การมีส่วนร่วมในการจัดการขยะมูลฝอย: กรณีศึกษาเทศบาลเมืองกาญจนบุรี
คำสำคัญ:
การมีส่วนร่วม, การจัดการ, ขยะมูลฝอย, เทศบาลเมืองกาญจนบุรีบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอยในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี และ 2) เสนอแนะแนวทางในการพัฒนาการจัดการขยะมูลฝอยในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรี จังหวัดกาญจนบุรี การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ประชากร ได้แก่ ประชาชนที่อาศัยอยู่ในเขตเทศบาลเมืองกาญจนบุรี จำนวน 24,491 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยอ้างอิงตารางของ Krejcie and Morgan ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 380 คน และใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถามเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมในการจัดการขยะมูลฝอย จำนวน 20 ข้อ ครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ ด้านการบริหารจัดการ ด้านการแสดงความคิดเห็น ด้านการดำเนินงานและการให้ความร่วมมือ และด้านการติดตามและประเมินผล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า 1) ประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดการขยะมูลฝอยโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านการแสดงความคิดเห็นมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด (M = 3.65, S.D. = 1.16) รองลงมา ได้แก่ ด้านการบริหารจัดการ (M = 3.62, S.D. = 1.18) ด้านการดำเนินงานและการให้ความร่วมมือ (M = 3.61, S.D. = 1.08) และด้านการติดตามและประเมินผล (M = 3.56, S.D. = 1.20) ตามลำดับ โดยการเสนอแนวทางการใช้เทคโนโลยีในการจัดการขยะมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด (M = 4.25, S.D. = 0.95) ขณะที่การเข้าร่วมกิจกรรมในการจัดการขยะมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง (M = 3.35, S.D. = 1.10) และ 2) แนวทางการพัฒนาการจัดการขยะมูลฝอยควรส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างต่อเนื่องใน 4 ด้าน ได้แก่ การบริหารจัดการ การแสดงความคิดเห็น การดำเนินงานและการให้ความร่วมมือ และการติดตามและประเมินผล พร้อมทั้งพัฒนาช่องทางการสื่อสารและการใช้เทคโนโลยีเพื่อสนับสนุนการมีส่วนร่วมของประชาชนให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2561). คู่มือปฏิบัติการ 3 ใช้ (3R) เพื่อจัดการขยะชุมชน (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
กรมควบคุมมลพิษ. (2567ก). รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย พ.ศ. 2566. กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
กรมควบคุมมลพิษ. (2567ข). รายงานสถานการณ์สถานที่กำจัดขยะมูลฝอยชุมชนของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2566. กองจัดการกากของเสียและสารอันตราย กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2567). คู่มือการดำเนินงานโครงการ 1 องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 1 ธนาคารขยะ (Recyclable Waste Bank). กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.
ดริญญา บัวใหญ่ และวิราสิริริ์ วสีวิรสิว์. (2567). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะมูลฝอย องค์การบริหารส่วนตำบลเสม็ด อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัด
บุรีรัมย์. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการสาธารณสุขชุมชน. 7(1), 33–44.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.
ศิริพร ศรีตะวัน, วิลาวัณย์ ชมนิรัตน์, และ ชวลิต หงษ์ยนต์. (2568). การพัฒนาแนวทางการจัดการขยะมูลฝอยโดยการมีส่วนร่วมของครัวเรือนและชุมชน ในเขตเทศบาลตำบลเมืองสรวง อำเภอเมืองสรวง จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 11(4), 108–122.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสาร มจร การพัฒนาสังคม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.