การบูรณาการพื้นฐานเคมีและวิทยาศาสตร์ในระดับอุดมศึกษา: การจัดการช่องว่างทางการเรียนรู้ผ่านกระบวนการซ่อมเสริมเชิงรุก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การจัดการเรียนการสอนรายวิชาพื้นฐานทางเคมีในระดับอุดมศึกษากำลังเผชิญความท้าทายสำคัญจากความแตกต่างของพื้นฐานผู้เรียน ความซับซ้อนของเนื้อหาทางเคมี ภาระทางการรู้คิด ความวิตกกังวลทางวิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมการเรียนรู้ที่เน้นการแข่งขันมากกว่าการพัฒนา ส่งผลให้ผู้เรียนจำนวนมากประสบปัญหาความเข้าใจเชิงมโนทัศน์ การเรียนรู้แบบผิวเผิน และการถอนตัวจากการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ บทความปริทัศน์เชิงวิพากษ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์องค์ความรู้ร่วมสมัยเกี่ยวกับช่องว่างทางการเรียนรู้ในเคมีศึกษา พร้อมเสนอแนวทางการจัดการเรียนรู้ผ่านกระบวนการซ่อมเสริมเชิงรุกในบริบทอุดมศึกษาไทย โดยใช้การวิเคราะห์วรรณกรรมด้านเคมีศึกษา จิตวิทยาการเรียนรู้ การเรียนรู้เชิงรุก และการวิเคราะห์ข้อมูลการเรียนรู้ในช่วงปี ค.ศ. 2020–2025 ผลการวิเคราะห์พบว่า ช่องว่างทางการเรียนรู้มิได้เกิดจากความสามารถเฉพาะบุคคลเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างโครงสร้างหลักสูตร วิธีการสอน ระบบประเมินผล ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา และปัจจัยทางอารมณ์ของผู้เรียน นอกจากนี้ การจัดการเรียนรู้ที่เน้นการบรรยายและการสอบแข่งขันยังส่งเสริมการจดจำเชิงกลมากกว่าการสร้างความเข้าใจเชิงลึก บทความนี้เสนอแนวคิด “ระบบนิเวศการเรียนรู้เคมีเชิงรุก” ซึ่งบูรณาการการประเมินวินิจฉัย การเรียนรู้เชิงรุก การสนับสนุนด้านอารมณ์ การวิเคราะห์ข้อมูลการเรียนรู้ และการสะท้อนคิดอย่างต่อเนื่อง เพื่อเปลี่ยนบทบาทของการซ่อมเสริมจากการแก้ปัญหาปลายทางไปสู่การออกแบบการเรียนรู้เชิงป้องกัน ในเชิงวิพากษ์ บทความชี้ให้เห็นว่าการปฏิรูปเคมีศึกษาในระดับอุดมศึกษาควรมุ่งสร้างความเสมอภาคทางการเรียนรู้มากกว่าการคัดกรองผู้เรียน ทั้งนี้เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้สามารถคิดวิเคราะห์ สร้างองค์ความรู้ และเรียนรู้ตลอดชีวิตได้อย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการพิจารณาจากคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิและเผยแผ่ในวารสารฉบับนี้ เป็นทัศนคติและข้อคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่ถือว่าเป็นทัศนะคติและความรับผิดชอบ
ของบรรณาธิการ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Bretz, S. L. (2021). Evidence for the importance of laboratory courses. Journal of Chemical Education, 96(2), 193–195. https://doi.org/10.1021/acs.jchemed.8b00874
Dood, A. J. & Watts, F. M. (2023). Students’ Strategies, Struggles, and Successes with Mechanism Problem Solving in Organic Chemistry: A Scoping Review of the Research Literature. Journal of Chemical Education, 100(1), 53-68. https://doi.org/10.1021/acs.jchemed.2c00572
Galloway, K. R., & Bretz, S. L. (2020). Measuring meaningful learning in the undergraduate chemistry laboratory: A national, cross-sectional study. Journal of Chemical Education, 92(12), 2006–2018. https://doi.org/10.1021/acs.jchemed.5b00754
Ifenthaler, D., & Yau, J. Y. K. (2020). Utilising learning analytics to support study success in higher education. Educational Technology Research and Development, 68(4), 1961–1990. https://doi.org/10.1007/s11423-020-09788-z
Seery, M. K. (2022). Establishing the laboratory as the place to learn how to do chemistry. Chemistry Education Research and Practice, 23(1), 1–13. https://doi.org/10.1039/D1RP00233A
Stets, J. E., Brenner, P. S., Burke, P. J., & Serpe, R. T. (2020). The science identity and entering a science occupation. Social Science Research, 64, 1–14. https://doi.org/10.1016/j.ssresearch.2016.10.016
Theobald, E. J., Hill, M. J., Tran, E., Agrawal, S., Arroyo, E. N., Behling, S., Chambwe, N., Cintrón, D. L., Cooper, J. D., Dunster, G., Grummer, J. A., Hennessey, K., Hsiao, J., Iranon, N., Jones, L., Jordt, H., Keller, M., Lacey, M. E., Littlefield, C. E., & Freeman, S. (2020). Active learning narrows achievement gaps for underrepresented students in undergraduate science, technology, engineering, and mathematics. Proceedings of the National Academy of Sciences, 117(12), 6476–6483. https://doi.org/10.1073/pnas.1916903117
Villafañe, S. M., Garcia, C. A., & Lewis, J. E. (2021). Exploring diverse students’ trends in chemistry self-efficacy throughout a semester of college-level preparatory chemistry. Chemistry Education Research and Practice, 22(1), 136–155. https://doi.org/10.1039/D0RP00222D
