การพัฒนากระบวนการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เน้นจริยธรรมในสถานศึกษาของครูโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ปทุมธานี เขต ๒

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความต้องการจำเป็นกระบวนการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เน้นจริยธรรมในสถานศึกษาของครูโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ปทุมธานี เขต 2, เพื่อพัฒนากระบวนการสร้างวัฒนธรรมองค์กรฯ, เพื่อทดลองใช้กระบวนการสร้างวัฒนธรรมองค์กร และเพื่อประเมินกระบวนการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เน้นจริยธรรมในสถานศึกษา ของครูโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ปทุมธานี เขต 2 เป็นงานวิจัยเชิงพัฒนา (R&D) ผสมผสานวิธีวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ดำเนินการในพื้นที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 2 โดยประชากรคือครูผู้สอนและผู้บริหารสถานศึกษา ใช้กลุ่มตัวอย่างเชิงคุณภาพเป็นผู้ให้ข้อมูลสำคัญ (Key Informants) จำนวน 15 คน สำหรับการสัมภาษณ์เชิงลึกและประชุมกลุ่มย่อย และเก็บข้อมูลเชิงปริมาณด้วยแบบสอบถามความต้องการจำเป็นจากครูจำนวน 120 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา (ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์เนื้อหาและเขียนบรรยายเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของวัฒนธรรมองค์กรที่เน้นจริยธรรมอยู่ในระดับปานกลาง ขณะที่สภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับสูง โดยมีความต้องการจำเป็นเร่งด่วนด้านภาวะผู้นำทางจริยธรรมของผู้บริหารและการมีส่วนร่วมในการกำหนดค่านิยม 2) ผลการพัฒนากระบวนการได้รูปแบบ “ETHIC Model” ประกอบด้วย 5 ขั้นตอนสำคัญ ซึ่งผ่านการรับรองจากผู้ทรงคุณวุฒิในระดับมากที่สุด 3) ผลการทดลองใช้พบว่า ผู้บริหารและครูมีพฤติกรรมสอดคล้องกับค่านิยมร่วม เกิดความกระตือรือร้นและบรรยากาศการทำงานเชิงบวกอย่างเด่นชัด 4) ผลการประเมินพบว่า ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมีความพึงพอใจและเห็นประโยชน์ในระดับมากที่สุด

องค์ความรู้ที่ได้จากการวิจัยนี้นำเสนอ “ETHIC Model” ในฐานะนวัตกรรมกระบวนการที่ยืดหยุ่นและเน้นการมีส่วนร่วม ซึ่งช่วยยืนยันแนวคิดทางวิชาการว่า การสร้างวัฒนธรรมจริยธรรมที่ยั่งยืนต้องอาศัยภาวะผู้นำที่เข้มแข็งควบคู่ไปกับการสร้างค่านิยมร่วมที่ปฏิบัติได้จริงในบริบทของสถานศึกษา