บทบาทการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาสถานที่ท่องเที่ยวกรณีศึกษา: บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ บ้านแหลมบ่อท่อ ตำบลเกาะใหญ่อำเภอกระแสสินธุ์ จังหวัดสงขลา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบทบาทการมีส่วนร่วมของประชาชนและผู้นำชุมชนในการพัฒนาบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ บ้านแหลมบ่อท่อ ตำบลเกาะใหญ่ อำเภอกระแสสินธุ์ จังหวัดสงขลา ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวชุมชน และ 2) ศึกษาผลสำเร็จของการดำเนินงานการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวชุมชน การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลจากเอกสารและการสัมภาษณ์บุคคลที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ผู้นำและสมาชิกชมรมคนรักษ์บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ ตัวแทนภาครัฐ และตัวแทนภาคประชาชน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและนำเสนอผลเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) ประชาชนในชุมชนมีส่วนร่วมในการคิดและตัดสินใจ การวางแผน การดำเนินกิจกรรม และการติดตามประเมินผล ผ่านการประชุมและกิจกรรมของชมรมคนรักษ์บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ โดยร่วมกันฟื้นฟูและปรับปรุงบริเวณสถานที่ จัดสิ่งอำนวยความสะดวก และดูแลรักษาความสะอาด ส่วนการติดตามประเมินผลส่วนใหญ่อาศัยการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในการประชุมของสมาชิก 2) การดำเนินงานมีผลสำเร็จด้านการฟื้นฟูและปรับปรุงบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ให้มีสภาพที่ดีขึ้น รวมถึงได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานภายนอก อย่างไรก็ตาม การพัฒนาให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวชุมชนยังไม่สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวจากภายนอกได้ตามเป้าหมาย เนื่องจากมีข้อจำกัดด้านงบประมาณและการดำเนินงาน ทั้งนี้ ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว ได้แก่ ภาวะผู้นำ ความร่วมมือของประชาชน การบริหารจัดการทรัพยากรอย่างโปร่งใส และการสนับสนุนจากภาคีเครือข่ายภายนอกชุมชน