ซอฟต์พาวเวอร์ มรดกทางศิลปะและวัฒนธรรมการสร้างความเข้มแข็งโดย มีวัดเป็นฐาน กรณีศึกษา วัดทองนพคุณ เขตคลองสาน กรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพ บริบทเชิงพื้นที่ชุมชนโดยรอบวัดทองนพคุณ เขตคลองสาน กรุงเทพมหานคร 2. ศึกษาซอฟต์พาวเวอร์มรดกทางศิลปะและวัฒนธรรมการสร้างความเข้มแข็งโดยมีวัดเป็นฐาน 3. เพื่อเสนอแนวทางการส่งเสริม ซอฟต์พาวเวอร์มรดกทางศิลปะและวัฒนธรรมการสร้างความเข้มแข็งโดยมีวัดเป็นฐานโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เน้นการศึกษาวิเคราะห์ทั้งข้อมูลในพื้นที่และข้อมูลจากเอกสาร การถอดบทเรียน และการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญในพื้นที่ทำการศึกษา โดยใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญทั้งหมดจำนวน 40 รูป/คน ประกอบด้วย พระภิกษุสงฆ์วัดทองนพคุณ จำนวน 5 รูป ประชาชนในชุมชนวัดทองนพคุณ จำนวน 5 คน ไกด์นำเที่ยว จำนวน 5 คน และนักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติ จำนวน 25 คน ทำการวิเคราะข้อมูลด้วยเนื้อหา และสังเคราะห์ข้อมูลเพื่อตอบวัตถุประสงค์ในการวิจัย

ผลการวิจัยพบว่า 1) ชุมชนโดยรอบวัดทองนพคุณมีรากฐานวัฒนธรรมที่เข้มแข็ง เป็นชุมชนไทยดั้งเดิมที่หลอมรวมระหว่างคนไทยและไทยเชื้อสายจีน โดยวัดทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางทางจิตวิญญาณ สะท้อน ซอฟต์พาวเวอร์ ผ่านความสัมพันธ์ทางสังคมที่เกื้อกูลและประเพณีท้องถิ่นที่ยังดำรงอยู่ เช่น การใส่บาตร การสวดมนต์ และการอบรมจริยธรรมให้เยาวชน 2) มรดกทางวัฒนธรรมของวัด เช่น สถาปัตยกรรม ประติมากรรม และจิตรกรรมฝาผนัง สื่อสารคุณค่าทางศิลปะและศีลธรรมอย่างลึกซึ้ง ขณะเดียวกัน พิธีกรรมท้องถิ่นและบทบาทของพระสงฆ์ยังเป็น ซอฟต์พาวเวอร์ ที่ส่งผลต่อจิตใจและวิถีชีวิตของชุมชน 3) แนวทางที่เสนอ ได้แก่ การจัดกิจกรรมวัฒนธรรมอย่างต่อเนื่อง การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล พิพิธภัณฑ์วัด เศรษฐกิจสร้างสรรค์ และเครือข่ายความร่วมมือ เพื่อแปลงมรดกทางวัฒนธรรมของวัดให้เป็น ซอฟต์พาวเวอร์ ที่ยั่งยืนและขับเคลื่อนการพัฒนาชุมชน