การสื่อสารด้วยหลักโยนิโสมนสิการในการให้คำปรึกษากลุ่มทฤษฎีเผชิญความจริงต่อความสามารถในการคิดแก้ไขปัญหาของผู้พิการทางกาย ในศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพผู้พิการ
คำสำคัญ:
การสื่อสารหลักโยนิโสมนสิการ, การให้คำปรึกษากลุ่มทฤษฎีเผชิญความจริง, ความสามารถในการคิดแก้ไขปัญหาบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการประยุกต์ใช้การสื่อสารตามหลักโยนิโสมนสิการในการให้คำปรึกษากลุ่มทฤษฎีเผชิญความจริงแก่ผู้พิการทางกาย 2) พัฒนากิจกรรมกลุ่มตามหลักดังกล่าว และ 3) ศึกษาผลของกิจกรรมต่อความสามารถในการคิดแก้ไขปัญหา ใช้การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังทดลองและติดตามผล กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้พิการทางกายที่เข้ารับการฟื้นฟู ณ ศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพผู้พิการและผู้สูงอายุเทศบาลตำบลบางสีทอง 10 คน เป็นชาย 4 คน และหญิง 6 คน เครื่องมือประกอบด้วยกิจกรรมกลุ่ม 10 กิจกรรม และแบบวัดความสามารถในการคิดแก้ไขปัญหา เก็บข้อมูลก่อนและหลังทดลอง และติดตามผลเดือนละครั้งเป็นเวลา 3 เดือน วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบทีสำหรับกลุ่มตัวอย่างสัมพันธ์กัน ผลการวิจัยพบว่า 1) การบูรณาการหลักโยนิโสมนสิการกับทฤษฎีเผชิญความจริงทำให้ได้นิยามเชิงปฏิบัติการสำหรับสร้างกิจกรรมกลุ่ม โดยประยุกต์การสื่อสารตามแนวพุทธร่วมกับสัญลักษณ์และภาพประกอบ 2) กิจกรรมกลุ่ม 10 กิจกรรมใช้ภาพ ชาดก และนิทานชาดกเป็นสื่อให้ผู้เข้าร่วมสำรวจความต้องการและการกระทำของตนเอง ประเมินพฤติกรรม และวางแผนปรับเปลี่ยนการกระทำ และ 3) คะแนนเฉลี่ยความสามารถในการคิดแก้ไขปัญหาหลังทดลอง (96.20) สูงกว่าก่อนทดลอง (84.00) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t(9) = 6.578, p < .001) การติดตามผล 3 ครั้งมีคะแนนเฉลี่ย 95.10, 94.70 และ 94.30 ตามลำดับ โดยไม่พบความแตกต่างจากคะแนนหลังทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ผลที่พบแสดงว่าคะแนนความสามารถในการคิดแก้ไขปัญหาสูงขึ้นหลังเข้าร่วมกิจกรรม และยังสูงกว่าก่อนทดลองตลอดช่วงติดตามผล
เอกสารอ้างอิง
คมสินธุ์ ต้นสีนนท์. (2561). การจัดการเรียนรู้ตามหลักโยนิโสมนสิการในรายวิชาพระพุทธศาสนาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนหอวัง ปทุมธานี ตำบลสวนพริกไทย อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ธันยนันท์ ตั้งสายัณห์. (2564). ผลการใช้โปรแกรมการปรึกษาแบบกลุ่มเพื่อลดความวิตกกังวลในการเตรียม ตัวเข้าศึกษาต่อระดับอุดมศึกษาของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนดัดดรุณี จังหวัดฉะเชิงเทรา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
พระภาวนาวิริยคุณ. (2560). นิทานชาดก. สืบค้นเมื่อ 30 มิถุนายน 2567, จาก https://www.kalyanamitra.org/th/chadok500_list.php
พระมหาบัวพันธ์ ฉนฺทโสภโณ (ประสังคะโท) และ พระครูวรธรรมธัช. (2565). การสื่อสารเชิงพุทธเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต. Journal of Buddhist Education and Research: JBER. 8 (1), 336-347.
พระมหาสุรศักดิ์ มุ่งซ้อนกลาง. (2557). การศึกษาผลการเรียนรู้และการคิดแบบคุณโทษและทางออกเรื่องหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ด้วยวิธีคิดแบบโยนิโมนสิการ. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตร์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.
พัทธพีร์ มะลิสุวรรณ. (2550). กระบวนการสื่อสารในการขัดเกลาทางสังคมของนักเรียนนายร้อยโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิรัล ธัญวิรัล, เพ็ญนภา กุลนภาดล และ ประชา อินัง. (2555). ผลการปรึกษากลุ่มตามแนวทฤษฎีเผชิญความจริงต่อการกากับตนเองในการดูแลสุขภาพ ของพยาบาลวิชาชีพโรงพยาบาลสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์. เวชสารแพทย์ทหารบก. 65(2), 119-126.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ.(2566). การสำรวจความพิการ พ.ศ. 2565. กองสถิติสังคม.
OpenAI. (2026). ChatGPT [Large language model]. https://chatgpt.com/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสาร มจร การพัฒนาสังคม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.