แนวคิดเชิงทฤษฎีว่าด้วยการบูรณาการการเคลื่อนไหวและดนตรีเพื่อเสริมสร้างทักษะการคิดเชิงบริหารในเด็กที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้

ชินภัทร เจริญรัตน์; ดุษฎี อินทรประเสริฐ; ดารณี ศักดิ์ศิริผล; พิชญาณี พูนพล

ผู้แต่ง

ชินภัทร เจริญรัตน์ สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
ดุษฎี อินทรประเสริฐ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
ดารณี ศักดิ์ศิริผล บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
พิชญาณี พูนพล สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

คำสำคัญ:

การบูรณาการการเคลื่อนไหวและดนตรี, ทักษะการคิดเชิงบริหาร, เด็กที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างกรอบแนวคิดเชิงทฤษฎีที่บูรณาการการเคลื่อนไหวและดนตรีเพื่ออธิบายกลไกการพัฒนาทักษะการคิดเชิงบริหารในเด็กที่มีความบกพร่องทางการเรียนรู้ โดยวิเคราะห์กลไกอิทธิพลที่เกิดจากการปฏิสัมพันธ์ระหว่างการเคลื่อนไหวและองค์ประกอบดนตรีซึ่งกระตุ้นการทำงานของสมองส่วนหน้า และนำเสนอข้อเสนอเชิงปฏิบัติสำหรับการออกแบบโปรแกรมการแทรกแซง การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพร่วมกับการสังเคราะห์เชิงทฤษฎี แบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ (1) การทบทวนและสังเคราะห์วรรณกรรมสหวิทยาการเพื่อต่อยอดสู่กรอบแนวคิดบูรณาการ (2) การวิเคราะห์กลไกอิทธิพลโดยอาศัยหลักฐานจากงานวิจัยด้านประสาทการรู้คิดและการทดลอง และ (3) การพัฒนาต้นแบบเชิงแนวคิดของกิจกรรมและข้อเสนอเชิงปฏิบัติ ผลการวิจัยชี้ว่า แนวคิดการรู้คิดสมานกายและดนตรีบำบัดต่างมีบทบาทเสริมพลังซึ่งกันและกัน โดยการเคลื่อนไหวเป็นฐานในการจัดลำดับและควบคุมตนเอง ขณะที่ดนตรีช่วยสร้างกรอบเวลาและแรงจูงใจทางอารมณ์ กลไกสำคัญที่ค้นพบ ได้แก่ การเชื่อมโยงกับจังหวะ การควบคู่ระหว่างการเคลื่อนไหวและการรู้คิด และการควบคุมอารมณ์ผ่านดนตรี ซึ่งทั้งหมดสะท้อนให้เห็นถึงการกระตุ้นสมองส่วนหน้าอย่างเป็นระบบ สรุปได้ว่า การบูรณาการการเคลื่อนไหวและดนตรีเป็นแนวทางเชิงทฤษฎีที่มีศักยภาพสูงต่อการพัฒนาทักษะการคิดเชิงบริหารในเด็กกลุ่มนี้ และข้อเสนอแนะคือควรนำแบบจำลองไปใช้ในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้และการบำบัดในบริบทการศึกษาเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ การปรับตัว และคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Ahokas, R. (2015). Music therapy interventions and executive functions. Nordic Journal of Music Therapy, 24(3), 234–251. https://doi.org/10.1080/08098131.2014.987003

Barsalou, L. W. (2008). Grounded cognition. Annual Review of Psychology, 59, 617–645. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.59.103006.093639

Best, J. R., & Miller, P. H. (2010). A developmental perspective on executive function. Child Development, 81(6), 1641–1660. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2010.01499.x

Dackermann, T., Fischer, K., Kliegl, M. K., & Hasselhorn, M. (2020). The effects of physical activity interventions on children’s executive functions: A meta-analysis. Psychological Research, 84(6), 1373–1392. https://doi.org/10.1007/s00426-019-01182-8

Daniel, R. (2019). Music therapy techniques for enhancing cognitive and emotional functioning in children with learning disabilities. Canadian Music Therapy Press.

Diamond, A. (2013). Executive functions. Annual Review of Psychology, 64, 135–168. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-113011-143750

Glenberg, A. M. (2010). Embodiment as a unifying perspective for psychology. Wiley Interdisciplinary Reviews: Cognitive Science, 1(4), 586–596. https://doi.org/10.1002/wcs.55

Gooding, L. (2014). Music therapy and executive function. Music Therapy Perspectives, 32(2), 129–137. https://doi.org/10.1093/mtp/miu022

Gooding, L. (2014). Music therapy interventions for executive function training. Journal of Music Therapy, 51(2), 168–193. https://doi.org/10.1093/jmt/thu003

Kirk, S. A., Gallagher, J. J., & Coleman, M. R. (2006). Educating exceptional children (11th ed.). Houghton Mifflin.

Meltzer, L. (2018). Executive function in education: From theory to practice. Guilford Press.

Moreno, S., Bialystok, E., Barac, R., Schellenberg, E. G., Cepeda, N. J., & Chau, T. (2011). Short-term music training enhances verbal intelligence and executive function. Psychological Science, 22(11), 1425–1433. https://doi.org/10.1177/0956797611416999

Thaut, M. H., & Hoemberg, V. (2014). Handbook of neurologic music therapy. Oxford University Press.

Wilson, M. (2002). Six views of embodied cognition. Psychonomic Bulletin & Review, 9(4), 625–636. https://doi.org/10.3758/BF03196322

World Federation of Music Therapy. (2011). What is music therapy? Retrieved from https://www.wfmt.info

Zuk, J., Benjamin, C., Kenyon, A., & Gaab, N. (2014). Behavioral and neural correlates of executive functioning in musicians and non-musicians. PLoS ONE, 9(6), e99868. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0099868

Zuk, J., Benjamin, C., Kenyon, A., & Gaab, N. (2021). Behavioral and neural correlates of executive functioning in musicians and non-musicians. PLoS ONE, 16(4), e0249546. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0249546

Zuk, J., Benjamin, C., Kenyon, A., & Gaab, N. (2021). Neuroplasticity in children engaged in music training: Evidence from MRI and EEG. Developmental Cognitive Neuroscience, 47, 100894. https://doi.org/10.1016/j.dcn.2020.100894