Participatory Process Model for Developing Temples into Meditation Tourism Destinations for Temples and the People of Lampang Province
Keywords:
Development, Temple, Tourism, MeditationAbstract
This research aimed to: 1) explore the conditions of meditation-based tourism development, 2) study the participatory process in developing temples as meditation tourism destinations, and 3) analyze and propose a participatory model for the development of temples as meditation tourism destinations by temples and communities in Lampang Province. The study employed a mixed methods approach. The quantitative study was conducted with 165 tourists using questionnaires as a research tool. Data were analyzed using frequency, percentage, mean, and standard deviation, and the findings were presented in both tables and descriptive form. The qualitative study was carried out with 30 key informants, including monks, local people, and tourists, who were selected purposively, and 12 participants in a focus group discussion consisting of monks, laypersons, and Buddhist scholars. The research instruments included semi-structured interviews, observation, and group discussion. Data were analyzed using descriptive content analysis.
The findings revealed that
1)The conditions of meditation-based tourism development in Lampang Province were at a high to very high level. The environmental dimension of temples was rated at a high level (x̄=4.20), service dimension at a high level (x̄=4.18), media and symbols dimension at the highest level (x̄=4.30), and learning resources dimension at the highest level (x̄=4.30).
2) Regarding the participatory development process, it was found that the temples promoted motivation among tourists, improved facilities to meet the needs of visitors, designed appropriate models for meditation practice, and planned operations focusing on cleanliness and safety in accommodating practitioners.
3) The participatory model derived from this study comprised five main aspects: 1) establishing learning centers and developing meditation training curricula with meditation masters leading academic guidance, 2) developing temples into meditation training centers with environments conducive to practice, 3) producing media for diverse public relations and information dissemination, 4) providing facilities and amenities for tourists, and 5) coordinating cooperation with communities and meditation center networks to achieve sustainable development.
References
กตัญญู แก้วหานาม และ พิมพ์ลิขิต แก้วหานาม. (2558). รูปแบบการมีส่วนร่วมของประชาชนในการติดตามตรวจสอบการดำเนินงานขององค์กรปกครองท้องถิ่นในจังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารรัฐศาสตร์และนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏกาฬสินธุ์, 4(2), 82–98.
จินตนา จันเรือน, สุวิทย์นามบุญเรือง และ พิมพ์พิศา จันทร์มณ. (2565). แรงจูงใจในการมาเยือนวัดสำคัญในจังหวัดลำปางและองค์ประกอบของแหล่งท่องเที่ยววัด ที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการท่องเที่ยววัดในจังหวัดลำปาง ของนักท่องเที่ยวชาวไทย. วารสารการบริหารและสังคมศาสตร์ปริทรรศน์. 5(1). 123-132.
ดวงฤทธิ์ เบ็ญจาธิกุล ชัยรุ่งเรือง. (2564). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืนของกรุงเทพมหานคร. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(3), 76–91.
ธนวรรธน์ ตันติพานิชกุล และคณะ. (2564). กลยุทธ์การจัดการนักท่องเที่ยวเพื่อความยั่งยืนของแหล่งท่องเที่ยว. วารสารวิชาการและวิจัย. มหาวิทยาลัยนอร์ทอีสเทิร์น. 11(2), 255-269.
ธานินทร์ ศิลป์จารุ. (2552). การวิจัยและวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ. กรุงเทพมหานคร: บิสซิเนสอาร์แอนด์ดี
บดินทร์ เตเบจโฆ. (2564). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารงานขององค์การบริหารส่วนตำบลบาตง อำเภอรือเสาะ จังหวัดนราธิวาส. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต หลักสูตรบริหารการพัฒนาสังคม). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
ประวิทย์ เฮงปราธานี. (2562). การจัดการการท่องเที่ยวเชิงพุทธศาสนาของวัดในจังหวัดขอนแก่น” (ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาพระพุทธศาสนา). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พรเทพ นามกร. (2562). องค์ประกอบการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาท้องถิ่นด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคม และด้านสิ่งแวดล้อมในจังหวัดจันทบุรี. (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). มหาวิทยาลัยบูรพา.
พระครูนิปุณพัฒนวงศ์, และคณะ. (2565). กลยุทธ์การพัฒนาการบริหารจัดการวัดในการสร้างชุมชนเข้มแข็งในจังหวัดนครสวรรค์. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 10(7), 2839–2852.
พระใบฎีกาวิเชียร ขันติโก และ ศุภกานต์ วิชานาฏ. (2564). การศึกษารูปแบบการจัดการการปฏิบัติธรรม ณศูนย์ปฏิบัติธรรมวัดเขากฐิน อำเภอบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี. วารสารบาลีศึกษา มจร. พุทธโฆษาปริตร. 7(2), 45-55.
พระภูวนัย ถาพร, และคณะ. (2565). การพัฒนาวัดเพื่อการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในตำบลคลองน้อย อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 9(8), 431–445.
พระศรีสังคม ชยานุวัตถ (ธนาวงศ์). (2561). การท่องเที่ยวเชิงพุทธศาสนา: รูปแบบและเครือข่ายการจัดการการท่องเที่ยววัดในสังคมไทย. (พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนาสังคม). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มนชนก จุฬาสิกขี. (2562). แนวทางการจัดการการท่องเที่ยวเชิงพุทธศาสนาในวัดต่างๆ ในเขตธนบุรี. วารสารวิทยาการจัดการ. 21(2), 203-210.
มาโนช พรหมปัญโญ และคณะ. (2556). แนวทางการเตรียมความพร้อมการท่องเที่ยวเชิงพุทธของจังหวัดอุบลราชธานี เพื่อรองรับการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน. วารสารการบริการและการท่องเที่ยวไทย, 8(2), 36–74
ศุภาพิชญ์ แซ่หยุน. (2563). การบริหารจัดการสภาพแวดล้อมของเทศบาลเมืองพนัสนิคม จังหวัดชลบุรีด้วยกระบวนการการมีส่วนร่วมของประชาชน. (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการท่องเที่ยว. (2566). สถิตินักท่องเที่ยวจังหวัดลำปาง ปี 2566. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สมบัติ นามบุรี. (2562). ทฤษฎีการมีส่วนร่วมในงานรัฐประศาสนศาสตร์. วารสารวิจยวิชาการ, 2(1), 183–197.
สราญพร สุรวิชัย และ สุวารี นามวงศ์. (2563). การพัฒนาจุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณและพฤติกรรมนักท่องเที่ยวในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิทยาลัยดุสิตธานี. 14(1), 145-164.
สำนักงานปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2566). พันธกิจและการดำเนินงานของกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2566). ทะเบียนสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัด ตามมติมหาเถรสมาคม ข้อมูล ณ วันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2566. สืบค้น 4 มิถุนายน 2568, จาก https://www.onab.go.th/th/content/category/detail/id/20/iid/58873
สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2567). ทะเบียนวัดไทย. สืบค้น 4 มิถุนายน 2568, จาก https://binfo.onab.go.th/Temple/Dashboard.aspx
United Nations World Tourism Organization. (2023). Tourism opens minds initiative launched on World Tourism Day. Madrid: UNWTO.
Downloads
Published
Versions
- 2025-12-02 (2)
- 2025-09-11 (1)
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Journal of MCU Social Development

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.