มาตรการใช้หลักกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคกรณีรถยนต์ใหม่ชำรุดบกพร่อง ของไทยและของประเทศสิงคโปร์

บทคัดย่อ

           บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษามาตรการใช้หลักกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคกรณีรถยนต์ใหม่ชำรุดบกพร่อง หรือไม่เป็นไปตามคุณภาพของรถยนต์ที่ตกลงกันไว้ในสัญญาตามหลักกฎหมายไทย 2) เพื่อศึกษาหลักกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคเกี่ยวกับความรับผิดเพื่อความชำรุดบกพร่องของสินค้า หรือสิทธิเพิ่มเติมในส่วนของสินค้าที่ไม่เป็นไปตามสัญญาของประเทศสิงคโปร์  และ 3) เพื่อเสนอแนะในการปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภค โดยนำหลักกฎหมายสิงคโปร์มาปรับใช้ให้มีความครอบคลุมถึงการคุ้มครองผู้ซื้อรถยนต์ใหม่ที่มีความชำรุดบกพร่อง รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ วิธีการศึกษาแบบเชิงเอกสาร (Documentary) และการสัมภาษณ์ (Interviews) โดยใช้ข้อมูลและข้อเท็จจริง
          ผลการศึกษาพบว่า มาตรการใช้หลักกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคกรณีรถยนต์ใหม่ชำรุดบกพร่องของไทยจากการศึกษากฎหมายไทย ได้แก่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยความรับผิดเพื่อชำรุดบกพร่อง พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2556 พระราชบัญญัติความรับผิดต่อความเสียหายที่เกิดขึ้นจากสินค้าที่ไม่ปลอดภัย พ.ศ. 2551 และพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. 2551 ปรากฏว่ายังไม่มีการบัญญัติในเรื่องของการคุ้มครองผู้บริโภค กรณีรถยนต์ใหม่ชำรุดบกพร่องเพียงเล็กน้อย หรือไม่เป็นไปตามคุณภาพของรถยนต์ที่ตกลงกันไว้ในสัญญา ไม่มีการกำหนดระยะเวลาที่เป็นบทสันนิษฐานทางกฎหมายดังเช่นกฎหมายสิงคโปร์ และไม่มีกฎหมายที่กำหนดขั้นตอนในการคุ้มครองสิทธิผู้บริโภคกรณีรถยนต์ใหม่ชำรุดบกพร่องเพียงเล็กน้อย หรือไม่เป็นไปตามคุณภาพของรถยนต์ที่ตกลงกันไว้ในสัญญาก่อนฟ้องคดี  และเมื่อศึกษาหลักกฎหมาย Lemon Law ในพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค (การค้าที่เป็นธรรม) ของประเทศสิงคโปร์ ซึ่งประเทศสิงคโปร์ไม่ได้บัญญัติหลักกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคเกี่ยวกับความรับผิดเพื่อความชำรุดบกพร่องของสินค้าเป็นการเฉพาะ แต่บัญญัติไว้เป็นส่วนที่ 3 โดยกำหนดให้ผู้บริโภคมีสิทธิเพิ่มเติมในส่วนของสินค้าที่ไม่เป็นไปตามสัญญา โดยเป็นการบัญญัติในลักษณะที่คุ้มครองผู้บริโภคจากการที่สินค้าอื่น ๆโดยทั่วไป การคุ้มครองผู้บริโภคจากการซื้อหรือเช่าซื้อสินค้าที่เป็นสังหาริมทรัพย์ รวมถึงรถยนต์ใหม่และรถยนต์มือสองที่มีชำรุดบกพร่อง ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นสินค้าที่มีความชำรุดบกพร่องจนเป็นสินค้าไม่ปลอดภัยหรืออาจะเป็นอันตรายต่อผู้บริโภคเท่านั้น แต่ใช้คุ้มครองผู้บริโภคจากการซื้อสินค้ารวมถึงรถยนต์ใหม่ที่มีความชำรุดบกพร่องเพียงเล็กน้อย หรือไม่ตรงตามคุณภาพสินค้าที่ได้ตกลงกันตามสัญญา โดยมีการกำหนดระยะเวลาที่เป็นข้อสันนิษฐานทางกฎหมายที่เป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภคคือ ภายใน 6 เดือน นับแต่ได้รับมอบสินค้า หากผู้บริโภคพบถึงความชำรุดบกพร่องหรือสินค้าที่ไม่เป็นไปตามสัญญาหรือไม่ตรงตามคุณภาพสินค้าที่ได้ตกลงกันตามสัญญา ให้ถือว่าสินค้าไม่เป็นไปตามสัญญานับแต่วันที่ส่งมอบสินค้า ซึ่งเป็นความบกพร่องของสินค้าก่อนมีการซื้อขายหรือได้รับมอบจากผู้ขาย  ทั้งยังกำหนดสิทธิของผู้บริโภค ผู้บริโภคมีสิทธิเรียกร้องให้ผู้ขายทำการซ่อมแซม เปลี่ยนสินค้า หรือผู้บริโภคอาจเก็บรถยนต์ที่บกพร่องหรือสินค้านั้นแต่ขอลดราคาสินค้าในส่วนที่มีความบกพร่อง หรือเรียกให้ชำระเงินคืนในกรณีที่สินค้าไม่อาจซ่อมแซมหรือแก้ไขได้