The Psycho-social Correlates of Rights Respecting Communications Behavior Focusing on Social Media of Undergraduate Students

ผู้แต่ง

  • เยาวลักษณ์ เตียวิลัย สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (National Institute of Development Administration)
  • ดุจเดือน พันธุมนาวิน รองศาสตราจารย์ ประจำคณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
  • ดวงเดือน พันธุมนาวิน ศาสตราจารย์ ประจำคณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
  • งามตา วนินทานนท์ รองศาสตราจารย์ อดีตอาจารย์ประจำสถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

คำสำคัญ:

ความพร้อมใช้สื่อ, พฤติกรรมการสื่อสารอย่างเคารพสิทธิ, สื่อสังคมออนไลน์

บทคัดย่อ

The aim of this study was to investigate the importance, quantity and sequential predictors of rights respecting communications behavior focusing on social media with social situational factors, psychological traits and psychological states. This research was a correlational–comparative study based on the interactionism model as a conceptual research framework. A sample of 702 undergraduate 3rd and 4th year. Random sampling by multi-stage quota random sampling was done. Multiple Regression (enter and stepwise method) and Three-Way Analysis of Variance were used to analyze the data. Data were analyzed in the total sample group and in the various 12 subsamples group. Twelve independent variables were found to be predictive of the adhering communications behavior focusing on social media. 1) In the total sample group, results show all independent variables together explained 64.6%. The important predictors were the favorable action tendency using social media, perceived behavior control in using social media, future orientation and self-control, loving and reasoning child rearing practices, moral identity and collectivism. 2) In the subsamples group, the variables could account for 58.1% to 69.7%. The highest predictive percentage of 71.9% was found in the group of undergraduate students in science majors. In addition, the students risk group with the fewer adhering communications behavior focusing on social media such as male student, the students with a major education, science and communication arts, the students with a low GPA. These results have important implications for further research and promoting interventions for adhering communications behavior focusing on social media.

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กนกพร หมู่พยัคฆ์, จรินทิพย์ อุดมพันธุรัก, ชลียา กัญพัฒนพร, ชัญญา แสงจันทร์, และพวงเพชร เกษรสมุทร. (2558). ความสัมพันธ์ระหว่างความฉลาดทางอารมณ์กับพฤติกรรมการปรับตัวของนักศึกษาพยาบาล. Journal of Nursing Science, 33(1), 55-65.
กมลวรรณ คารมปราชญ์ คล้ายแก้ว. (2557). ปัจจัยทางด้านสถานการณ์ในครอบครัว สถาบันการศึกษา และจิต ลักษณะที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมจริยธรรมในการเรียนของนิสิตระดับปริญญาตรี. วารสารพฤติกรรม ศาสตร์เพื่อการพัฒนา, 6(1), 159-175.
กฤตติพัฒน์ ชื่นพิทยาวุฒิ. (2558). อิทธิพลของปัจจัยทางจิตและสังคมที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการจัดการความเสี่ยง ในการเผชิญอุทกภัยผ่านทางทุนพลังใจทางบวก และการเติบโตทางสังคมจิตใจของครูในจังหวัดปริมณฑล. (ปริญญานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, บัณฑิตวิทยาลัย, สาขาวิชาการวิจัย พฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์.
จิตติพร ไวโรจน์วิทยาการ. (2551). ปัจจัยเชิงเหตุและผลของพฤติกรรมตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของนักเรียน มัธยมศึกษาตอนต้น ในโรงเรียนที่ประยุกต์หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (ภาคนิพนธ์ปริญญา มหาบัณฑิต). สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, คณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม, สาขาพัฒนาสังคม.
ดวงกมล ทรัพย์พิทยากร. (2547). ปัจจัยทางจิตสังคมที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการใช้อินเตอร์เน็ตของนักศึกษา ระดับปริญญาตรี. (ภาคนิพนธ์มหาบัณฑิต). สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, คณะพัฒนาสังคม. สาขา พัฒนาสังคม.
ดวงเดือน พันธุมนาวิน งามตา วนินทานนท์ และคณะ. (2536). ลักษณะทางจิตและพฤติกรรมของนักเรียนวัยรุ่นที่ อยู่ในสภาวะเสี่ยงในครอบครัวและทางป้องกัน. รายงานการวิจัย. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมและ ประสานงานเยาวชนแห่งชาติ.
ดวงเดือน พันธุมนาวิน. (2547ข). หัวหน้าจะพัฒนาจิตลักษณะ ด้านมุ่งอนาคตและควบคุมตนแก่ลูกน้องได้อย่างไร. บทความประกอบการบรรยายในการสัมมนา เรื่อง “ผลิตผลวิจัยระบบพฤติกรรมไทย เร่งไขปัญหา ร่วม พัฒนาเยาวชน”. กรุงเทพ ฯ : สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ ร่วมกับคณะกรรมการแห่งชาติเพื่อ การวิจัยและพัฒนาระบบพฤติกรรมไทย.
ดิณห์ ศุภสมุทร และ ดุจเดือน พันธุมนาวิน. (2559). ปัจจัยเชิงเหตุแบบบูรณาการทางด้านจิตลักษณะและ สถานการณ์ที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการบริการบนเครื่องบินของพนักงานต้อนรับบนเครื่องบิน. วารสาร พฤติกรรมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, 8(1), 42-62.
ดุจเดือน พันธุมนาวิน. (2550). รูปแบบทฤษฎีปฏิสัมพันธ์นิยม (Interactionism model) และแนวทางการ ตั้งสมมติฐาน ในการวิจัยสาขาจิตพฤติกรรมศาสตร์ในประเทศไทย. วารสารพัฒนาสังคม, 9(1), 85–117.
ดุจเดือน พันธุมนาวิน. (2556). ปัจจัยเชิงเหตุและผลของพฤติกรรมเสี่ยงอย่างมีสติของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา. รายงานการวิจัย. โครงการวิจัยแม่บท : การวิจัยและพัฒนาระบบพฤติกรรมไทย, สำนักงานคณะกรรมการ วิจัยแห่งชาติ.
ดุจเดือน พันธุมนาวิน. (2557). การวิจัยและพัฒนาเครื่องมือวัดพหุมิติด้านความพร้อมและศักยภาพของการเป็น นักวิจัยในบุคคลหลายประเภท. ภายใต้แผนงานวิจัย พหุสาเหตุของความพร้อมและศักยภาพของการเป็น นักวิจัยของนักศึกษา และนักวิชาการไทย. รายงานการวิจัย. คณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม, สถาบัน บัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
ดุจเดือน พันธุมนาวิน. (2558). ปัจจัยเชิงเหตุที่เกี่ยวข้องกับความพร้อมและศักยภาพของการเป็นนักวิจัยของ บุคคลหลายประเภท: ระดับนักศึกษาปริญญาตรี. ภายใต้แผนงานวิจัย พหุสาเหตุของความพร้อมและ ศักยภาพของการเป็นนักวิจัยของนักศึกษา และนักวิชาการไทย. รายงานการวิจัย. คณะพัฒนาสังคมและ สิ่งแวดล้อม, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
ธันยากร ตุดเกื้อ และมาลี สบายยิ่ง. (2560). รูปแบบ ผลกระทบ และวิธีการจัดการเมื่อถูกรังแกบนโลกไซเบอร์ของ นักศึกษาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในภาคใต้ของประเทศไทย. วารสารพฤติกรรมศาสตร์เพื่อการพัฒนา, 9(2), 220-236.
บุญอยู่ ขอพรประเสริฐ. (2557). พฤติกรรมการใช้เฟสบุ๊ค (Facebook) ของนักศึกษาในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารร่มพฤกษ์, 32(2), 1-24.
ปณสาส์น ตั้งเจริญ และศรัณย์ พิมพ์ทอง. (2561). สถานการณ์ทางสังคมและจิตลักษณะที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรม การเป็นพลเมืองใส่ใจสังคมของนิสิตระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. วารสารพฤติกรรม ศาสตร์เพื่อการพัฒนา, 10(1), 146-165.
ปิยะ บูชา อังศินันท์ อินทรกำแหง และจินตนา ตันสุวรรณนนท์. (2561). รูปแบบความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของ ปัจจัยทางจิตสังคมที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการเรียนผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ของนักศึกษาระดับปริญญาตรี. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 24(1), 83-102.
ไพรินทร์ ขัดธิพงษ์. (2553). ปัจจัยทางจิตสังคมที่เกี่ยวกับความฉลาดทางการเมืองของนิสิตนักศึกษาระดับ ปริญญาตรี. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, คณะพัฒนาสังคมและ สิ่งแวดล้อม, สาขาพัฒนาสังคม.
วรทัศน์ วัฒนชีวโนปกรณ์. (2555). ปัจจัยเชิงเหตุทางจิตและสังคมที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมใฝ่รู้ใฝ่ดีของนักศึกษา ระดับปริญญาตรี. (ปริญญานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, บัณฑิตวิทยาลัย, สาขาวิชาการวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์.
วสุพล ตรีโสภาสกุล. (2558). การศึกษากระบวนการและปัจจัยเชิงสาเหตุของความยึดมันผูกพันบนเฟซบุ๊ค แฟน เพจในกลุ่มผู้บริโภคคนไทย. (ปริญญานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, บัณฑิต วิทยาลัย, สาขาวิชาการวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์.
วันวิสา สรีระศาสตร์. (2554). ปัจจัยเชิงสาเหตุด้านสถานการณ์ทางสังคม และการมีภูมิคุ้มกันทางจิตที่เกี่ยวข้องกับ พฤติกรรมการใช้อินเทอร์เน็ตอย่างสร้างสรรค์และปลอดภัยของนักเรียนหญิงระดับมัธยมศึกษาในโรงเรียน ที่เข้าร่วมและไม่เข้าร่วมโครงการส่งเสริมการใช้อินเทอร์เน็ตอย่างสร้างสรรค์และปลอดภัย. (ปริญญา นิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, บัณฑิตวิทยาลัย, สาขาวิชาการวิจัย พฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์.
วาสนา นัยพัฒน์. (2556). ความรู้ ความตระหนัก และพฤติกรรมการช่วยลดภาวะโลกร้อนของนักเรียนพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก. วารสารพยาบาลทหารบก, 14(3), 170-179.
วิลาวัลย์ คล้ายประยงค์. (2558). ปัจจัยเชิงเหตุด้านจิตลักษณะ สถานการณ์ และการรับรู้ปทัสถานที่เกี่ยวข้องกับ ทัศนคติ และการยอมรับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ในนักศึกษาปริญญาตรี. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, คณะพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม, สาขาการบริหารการพัฒนาสังคม.
ศุภรางค์ อินทุณห์. (2552). ปัจจัยเชิงสาเหตุทางจิตสังคมและปัจจัยเชิงผลด้านการจัดการกับความเครียดของ พฤติกรรมรักการอ่านในนักเรียนวัยรุ่น. (ปริญญานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทร วิโรฒ, บัณฑิตวิทยาลัย, สาขาวิชาการวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์.
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2560). รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย ปี 2560. กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนา ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน).
สินีรัตน์ โชติญาณนนท์. (2550). บทบาทของเพศ บทบาททางเพศ และความเป็นปัจเจกนิยม-คติรวมหมู่ต่อการ เสียใจภายหลัง และเป้าหมายการควบคุม. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. คณะจิตวิทยา, สาขาวิชาจิตวิทยาสังคม.
สุนิดา ศิวปฐมชัย. (2558). บทเรียนจากดราม่าในโลกออนไลน์: ถ่าย-แชร์-แฉ สร้างกระแสสังคม. มหิดลสาร, 80(6), 11.
อนันต์ แย้มเยื้อน. (2557). การวิจัยเพื่อพัฒนาและประเมินเครื่องมือวัดพฤติกรรมการคบเพื่อนอย่างปลอดภัยของ นักศึกษาปริญญาตรีและความไม่แปรเปลี่ยนของโมเดลการวัด. วารสารพัฒนาสังคม, 16(2), 21-46.
อนันต์ แย้มเยื้อน. (2560). ปัจจัยเชิงเหตุแบบบูรณาการทางจิตพอเพียง จิตลักษณะ และสถานการณ์ที่เกี่ยวข้อง กับพฤติกรรมการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของเยาวชนในชุมชน: การวิเคราะห์โมเดล สมการโครงสร้าง. วารสารพัฒนาสังคม, 19(1), 23-38.
อรพินทร์ ชูชม, สุภาพร ธนะชานันท์ และทัศนา ทองภักดี. (2554). ปัจจัยเชิงเหตุและผลของภูมิคุ้มกันทางจิตของ เยาวชน. รายงานวิจัยฉบับที่ 137. สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
Ajzen, I. (1991). Theory of Planned Behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes. New Jersey: Prentice-Hall.
Ajzen, I., & Fishbein, M. (1980). Understanding attitudes and predicting social behavior. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Aquino, K., & Reed, I. I. (2002). The self-importance of moral identity. Journal of personality and social psychology, 83(6), 1423.
Aquino, K., McFerran, B., & Laven, M. (2011). Moral identity and the experience of moral elevation in response to acts of uncommon goodness. Journal of Personality and Social Psychology, 100(4), 703-718.
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191-215.
Bandura, A. (2002). Selective moral disengagement in the exercise of moral agency. Journal of moral education, 31(2), 101-119.
Bhanthumnavin, D. (Duchduen). 2000. Importance of Supervisory Social Support and its Implication for HRD in Thailand. Psychology and Developing Societies. 12(2), 155-166.
Chopik, W. J., O’Brien, E., & Konrath, S. H. (2017). Differences in empathic concern and perspective taking across 63 countries. Journal of Cross-Cultural Psychology, 48(1), 23-38.
Cohen, J. (1977). Statistical power analysis for the behavioral sciences. (rev. ed.). New York: Academic Press.
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16, 297-334.
D'Agostino, R. B., & Cureton, E. E. (1975). The 27 percent rule revisited. Educational and Psychological Measurement, 35(1), 47-50.
de Leeuw, A., Valois, P., Ajzen, I., & Schmidt, P. (2015). Using the theory of planned behavior to identify key beliefs underlying pro-environmental behavior in high-school students: Implications for educational interventions. Journal of Environmental Psychology, 42, 128-138.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate Data Analysis (7th ed.). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education.
Heirman, W., Walrave, M., Vermeulen, A., Ponnet, K., Vandebosch, H., & Hardies, K. (2016). Applying the theory of planned behavior to adolescents’ acceptance of online friendship requests sent by strangers. Telematics and Informatics, 33(4), 1119-1129.
Judge, T. A., Locke, E. A., & Durham, C. C. (1997). The dispositional causes of job satisfaction: A core evaluations approach. Research in Organizational Behavior, 19, 151-188.
Magnusson, D., & Endler, N. S. (1977). Personaliity at the crossroads: Current issues in interactionism psychology. New Jersey: LEA Publishers.
Muthén, L. K.., & Muthén, B. O. (2007). Mplus User's Guide. (Sixth Edition). Los Angeles, CA: Muthén & Muthén.
O’brien, R. M. (2007). A caution regarding rules of thumb for variance inflation factors. Quality & Quantity, 41(5), 673-690.
Rogers, E.M. (1983). Diffusion of Innovations. (3rd edition). The Free Press, New York: USA.
Schutte, N.S., Malouff, J.M., Hall, L.E., Haggerty, D.J., Cooper, J.T., Golden, C.J., Dornheim, L. (1998).Development and validation of a measure of emotional intelligence. Personality and Individual Differences, 25, 167-177.
Vazsonyi, A. T., Ksinan Jiskrova, G., Özdemir, Y., & Bell, M. M. (2017). Bullying and Cyberbullying in Turkish Adolescents: Direct and Indirect Effects of Parenting Processes. Journal of Cross-Cultural Psychology, 48(8), 1153-1171.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2018-07-31

รูปแบบการอ้างอิง

เตียวิลัย เ., พันธุมนาวิน ด., พันธุมนาวิน ด., & วนินทานนท์ ง. (2018). The Psycho-social Correlates of Rights Respecting Communications Behavior Focusing on Social Media of Undergraduate Students. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 24(2), 21–43. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/BSRI/article/view/115191