การให้คุณค่าและความผาสุกจากการแบ่งปันของจิตอาสาแพทย์วิถีธรรม

ผู้แต่ง

  • ณรงค์ ศรีเมือง วิทยาลัยผู้นำและนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต

คำสำคัญ:

คุณค่า, ความผาสุก, การแบ่งปัน, จิตอาสาแพทย์วิถีธรรม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการให้คุณค่าจากการแบ่งปันของจิตอาสาแพทย์วิถีธรรม ความผาสุกจากการแบ่งปันของจิตอาสาแพทย์วิถีธรรม และการนำเสนอรูปแบบการแบ่งปันของจิตอาสาแพทย์วิถีธรรมที่สร้างคุณค่าและความผาสุก โดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลหลักซึ่งเป็นจิตอาสาแพทย์วิถีธรรม 15 คนทั่วประเทศ 

ผลการวิจัยพบว่า คุณค่าของการแบ่งปันเกิดจากพฤติกรรมการเสียสละสิ่งที่เป็นทรัพย์สมบัติของตนเองทั้งในเชิงรูปธรรมและนามธรรมผ่านจิตวิญญาณของการแบ่งบันที่บริสุทธิ์ แบบไม่หวังผลตอบแทนภายใต้แนวคิด “ให้แล้วคิดที่จะไม่เอาอะไรจากใครให้ได้” เป็นคุณงามความดีที่ยังผลเกิดขึ้นกับผู้ให้ทันที เนื่องจากจิตอาสาแพทย์วิถีธรรมเชื่อชัดในเรื่องของวิบากกรรมดีกรรมชั่วที่ส่งผลต่อการกระทำ ผลจากการแบ่งปันด้วยใจที่บริสุทธิ์ของจิตอาสาแพทย์วิถีธรรม อันเป็นการทำกรรมดีเป็นกุศล เป็นความดีงาม ที่ส่งผลให้เกิดสิ่งดี ๆ ขึ้น เป็นความผาสุกด้านต่าง ๆ ดังนี้ 1) ความผาสุกทางกาย 2) ความผาสุกทางใจ 3) ความผาสุกทางสังคม 4) ความผาสุกทางจิตวิญญาณเกิดข้อค้นพบจากการวิจัยเรื่องการแบ่งปันในแบบฉบับเฉพาะของจิตอาสาแพทย์วิถีธรรมที่แตกต่างจากการให้ของคนในสังคม ซึ่งสามารถสรุปรูปแบบการแบ่งปันที่ยึดถือปฏิบัติเป็นแบบแผนของหมู่กลุ่มตามหลักธรรมบุญญาวุธ 7 หมายเลข ดังนี้ 1) อาหารมังสวิรัติ 2) กสิกรรมไร้สารพิษ 3) สื่อสารบุญนิยม 4) พาณิชย์บุญนิยม (ตลาดวิถีธรรม) 5) การศึกษาบุญนิยม (โรงเรียนของหนู สถาบันวิชชาราม) 6) สุขภาพบุญนิยม (ค่ายสุขภาพ) 7) การเมืองบุญนิยม (การเมืองโลกุตระ)

เอกสารอ้างอิง

กุลยา ตันติผลาชีวะ. (2554). การเลี้ยงดูเด็กก่อนวัยเรียน 3-5 ปี. กรุงเทพมหานคร: โชติสุขการพิมพ์.

ใจเพชร กล้าจน. (2558). จิตอาสาแพทย์วิถีพุทธเพื่อมวลมนุษยชาติ. (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิตสาขาวิชายุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิภาค (สาธารณสุขชุมชน)). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์.

ชนาพร ประพันธ์กาญจน์. (2564). อิทธิพลของความหลากหลายทางการรู้คิดต่อพฤติกรรมการแบ่งปันความรู้ โดยมีความขัดแย้งในเรื่องงานและความขัดแย้งในเรื่องความสัมพันธ์เป็นตัวแปรส่งผ่าน และมีงานที่ต้องพึ่งพาซึ่งกันและกันเป็นตัวแปรกำกับ. (วิทยานิพนธ์ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). คณะจิตวิทยา: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชลิดา สินธุกุม และจุฑาทิพย์ ธรรมสิริวัฒน์. (2565). การจัดกิจกรรมการละเล่นไทยเพื่อพัฒนาทักษะทางสังคมของเด็กปฐมวัย. วารสารมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และนวัตกรรม มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 1(1), 97–105. https://doi.org/10.14456/hsi.2022.8

ถนัด ยันต์ทอง. (2022). แนววิถี พุทธะ : การดำเนินชีวิตตามหลักพุทธธรรมของสังคมไทย วัดป่าเลไลยก์จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารมนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และนวัตกรรม มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 1(1), 1–15. https://doi.org/10.14456/hsi.2022.1

เธียรวิทย์ เสริมใหม่. (2561). รากฐานวัฒนธรรมไทยได้รับอิทธิพลตามหลักคาสอนทางพระพุทธศาสนา. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 2(1), 119–132.

เบญจมาศ ถาดแสง, นงเยาว์ มงคลอิทธิเวช, และ วราภรณ์ แย้มมีศรี. (2564). ผลของการพัฒนาศักยภาพจิตอาสาด้วยกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่มีการสะท้อนคิดด้านจิตวิญญาณต่อความผาสุกทางจิตวิญญาณของผู้สูงอายุโรคเรื้อรัง. พยาบาลสาร, 48(3), 249–260.

มูลนิธิยุวพัฒน์. (2562). สุขที่ได้ให้ (Give Happy). สืบค้นเมื่อ 1 กันยายน 2568, จาก

https://www.yuvabadhanafoundation.org/th/ข่าวสาร/บทความทั่วไป/สุขที่ได้ให้-give-happy/

เมธา หริมเทพาธิป และ รริช ตาแก้ว. (2566). สังคมแห่งการแบ่งปันตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง: การศึกษาเชิงวิเคราะห์ วิจักษ์ และวิธาน. วารสารพุทธมัคค์, 8(1), 54–65

วชิรวัชร งามละม่อม. (2560). ทาน : ราชธรรมพ่อแห่งแผ่นดิน. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม. 11(พิเศษ), 227–238.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). ดัชนีชี้วัดความอยู่เย็นเป็นสุขร่วมกันของสังคมไทย ประจำปี 2565. กองขับเคลื่อนและประเมินผลการพัฒนาสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

Bozeman, Barry. (2007). Public Values and Public Interest: Counterbalancing Economic Individualism. Georgetown University Press.

Nichol, B., Wilson, R., Rodrigues, A., & Haighton, C. (2024). Exploring the Effects of Volunteering on the Social, Mental, and Physical Health and Well-being of Volunteers: An Umbrella Review. International Society for Third – Sector Research, 35, 97–128. https://doi.org/10.1007/s11266-023-00573-z

Shalom H. Schwartz. (2022). Understanding values: Schwartz theory of basic values. Integration and Imprementation Insight. Retrieved October 2025, From https://i2insights.org/2022/05/10/schwartz-theory-of-basic-values/

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-27

รูปแบบการอ้างอิง

ศรีเมือง ณ. (2025). การให้คุณค่าและความผาสุกจากการแบ่งปันของจิตอาสาแพทย์วิถีธรรม . มจร การพัฒนาสังคม, 10(3), 219–231. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JMSD/article/view/288597