การพัฒนาทักษะการสอนเชิงสร้างสรรค์พระสอนศีลธรรม ของคณะสงฆ์จังหวัดพิจิตร

ผู้แต่ง

  • พระครูพิทูรนคราภิรักษ์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • สุขเกษม ขุนทอง มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การพัฒนา, ทักษะสร้างสรรค์, พระสอนศีลธรรม, คณะสงฆ์จังหวัดพิจิตร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อวิเคราะห์สภาพปัญหาของพระสอนศีลธรรมคณะสงฆ์จังหวัดพิจิตร 2) เพื่อพัฒนาทักษะการสอนเชิงสร้างสรรค์พระสอนศีลธรรมคณะสงฆ์จังหวัดพิจิตร และ 3) เพื่อนำเสนอแนวทางการพัฒนาทักษะการสอนเชิงสร้างสรรค์พระสอนศีลธรรมคณะสงฆ์จังหวัดพิจิตร ผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 50 รูป เลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ แบบสัมภาษณ์มีโครงสร้าง และกิจกรรมพัฒนาทักษะการสอนเชิงสร้างสรรค์ ร่วมกับแบบสำรวจระดับความคิดเห็น วิเคราะห์ข้อมูลด้านเนื้อหา และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการศึกษาพบว่า

1. พระสอนศีลธรรม มีองค์ความรู้ด้านพระธรรมคำสอนในพระพุทธศาสนาพร้อมที่จะถ่ายทอดให้เด็กนักเรียนในโรงเรียน แต่ต้องพัฒนาทักษะการสอนเชิงสร้างสรรค์เพิ่มอีก จำนวน 4 ด้าน ได้แก่ 1) ทักษะการนำเข้าสู่บทเรียน 2) ทักษะการอธิบาย 3) ทักษะการใช้อุปกรณ์การสอน และ 4) ทักษะการสรุปบทเรียน

2. ภาพรวมพบว่าพระสอนศีลธรมมีทักษะการพัฒนาอยู่ในระดับที่สูงขึ้น หลังจากเข้ารับการฝึกอบรมกิจกรรมพัฒนาทักษะการสอนเชิงสร้างสรรค์ ตามโครงการพัฒนาพระสอนศีลธรรมในโรงเรียน

3. แนวทางการพัฒนาทักษะการสอนเชิงสร้างสรรค์ในรูปแบบการฝึกทักษะ 4 ด้านให้ประสบความสำเร็จต้องบูรณาการกับหลักธรรมอิทธิบาท 4 อันประกอบไปด้วย 1) ฉันทะ 2) วิริยะ 3) จิตตะ และ 4) วิมังสา ทางพระพุทธศาสนา อันจะนำไปสู่การสอนเชิงสร้างสรรค์พระสอนศีลธรรมของคณะสงฆ์จังหวัดพิจิตร

เอกสารอ้างอิง

กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม. (2548). คู่มือการดำเนินงานตามโครงการพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนประจำปีงบประมาณ 2548. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.

กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม. (2548). คู่มือการดำเนินงานตามโครงการพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนปีงบประมาณ 2549. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.

ฐิตินันท์ ดาวศรี และคณะ. (2559). แนวทางการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการมนุษศาสตร์และสังคมศาสตร์. 11(1), 59–74.

บุญหนา จิมานัง และคณะ. (2551). “การประเมินประสิทธิภาพการสอนของพระสอนศีลธรรมในสถานศึกษา เขตปกครองคณะสงฆ์ภาค 9” (รายงานการวิจัย). สำนักวิชาการ : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น.

พระมหาสังเวียร ปญฺญาธโร. (2550). “บทบาทของพระสงฆ์ในการนำหลักพุทธธรรมมาประยุกต์ในการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน กรณีศึกษา พระครูสุภาจารวัฒน์”. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2543). ทศวรรษธรรมทัศน์พระธรรมปิฎกหมวดศึกษาศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ธรรมสภา.

พระวิสุทธิภัทรธาดา (ประสิทธิ์ พฺรหฺมรํสี). (2556). สำนักงานโครงการพระสอนศีลธรรมในโรงเรียน สรุปงานมหกรรมส่งเสริมศีลธรรมและประกวดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนด้านพระพุทธศาสนา. นนทบุรี : เชนปริ้นติ้ง.

สมบูรณ์ สุขสาราญ. (2544). การพัฒนาชนบทตามแนววิธีพุทธ. กรุงเทพมหานคร: พิมพ์สวย.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 – 2570). ราจกิจจานุเบกษา. เล่ม 139 ตอนพิเศษ 258 ง, หน้า 1–143.

ศิริศุกร์ ศิริโชคชัยตระกูล. (2564). บทความ การสอนเชิงสร้างสรรค์และผลิตภาพ : รูปแบบการสอนสำหรับพัฒนาผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยขอนแก่น ฝ่ายประถมศึกษา (ศึกษาศาสตร์), คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. วารสารราชพฤกษ์. 19(1), 1–11.

วรินทรา ปั้นงาม. (2550). รูปแบบการพัฒนาคุณธรรมของนักเรียนในโรงเรียนวิถีพุทธการศึกษาการปฏิบัติดีแบบข้ามกรณีในจังหวัดอ่างทอง. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-27

รูปแบบการอ้างอิง

พระครูพิทูรนคราภิรักษ์ พ., & ขุนทอง ส. . (2025). การพัฒนาทักษะการสอนเชิงสร้างสรรค์พระสอนศีลธรรม ของคณะสงฆ์จังหวัดพิจิตร. มจร การพัฒนาสังคม, 10(3), 1–13. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JMSD/article/view/286858