏิบัติที่เป็นอุปสรรคต่อการให้บริการสาธารณะ