การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและอาชีพของนักเรียน โรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเลย 3 (บ้านฟากนา)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการดำเนินงานการบริหารจัดการเรียนรู้โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและอาชีพของนักเรียน โรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเลย 3 (บ้านฟากนา) 2) พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและอาชีพของนักเรียน โรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเลย 3 (บ้านฟากนา) และ 3) ทดลองใช้และศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและอาชีพของนักเรียน โรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเลย 3 (บ้านฟากนา) โดยใช้หลักการวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) แบ่งขั้นตอนออกเป็น 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพการดำเนินงาน (R1) กลุ่มเป้าหมายคือ คณะกรรมการสถานศึกษา ครู และนักเรียน รวม 261 คน ผู้บริหารสถานศึกษาที่มีวิธีปฏิบัติเป็นเลิศ 5 คน และภูมิปัญญาท้องถิ่น 5 คน ระยะที่ 2 พัฒนารูปแบบ (D1) กลุ่มเป้าหมายคือ ผู้เชี่ยวชาญระดมสมอง 13 คน และผู้เชี่ยวชาญประเมินประสิทธิภาพ 9 คน ระยะที่ 3 ทดลองใช้รูปแบบ (R2) กลุ่มเป้าหมายคือ คณะกรรมการสถานศึกษา ครู นักเรียน และภูมิปัญญาท้องถิ่น รวม 266 คน ระยะที่ 4 ศึกษาประสิทธิผลรูปแบบ (D2) กลุ่มเป้าหมายคือ ผู้เชี่ยวชาญยืนยันประสิทธิผล 9 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบตรวจสอบรายการ แบบสัมภาษณ์ และแบบสอบถาม สถิติวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า สภาพการดำเนินงานการบริหารจัดการเรียนรู้โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและอาชีพของนักเรียน ข้อที่มีค่าเฉลี่ยร้อยละสูงสุดคือ สถานศึกษาสนับสนุนให้ครูนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้จัดการเรียนรู้ผ่านการอบรม สัมมนา และศึกษาดูงาน คิดเป็นร้อยละ 95 รองลงมาคือ กิจกรรมพัฒนาทักษะชีวิตด้านการหลีกเลี่ยงสิ่งเสพติด คิดเป็นร้อยละ 87 และอาชีพภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านเกษตรพอเพียง คิดเป็นร้อยละ 82 ตามลำดับ รูปแบบการบริหารจัดการเรียนรู้โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะชีวิตและอาชีพ มีชื่อเรียกว่า "POEC Model" ประกอบด้วย 4 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 หลักการ (Principles: P) ส่วนที่ 2 วัตถุประสงค์ (Objectives: O) ส่วนที่ 3 สาระสำคัญ (Essence: E) และส่วนที่ 4 องค์ประกอบ (Components: C) มี 2 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) การบริหารแบบมีส่วนร่วม 5 ด้าน และ (2) การจัดการเรียนรู้ 2 ด้าน ผลการประเมินประสิทธิภาพรูปแบบอยู่ในระดับมากที่สุด (μ = 4.71, σ = 0.51) ผลการทดลองใช้รูปแบบพบว่า ด้านการบริหารแบบมีส่วนร่วม โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (μ = 4.51, σ = 0.52) และด้านการจัดการเรียนรู้ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (μ = 4.52, σ = 0.66) ประสิทธิผลของรูปแบบได้รับการยืนยันจากผู้เชี่ยวชาญว่ามีความสอดคล้องเหมาะสมสำหรับการนำไปพัฒนาอย่างต่อเนื่อง โดยมีค่าดัชนีความสอดคล้องเหมาะสม (IOC) เท่ากับ 1.00
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการพิจารณาจากคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิและเผยแผ่ในวารสารฉบับนี้ เป็นทัศนคติและข้อคิดเห็นส่วนบุคคลของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่ถือว่าเป็นทัศนะคติและความรับผิดชอบ
ของบรรณาธิการ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรจากวารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2560). แนวทางการจัดการศึกษาตามหลักการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานในการพัฒนาท้องถิ่น (SBMLD). กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
ณัฐพงษ์ พระลับรักษา. (2559). การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมทักษะอาชีพและภูมิปัญญาท้องถิ่น. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ทัศนีย์ ทองไชย. (2556). การบริหารแบบมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาสภาพจริง. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย สุโขทัยธรรมาธิราช.
ธีระ รุญเจริญ และ วาสนา ศรีไพโรจน์. (2554). ความเป็นมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษายุคใหม่. ข้าวฝาง.
บุญชม ศรีสะอาด. (2554). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). สุวีริยาสาส์น.
พยุง ใบแย้ม. (2558). การบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่นในสถานศึกษา. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
พิสณุ ฟองศรี. (2554). การสร้างและพัฒนาเครื่องมือวิจัย. ด่านสุทธาการพิมพ์.
ไพโรจน์ พรหมมีเนตร. (2552). เทคนิคการประเมินและประเมินยืนยันรูปแบบวิจัยทางการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.
โรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเลย 3 (บ้านฟากนา). (2567). รายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา (SAR) ประจำปีการศึกษา 2567. โรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดเลย 3 (บ้านฟากนา).
สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ. (2545). การจัดกระบวนการเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้และภูมิปัญญาท้องถิ่น. โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2547). แนวทางการจัดกิจกรรมส่งเสริมทักษะชีวิตและอาชีพผู้เรียน. องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2555). แนวทางการจัดกิจกรรมเรียนรู้ส่งเสริมทักษะชีวิตในหลักสูตรแกนกลาง. ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน. (2557). รายงานสถานการณ์เด็กและเยาวชนกับการเรียนรู้ทักษะอาชีพ. สสค.
องค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น. (2563). แผนพัฒนาการศึกษาท้องถิ่น (พ.ศ. 2561-2565). องค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น.
UNESCO. (2012). EFA Global Monitoring Report 2012: Youth and Skills - Putting Education to Work. Paris: UNESCO.
