ทุนทางวัฒนธรรมกับการบริหารจัดการน้ำของพื้นที่ชุมชนตำบลวังหว้า อำเภอแกลง จังหวัดระยอง

ผู้แต่ง

  • รัตนา เพ็ชรสูงเนิน คณะมนุยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎรำไพพรรณี
  • ชัชวาลย์ มากสินธ์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี
  • พรทิวา อาชีวะ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี
  • ชัยยนต์ ประดิษฐศิลป์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี

คำสำคัญ:

ทุนทางวัฒนธรรม, ภูมิปัญญาท้องถิ่น, การบริหารจัดการน้ำ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการใช้ทุนทางวัฒนธรรมเพื่อการบริหารจัดการน้ำของพื้นที่ชุมชนวังหว้า อำเภอแกลง จังหวัดระยอง และเพื่อเสนอแนวทางการใช้ทุนทางวัฒนธรรมกับการบริหารจัดการน้ำของพื้นที่ชุมชนวังหว้า อำเภอแกลง จังหวัดระยอง เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) โดยมีผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 13 คน ได้แก่ 1) ประธานสภาวัฒนธรรมตำบลวังหว้า 2) ประธานกลุ่มบริหารผู้ใช้น้ำตำบลวังหว้า 3) กำนันตำบลวังหว้า 4) นายกองค์การบริหารส่วนตำบลวังหว้า 5) ประธานกลุ่มวิสาหชุมชนของตำบลวังหว้า 6) ประธานกลุ่มสตรีอาสาพัฒนาตำบลวังหว้า 7) เจ้าอาวาสวัดภายในตำบลวังหว้า โดยวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา ผลการศึกษาวิจัยพบว่า การใช้ทุนทางวัฒนธรรมเพื่อการบริหารจัดการน้ำของตำบลวังหว้านั้น ผ่านกระบวนการจัดตั้งกลุ่มบริหารผู้ใช้น้ำชลประทานตำบลวังหว้า ซึ่งเป็นการรวมกลุ่มของคนในชุมชนที่มีความรู้ความสามารถเชี่ยวชาญและมีประสบการณ์เกี่ยวกับการจัดการน้ำในพื้นที่ชุมชนตำบลวังหว้า มารวมตัวกันในลักษณะของจิตอาสา โดยการบริหารจัดการน้ำเป็นการใช้ทุนวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตและภูมิปัญญาท้องถิ่นในการทำสวนผลไม้ โดยเฉพาะการทำสวนทุเรียน เป็นพื้นฐานเบื้องต้นของการรวมคนอาสาเพื่อการบริหารจัดการน้ำ มีการแลกเปลี่ยนพูดคุยอย่างสม่ำเสมอในการจัดการสวนทุเรียนเพื่อผลิตทุเรียนที่มีคุณภาพเพื่อการส่งออก โดยเฉพาะในเรื่องของการบริหารจัดการน้ำที่มีน้ำต้นทุนที่เพียงพอมาใช้ในสวนทุเรียน และการมีความเชื่อในการไหว้สวนเป็นประจำทุกปีจะทำให้เจ้าที่เจ้าทางประจำสวนได้มอบผลผลิตที่อุดมสมบูรณ์กับสวนของตนเองและกลุ่มของตนเองต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กมลาภรณ์ แจ่มกระจ่าง. (2557). กระบวนการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการน้ำ: กรณีศึกษา ชุมชนคลองรังสิต ตำบลบึงชำอ้อ อำเภอหนองเสือ จังหวัดปทุมธานี. (ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาชนบทศึกษาและการพัฒนา). สำนักบัณฑิตอาสาสมัคร: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ชวดี โกศล. (2561). การบริหารจัดการทุนทางวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ ในเขตพื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย. Journal of Administrative and Management. 6(2), 64-73.

วรรณี งามขจรกุลกิจ. (2565). พลิกฟื้นคุณค่าพื้นที่ย่านตลาดพลูด้วยทุนทางวัฒนธรรม. ใน รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2566: ศาสนาและปรัชญา : แนวคิด มุมมอง คุณค่าทางวัฒนธรรม. (หน้า 530-542). คณะศาสนาและปรัชญา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

อัญธิชา มั่นคง. (2560). บทบาทของทุนทางวัฒนธรรมกับการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน กรณีศึกษาชุมชนในตำบลบ้านตุ่น อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา. วารสารวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 12 (39), 90-100.

Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. G. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241–258). New York, NY: Greenwood Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-27

รูปแบบการอ้างอิง

เพ็ชรสูงเนิน ร. ., มากสินธ์ ช., อาชีวะ พ., & ประดิษฐศิลป์ ช. (2025). ทุนทางวัฒนธรรมกับการบริหารจัดการน้ำของพื้นที่ชุมชนตำบลวังหว้า อำเภอแกลง จังหวัดระยอง. มจร การพัฒนาสังคม, 10(3), 67–80. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JMSD/article/view/287971