การประยุกต์หลักเมตตาธรรมเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลวังปลาป้อม อำเภอนาวัง จังหวัดหนองบัวลำภู
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาสภาพทั่วไปของการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลวังปลาป้อม อำเภอนาวัง จังหวัดหนองบัวลำภู 2) เพื่อศึกษาหลักเมตตาธรรมในพระพุทธศาสนาเถรวาทที่มีส่วนช่วยในการพัฒนาคุณภาพชีวิต และ 3) เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้หลักเมตตาธรรมเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในเขตพื้นที่ดังกล่าว วิธีการดำเนินวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร คัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา และการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) จำนวน 26 รูป/คน ประกอบด้วย พระสังฆาธิการ ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้บริหารสถานศึกษา ครู และผู้นำชุมชน ร่วมกับการจัดเสวนากลุ่ม (Panel Discussion) ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการพรรณนาวิเคราะห์ (Descriptive Analysis) ตามหลักอุปนัย ผลการวิจัยพบว่า:สภาพทั่วไปของปัญหาในพื้นที่: ประชาชนประสบปัญหารายได้ไม่แน่นอนจากการทำเกษตรกรรม นำไปสู่ความเครียดสะสม เกิดภาวะครอบครัวแหว่งกลางจากการย้ายถิ่นฐานของวัยแรงงาน และชุมชนขาดความเข้มแข็งอันเนื่องมาจากการแข่งขันทางวัตถุนิยม หลักเมตตาธรรมในการพัฒนาคุณภาพชีวิต: เมตตาธรรมเป็นสภาวะจิตใจที่ปรารถนาให้ผู้อื่นมีความสุข แสดงออกผ่าน 3 ทาง คือ เมตตากายกรรม เมตตาวจีกรรม และเมตตามโนกรรม ซึ่งเป็นเครื่องค้ำจุนสังคมให้ลดความขัดแย้งและสร้างความเสมอภาค การประยุกต์ใช้หลักเมตตาธรรมเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต พบว่ารูปแบบที่มีประสิทธิภาพคือ "การบริหารจัดการด้วยความเมตตา" (Compassionate Governance) และการดำเนิน "เมตตากายกรรมเชิงสร้างสรรค์" ผ่านกิจกรรมกลุ่มอาชีพเสริมเพื่อสร้างรายได้ ควบคู่กับการใช้เครือข่าย "บวร" (บ้าน-วัด-โรงเรียน) และการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทเชิงพุทธ ซึ่งส่งผลให้เกิดความสุขทางใจและความมั่นคงทางเศรษฐกิจ นำไปสู่การยกระดับคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการพิจารณาจากคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิและเผยแผ่ในวารสารฉบับนี้ เป็นทัศนคติและข้อคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่ถือว่าเป็นทัศนะคติและความรับผิดชอบ
ของบรรณาธิการ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมการพัฒนาชุมชน. (2562). แผนปฏิบัติราชการรายปี (พ.ศ. 2563) ของกรมการพัฒนาชุมชน. กระทรวงมหาดไทย. https://plan.cdd.go.th/file/get/file/102.20250625c188c879cb47770972ec376711866441133004.pdf
คุณากร ช่วงกระจ่าง. (2562). แนวทางการบริหารความขัดแย้งในสังคมปัจจุบันตามหลักเมตตาธรรม [วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา]. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย https://e-thesis.mcu.ac.th/items/4607
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2561). การพัฒนาที่ยั่งยืน (พิมพ์ครั้งที่ 21). วัดญาณเวศกวัน. https://www.watnyanaves.net/uploads/File/books/pdf/26-SustainableDevelopment.pdf
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2562). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย (พิมพ์ครั้งที่ 55). วัดญาณเวศกวัน. https://www.watnyanaves.net/uploads/File/books/pdf/buddhadhamma_extended_edition.pdf
พระอธิการศรีชาติ ชาคโร (ตะเคียนแดง). (2565). แนวทางการบริหารความขัดแย้งในสังคมปัจจุบันตามหลักเมตตาธรรม [วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา]. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. https://e-thesis.mcu.ac.th/items/4607
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย พ.ศ. 2539. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). แนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษา. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560–2564). สำนักนายกรัฐมนตรี. https://www.nesdc.go.th/wordpress/wp-content/uploads/2025/02/article_20170202134836.pdf
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). ภาวะสังคมไทย. สำนักนายกรัฐมนตรี. https://www.nesdc.go.th/wordpress/wp-content/uploads/2025/06/2565_q2_001_report.pdf
World Bank. (2020). Thailand Economic Monitor: Thailand in the Time of COVID-19. World Bank Group. https://documents1.worldbank.org/curated/en/456171593190431246/pdf/Thailand-Economic-Monitor-Thailand-in-the-Time-of-COVID-19.pdf#page=13
