การพัฒนาทฤษฎีฐานรากในการเลือกสถานศึกษาให้บุตรหลานของผู้ปกครองไทย

Main Article Content

จรรยา เกิดแก้ว
ดลศักดิ์ ไทรเล็กทิม
องอาจ นัยพัฒน์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปรากฏการณ์ของการเลือกสถานศึกษาให้บุตรหลานของผู้ปกครองไทย โดยสืบเสาะหาความหมาย ลักษณะ เงื่อนไข กระบวนการเกิดขึ้นและผลที่ติดตามมา เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ผู้ปกครองที่ส่งบุตรหลานเข้าศึกษาต่อในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพระนครศรีอยุธยา ปีการศึกษา 2568 รวมทั้งสิ้น 20 คน ใช้การเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ด้วยเทคนิคการเลือกโดยใช้ทฤษฎีเป็นฐาน (Theoretical Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง (Semi-Structured Interview) ผลการศึกษาสรุป ได้ดังนี้ การเลือกสถานศึกษาให้บุตรหลาน เป็นกระบวนการตัดสินใจที่ผู้ปกครองใช้ความรู้ ประสบการณ์ ค่านิยมและความเชื่อส่วนบุคคลในการประเมินทางเลือกโดยพิจารณาจากปัจจัยต่าง ๆ เพื่อให้สามารถตัดสินใจเลือกสถานศึกษาที่คาดว่าจะส่งผลต่อพัฒนาการ ความสำเร็จและคุณภาพชีวิตของบุตรหลานในระยะยาว โดยมีเงื่อนไขและกระบวนการเลือกสถานศึกษาให้บุตรหลาน ซึ่งมีองค์ประกอบหลัก 3 ด้าน คือ 1) ปัจจัยที่ส่งผลต่อการเลือกสถานศึกษาให้บุตรหลาน ประกอบด้วย 1.1) สถานะทางเศรษฐกิจและสังคมของผู้ปกครอง 1.2) แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์ของบุตรหลาน 1.3) ชื่อเสียงของสถานศึกษา และ 1.4) คุณภาพของสถานศึกษา 2) กระบวนการ ประกอบด้วย 2.1) การแสวงหาข้อมูล 2.2) การรับรู้และประเมินทางเลือก 2.3) การพิจารณาความเหมาะสมเชิงบริบทครอบครัว และ 2.4) การตัดสินใจเลือกสถานศึกษา และ 3) ผลที่ติดตามมา ประกอบด้วย 3.1) ผลต่อบุตรหลานที่จะได้รับการศึกษาที่เหมาะสมกับศักยภาพและสภาพแวดล้อมทางสังคมที่ดี และ 3.2) ผลต่อระบบการศึกษาที่ก่อให้เกิดการแข่งขันและการพัฒนาสถานศึกษาให้เป็นทางเลือกของผู้ปกครองในการส่งบุตรหลานเข้าศึกษาต่อ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เกิดแก้ว จ., ไทรเล็กทิม ด., & นัยพัฒน์ อ. (2025). การพัฒนาทฤษฎีฐานรากในการเลือกสถานศึกษาให้บุตรหลานของผู้ปกครองไทย. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(11), 349–362. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/289795
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ผู้ปกครอง 1. (29 มี.ค. 2568). การเลือกสถานศึกษาให้บุตรหลานเข้าศึกษาต่อ. (จรรยา เกิดแก้ว, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ปกครอง 2. (25 มี.ค. 2568). การเลือกสถานศึกษาให้บุตรหลานเข้าศึกษาต่อ. (จรรยา เกิดแก้ว, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ปกครอง 3. (31 มี.ค. 2568). การเลือกสถานศึกษาให้บุตรหลานเข้าศึกษาต่อ. (จรรยา เกิดแก้ว, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ปกครอง 4. (28 มี.ค. 2568). การเลือกสถานศึกษาให้บุตรหลานเข้าศึกษาต่อ. (จรรยา เกิดแก้ว, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ปกครอง 5. (22 มี.ค. 2568). การเลือกสถานศึกษาให้บุตรหลานเข้าศึกษาต่อ. (จรรยา เกิดแก้ว, ผู้สัมภาษณ์)

พิมพงา เพ็งนาเรนทร์. (2553). กระบวนการนโยบายในการพัฒนาประเทศ. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยราชภัฎธนบุรี.

ภูวษา รักษาภักดี. (2556). ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจของผู้ปกครองในการส่งบุตรหลานเข้าเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 2. วารสาร OJED, 10(3), 28-40.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.

อานนท์ เลี้ยงพรม. (2564). ปัจจัยการตัดสินใจของผู้ปกครองในการเลือกโรงเรียนให้นักเรียนเข้าศึกษาต่อระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษามัธยมศึกษา เขต 2. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(12), 256-268.

Becker, G. S. (1976). The economic approach to human behavior. Chicago, Illinois: University of Chicago Press.

Bosetti, L. & Van Pelt, D. (2020). Choosing schools: Parental decision-making and school choice dynamics. Education Policy Analysis Archives, 28(53), 1-18.

Bourdieu, P. (1990). The logic of practice. Stanford. California: Stanford University Press.

Cantu, D. (2021). Quality assurance in education: The role of school leadership and organizational culture in sustaining excellence. Journal of Educational Management, 35(2), 114-128.

Coleman, J. S. (1988). Social capital in the creation of human capital. American Journal of Sociology, 94(1), S95-S120.

Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. (2nd ed.). Thousand Oaks, California: Sage Publications.

Eccles, J. S. & Wigfield, A. (2002). Motivational beliefs, values, and goals. Annual Review of Psychology, 53(1), 109-132.

Friedman, M. (1962). The Role of Government in Education. In Captialism and Freedom. Chicago: University of Chicago Press.

Glatter, R. (2012). Leadership and management in education: Cultures, change and context. Maidenhead, England: Open University Press.

Han, J. & Baek, H. (2021). The impact of school reputation on parental choice and student outcomes: A structural equation modeling approach. Educational Studies, 47(5), 654-671.

Kotler, P. & Keller, K. L. (2016). Marketing management. (15th ed.). Harlow, England: Pearson Education.

Luna-Nevarez, C. & McGovern, E. (2020). Consumer behavior in the digital age: A review and future directions. Journal of Marketing Theory and Practice, 28(1), 75-94.

Matthews, K. A. & Gallo, L. C. (2011). Psychological perspectives on pathways linking socioeconomic status and physical health. Annual Review of Psychology, 62, 501-530. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.031809.130711.

Nguyen, N. & LeBlanc, G. (2001). Corporate image and corporate reputation in customers’ retention decisions in services. Journal of Retailing and Consumer Services, 8(4), 227-236.

Schneider, M. & Buckley, J. (2002). What do parents want from schools? Evidence from the Internet. Educational Evaluation and Policy Analysis, 24(2), 133-144.

Schunk, D. H. et al. (2014). Motivation in education: Theory, research, and applications. (4th ed.). Boston: Pearson Higher Ed.

Stern, P. C. (2020). Toward a coherent theory of environmentally significant behavior. Journal of Social Issues, 76(1), 6-27.