ประสิทธิภาพของการจัดการภาวะฉุกเฉินตามระบบบัญชาการเหตุการณ์ (Incident Command System: ICS) ของ จ.สุพรรณบุรี

ผู้แต่ง

  • ธวัชชัย พรสง่า คณะสังคมศาสตร์ มหาวิยาลัยเกษตรศาสตร์
  • อรนันท์ กลันทปุระ คณะสังคมศาสตร์ มหาวิยาลัยเกษตรศาสตร์

คำสำคัญ:

ประสิทธิภาพ, การจัดการภาวะฉุกเฉิน, ระบบบัญชาการเหตุการณ์ (ICS)

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประสิทธิภาพของการจัดการภาวะฉุกเฉินตามระบบบัญชาการเหตุการณ์ (ICS) ของจังหวัดสุพรรณบุรี 2) เปรียบเทียบประสิทธิภาพการจัดการภาวะฉุกเฉินตามระบบบัญชาการเหตุการณ์ จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล และ 3) ศึกษาความรู้ ความเข้าใจ ปัญหาและอุปสรรคในการจัดการภาวะฉุกเฉินตามระบบบัญชาการเหตุการณ์ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณแบบสำรวจ ประชากร ได้แก่ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดการสาธารณภัยในจังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 286 หน่วยงาน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามสูตรของ Krejcie และ Morgan ได้จำนวน 165 หน่วยงาน และสำรองเพิ่มเติม 9 หน่วยงาน รวม 174 หน่วยงาน โดยเก็บรวบรวมข้อมูลได้จริงจำนวน 179 หน่วยงาน จากผู้แทนหน่วยงานละ 1 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ครอบคลุมองค์ประกอบของระบบบัญชาการเหตุการณ์ 14 ด้าน จำนวน 42 ข้อ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว ผลการวิจัยพบว่า 1) ประสิทธิภาพการจัดการภาวะฉุกเฉินตามระบบบัญชาการเหตุการณ์โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 4.134) โดยด้านการวางแผนเผชิญเหตุมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด (4.210) ขณะที่ด้านการจัดการทรัพยากรอย่างครบวงจรมีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด (4.060) 2) บุคลากรที่มีเพศ ประสบการณ์ในการบริหารจัดการเหตุการณ์ฉุกเฉิน และประสบการณ์เข้าร่วมระบบบัญชาการเหตุการณ์แตกต่างกัน มีระดับการประเมินประสิทธิภาพแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ส่วนตำแหน่งงานและระยะเวลาในการปฏิบัติงานไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และ 3) ประเด็นที่ควรได้รับการพัฒนา ได้แก่ การบริหารจัดการทรัพยากร การบูรณาการระบบการสื่อสาร และการประสานงานระหว่างหน่วยงาน ทั้งนี้ ผลการวิจัยสะท้อนถึงความสำคัญของการส่งเสริมประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน การฝึกซ้อมร่วมกัน และการพัฒนาการจัดการทรัพยากร เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการจัดการภาวะฉุกเฉินตามระบบบัญชาการเหตุการณ์ในระดับพื้นที่

เอกสารอ้างอิง

กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย. (2564). แผนการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2564 – 2570. กระทรวงมหาดไทย.

คณะกรรมการจัดทำแผนการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดสุพรรณบุรี. (2564). แผนการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดสุพรรณบุรี พ.ศ. 2564–2570.

พระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. 2550. (2550, 7 กันยายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 124 ตอนที่ 52 ก. 1-23.

Bigley, G. A., & Roberts, K. H. (2001). The incident command system: High-reliability organizing for complex and volatile task environments. Academy of Management Journal. 44(6), 1281–1299. https://doi.org/10.2307/3069401

Byrnes, J. P., Miller, D. C., & Schafer, W. D. (1999). Gender differences in risk taking: A meta-analysis. Psychological Bulletin. 125(3), 367–383. https://doi.org/10.1037/0033-2909.125.3.367

Chen, R., Sharman, R., Rao, H. R., & Upadhyaya, S. J. (2008). Coordination in emergency response management. Communications of the ACM. 51(5), 66–73. https://doi.org/10.1145/1342327.1342340

Comfort, L. K. (2007). Crisis management in hindsight: Cognition, communication, coordination, and control. Public Administration Review. 67(s1), 189–197. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2007.00827.x

Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334. https://doi.org/10.1007/BF02310555

Croson, R., & Gneezy, U. (2009). Gender differences in preferences. Journal of Economic Literature. 47(2), 448–474. https://doi.org/10.1257/jel.47.2.448

Kapucu, N. (2006). Interagency communication networks during emergencies: Boundary spanners in multiagency coordination. The American Review of Public Administration. 36(2), 207–225. https://doi.org/10.1177/0275074005280605

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308

Moynihan, D. P. (2009). The network governance of crisis response: Case studies of incident command systems. Journal of Public Administration Research and Theory. 19(4), 895–915. https://doi.org/10.1093/jopart/mun033

Waugh, W. L., Jr., & Streib, G. (2006). Collaboration and leadership for effective emergency management. Public Administration Review. 66(s1), 131–140. https://doi.org/10.1111/j.1540-6210.2006.00673.x

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-10-24

รูปแบบการอ้างอิง

พรสง่า ธ., & กลันทปุระ อ. (2026). ประสิทธิภาพของการจัดการภาวะฉุกเฉินตามระบบบัญชาการเหตุการณ์ (Incident Command System: ICS) ของ จ.สุพรรณบุรี. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 11(3), 103–117. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JMSD/article/view/295565