การปฏิรูประบบการสอบสวนคดีอาญาของไทย เพื่ออำนวยความยุติธรรมให้กับประชาชน : กรณีศึกษา การสอบสวนคดีอาญาโดยพนักงานฝ่ายปกครอง

บทคัดย่อ

       การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายในการปฏิรูประบบการสอบสวนคดีอาญาของไทยเพื่ออำนวยความเป็นธรรมให้กับประชาชน โดยมุ่งเน้นไปที่การสอบสวนคดีอาญาโดยพนักงานฝ่ายปกครอง โดยการศึกษาเพื่อพัฒนารูปแบบการสอบสวนคดีอาญาของพนักงานฝ่ายปกครอง และนำไปทดสอบ เพื่อให้ได้รูปแบบที่จะนำไปใช้แก้ไขปัญหาระบบการสอบสวนคดีอาญาของไทยต่อไป โดยวิธีเก็บ รวบรวม และวิเคราะห์ข้อมูลแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ดังนี้
      ระยะที่ 1 ศึกษาวิจัยในเชิงคุณภาพด้วยวิธีการรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร หนังสืองานวิจัย ตัวบทกฎหมาย ตำรา วารสาร บทความที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศ รวมถึงข้อมูลจากเครือข่ายอินเตอร์เน็ท ในประเด็นที่เกี่ยวกับปัญหาระบบการสอบสวนคดีอาญาของไทย และรูปแบบการสอบสวนคดีอาญาในต่างประเทศ
     ระยะที่ 2 แบ่งออกเป็น 4 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 : สัมภาษณ์แบบเจาะลึก(In-depth interview) ผู้ทรงคุณวุฒิและเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานในระบบการสอบสวนคดีอาญาโดยตรง ขั้นตอนที่ 2 : พัฒนาตัวแบบ (Model) ทางเลือก ขั้นตอนที่ 3 : สนทนาแบบกลุ่ม (Focus Group) บุคคลในสาขาอาชีพที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรม และขั้นตอนที่ 4 : ข้อเสนอเชิงพัฒนาและปฏิรูป
     ผลการวิจัย ผู้วิจัยมีข้อเสนอรูปแบบการสอบสวนคดีอาญาของพนักงานฝ่ายปกครองที่เหมาะสมกับระบบการสอบสวนคดีอาญาของไทย ซึ่งจะอำนวยความเป็นธรรมให้กับประชาชนได้ ให้พนักงานฝ่ายปกครองมีอำนาจหน้าที่ในการสอบสวนคดีอาญาความผิด ที่พนักงานฝ่ายปกครองเป็นผู้รับผิดชอบกฎหมายนั้นเป็นการเฉพาะทั้งหมด ให้พนักงานอัยการมีอำนาจควบคุมตรวจสอบการสอบสวนคดีอาญาของพนักงานสอบสวน และกรณีเป็นคดีสำคัญหรือเป็นคดีที่ประชาชนร้องขอความเป็นธรรม ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดในฐานะผู้บริหารสูงสุดในการบริหารราชการแผ่นดินของจังหวัด เป็นผู้รับคำร้องขอและมีอำนาจสั่งให้คดีนั้นทำการสอบสวนแบบกลุ่มสหวิชาชีพ ซึ่งประกอบด้วยพนักงานสอบสวน พนักงานอัยการ และผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน