การบริหารยุคดิจิทัลเพื่อความยั่งยืนของวิทยาลัยชุมชน: กรอบแนวคิดเชิงบูรณาการ

ผู้แต่ง

  • กิตติยา ฤทธิภักดี วิทยาลัยชุมชนสตูล, สตูล
  • สุชฎา พรหมแก้ว วิทยาลัยชุมชนสตูล, สตูล

คำสำคัญ:

การบริหารยุคดิจิทัล, นวัตกรรมทางการศึกษา, วิทยาลัยชุมชน, การศึกษาบนฐานชุมชน, ความยั่งยืน

บทคัดย่อ

การบริหารจัดการในยุคดิจิทัลเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับคุณภาพการศึกษาและสร้างความยั่งยืนให้กับสถาบันการศึกษาในศตวรรษที่ 21 บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์แนวคิดและแนวทางการบริหารจัดการวิทยาลัยชุมชนในยุคดิจิทัล เพื่อสร้างนวัตกรรมการศึกษาที่ยั่งยืนของชุมชน โดยการวิเคราะห์เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผลการสังเคราะห์พบว่า การบริหารจัดการเพื่อความยั่งยืนในยุคดิจิทัลจำเป็นต้องตั้งอยู่บนกรอบแนวคิด Innovative Learning Organization for Sustainability ซึ่งบูรณาการสามมิติหลัก ได้แก่ 1) การเปลี่ยนผ่านทางดิจิทัล  ในฐานะแรงขับเคลื่อนองค์กร 2) นวัตกรรมทางการศึกษา ในฐานะกลไกกลางของการเปลี่ยนแปลง และ 3) การศึกษาบนฐานชุมชนเพื่อความยั่งยืน ในเชิงผลลัพธ์และเป้าหมายปลายทาง

การขับเคลื่อนทั้งสามมิติมีความเชื่อมโยงกับแนวทางการบริหารทั้ง 6 ประการ ได้แก่ 1) การพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัล 2) การพัฒนาองค์กรแห่งการเรียนรู้ 3) การบูรณาการเทคโนโลยีอย่างมีระบบ 4) การบริหารจัดการข้อมูลอย่างมีประสิทธิภาพ 5) การส่งเสริมความร่วมมือและเครือข่ายนวัตกรรมทางการศึกษา และ 6) การบริหารเชิงยั่งยืนและคุณธรรมดิจิทัล ซึ่งทั้งหมดมุ่งสร้าง “ระบบนิเวศแห่งการเรียนรู้ที่ยั่งยืน” (Sustainable Learning Ecosystem) ที่เกื้อหนุนกันในเชิงระบบและกระบวนการ ร่วมกัน ผลการสังเคราะห์พบว่า วิทยาลัยชุมชนควรกำหนดนโยบายการบริหารยุคดิจิทัลอย่างยั่งยืน ส่งเสริมภาวะผู้นำและสมรรถนะดิจิทัลของบุคลากร พัฒนาโมเดลการเรียนรู้เชิงบูรณาการระหว่างเทคโนโลยีกับฐานชุมชน และดำเนินการวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อขยายผลสู่การกำหนดนโยบายการศึกษาที่ยั่งยืนในระดับประเทศ อันจะนำไปสู่การเป็น “องค์กรแห่งการเรียนรู้เชิงนวัตกรรมเพื่อความยั่งยืน” ที่สอดคล้องและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ (SDG 4 และ SDG 17)

เอกสารอ้างอิง

ปัณณทัต กาญจนะวสิต. (2561). โลกยุค 4.0 World 4.0. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขานุการกองทัพบก.

มลฤดี เพ็งสง่า และ มัทนา วังถนอมศักดิ์. (2566). การบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ. 24(2), 162–175.

สุภัทรศักดิ์ คำสามารถ ศิรินทิพย์ กุลจิตรตรี และ โกวิท จันทะปาละ. (2563). แนวทางการบริหารการศึกษาในยุคดิจิทัลดิสรัปชั่น. Journal of Modern Learning Development. 5(3), 245-259.

Basten, D. & Haamann, T. (2018). Approaches for Organizational Learning: A Literature Review. SAGE-Open. 8(3), 1-20.

Bond, M., Bedenlier, S., Marín, V. I., & Händel, M. (2021). Emergency remote teaching in higher education: Mapping the first global online semester. International Journal of Educational Technology in Higher Education. 18(1), 1–24.

Fullan, M. (2020). Leading in a culture of change (2nd ed.). Jossey-Bass.

OECD. (2021). Teaching in Focus 2021/41 (August): Supporting teachers’ use of ICT in upper secondary classrooms during and after the COVID-19 pandemic. Paris: OECD Publishing.

OECD. (2023). Artificial intelligence in education: A focus on generative AI. Paris: OECD

Publishing. https://doi.org/10.1787/79b4d4c8-en

Puentedura, R. R. (2013, May 29). SAMR: Moving from enhancement to transformation. Retrieved March 20, 2025, from https://www.hippasus.com/rrpweblog/archives/2013_05.html

Schleicher, A. (2026, January 19). How to effectively use generative AI in education. OECD. Retrieved February 6, 2026, from https://www.oecd.org/en/blogs/2026/01/how-to-effectively-use-generative-ai-in-education.html

UNESCO. (2020). Embracing a culture of lifelong learning: Contribution to the Futures of Education initiative. UNESCO Publishing.

UNESCO. (2021). AI and education: Guidance for policy – makers. Paris: UNESCO Publishing. https://doi.org/10.54675/PCSP7350

UNESCO. (2023). Global Education Monitoring Report, 2023: technology in education: a tool on whose terms? UNESCO. https://doi.org/10.54676/UZQV8501

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-30

รูปแบบการอ้างอิง

ฤทธิภักดี ก., & พรหมแก้ว ส. (2026). การบริหารยุคดิจิทัลเพื่อความยั่งยืนของวิทยาลัยชุมชน: กรอบแนวคิดเชิงบูรณาการ. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 11(1), 14–26. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JMSD/article/view/290196