DEVELOPMENT GUIDELINES FOR SUPPLEMENTARY AGRICULTURAL OCCUPATIONS BASED ON THE SUFFICIENCY ECONOMY PHILOSOPHY OF THE COMMUNITY IN SIB ET SOK SUBDISTRICT, BAN PHO DISTRICT, CHACHOENGSAO PROVINCE

Main Article Content

Tossapone Ruamchimplee
Orawan Kumdee
Phakawan Kongchantree
Naruephon Noiprasan
Pornnipa Phosiri
Amonrat Mayong
Metta Rengkounkway

Abstract

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ: 1) ตรวจสอบลักษณะส่วนบุคคลและปัญหาและข้อจำกัดที่เกี่ยวข้องกับการดำรงชีพ 2) สำรวจความรู้และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (SEP) และ 3) เสนอแนวทางในการพัฒนาอาชีพเสริมด้านเกษตรกรรมบนพื้นฐานของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในตำบลสิบเอ็ดโสก อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา ใช้วิธีการวิจัยแบบผสมผสาน โดยเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจาก 293 ครัวเรือนโดยใช้แบบสอบถามที่มีโครงสร้างและมีความถูกต้องน่าเชื่อถือในระดับที่ยอมรับได้ และวิเคราะห์โดยใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพได้จากการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 20 คน ผลการศึกษาพบว่าผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (52.22%) มีอายุเฉลี่ย 50 ปี ส่วนใหญ่จบการศึกษาระดับมัธยมปลายหรืออาชีวศึกษา (30.03%) และขนาดครัวเรือนเฉลี่ย 5 คน อาชีพหลักคือการเลี้ยงกุ้ง ข้อจำกัดที่สำคัญ ได้แก่ ต้นทุนการผลิตสูง (35.84%) และราคาสินค้าไม่คงที่ (28.67%) ครัวเรือนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเสริม (72.01%) โดยส่วนใหญ่เป็นการทำเกษตรแบบผสมผสาน (58.77%) ความรู้โดยรวมเกี่ยวกับหลักเศรษฐกิจพอเพียงอยู่ในระดับสูง (75.43%) ในขณะที่การปฏิบัติโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง (equation = 2.29) การปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับความสมเหตุสมผล (equation = 1.98) และภูมิคุ้มกันตนเอง (equation = 1.91) อยู่ในระดับค่อนข้างต่ำ ในขณะที่เงื่อนไขทางศีลธรรมแสดงให้เห็นถึงระดับการปฏิบัติที่สูงที่สุด (equation = 2.72) จากผลการวิจัยเชิงประจักษ์ จึงได้เสนอรูปแบบการพัฒนาอาชีพเกษตรเสริม โดยเน้นสี่มิติ ได้แก่ ความรู้ ทักษะ ความยืดหยุ่น และทุนทางสังคม บูรณาการกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อสนับสนุนการพัฒนาชุมชนอย่างเป็นระบบและยั่งยืน

Article Details

How to Cite
Ruamchimplee, T., Kumdee, O., Kongchantree, P., Noiprasan, N., Phosiri, P., Mayong, A., & Rengkounkway, M. (2026). DEVELOPMENT GUIDELINES FOR SUPPLEMENTARY AGRICULTURAL OCCUPATIONS BASED ON THE SUFFICIENCY ECONOMY PHILOSOPHY OF THE COMMUNITY IN SIB ET SOK SUBDISTRICT, BAN PHO DISTRICT, CHACHOENGSAO PROVINCE. Journal of Social Science and Cultural, 10(1), 1–17. retrieved from https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/290030
Section
Research Articles

References

กนกวรา พวงประยงค์ และสานิตย์ หนูนิล. (2561). สังคมชนบทไทยสมัยใหม่กับปัจจัยกำหนดวิถีการดำเนินชีวิต. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 44(2), 34-64.

กรมการปกครอง. (2567). สถิติประชากรกระทรวงมหาดไทย. เรียกใช้เมื่อ 15 ตุลาคม 2568 จาก https://shorturl.asia/cIw0O

ชญานนท์ มิ่งสมร และคณะ. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติตามรูปแบบเกษตรผสมผสานของเกษตรกรในเขตตำบลแจ้ซ้อน อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง. วารสารวิจัยและส่งเสริมวิชาการเกษตร, 40(1), 161-171.

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 1. (20 มิ.ย. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (เมตตา เร่งขวนขวาย, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 10. (22 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (เมตตา เร่งขวนขวาย, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 11. (22 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (ทสพล รวมฉิมพลี, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 12. (22 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (ทสพล รวมฉิมพลี, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 13. (23 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (ทสพล รวมฉิมพลี, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 14. (23 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (ทสพล รวมฉิมพลี, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 15. (23 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (ทสพล รวมฉิมพลี, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 16. (23 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (ทสพล รวมฉิมพลี, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 17. (23 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (ทสพล รวมฉิมพลี, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 18. (23 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (ทสพล รวมฉิมพลี, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 19. (23 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (ทสพล รวมฉิมพลี, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 2. (20 มิ.ย. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (เมตตา เร่งขวนขวาย, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 20. (23 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (ทสพล รวมฉิมพลี, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 3. (20 มิ.ย. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (เมตตา เร่งขวนขวาย, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 4. (20 มิ.ย. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (เมตตา เร่งขวนขวาย, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 5. (20 มิ.ย. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (เมตตา เร่งขวนขวาย, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 6. (20 มิ.ย. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (เมตตา เร่งขวนขวาย, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 7. (22 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (เมตตา เร่งขวนขวาย, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 8. (22 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (เมตตา เร่งขวนขวาย, ผู้สัมภาษณ์)

ผู้ให้ข้อมูลคนที่ 9. (22 ก.ค. 2568). แนวทางการพัฒนาอาชีพเสริมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง. (เมตตา เร่งขวนขวาย, ผู้สัมภาษณ์)

พระมหาสุพัตร์ วชิราวุโธ และเกรียงไกร พินยารัก. (2568). แนวคิดตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อส่งเสริมทุนทางสังคมเข้มแข็ง. วารสารสหวิชาการงานวิจัยและนวัตกรรมสังคม, 1(1), 66-73.

มูลนิธิชัยพัฒนา. (2563). โครงการตามแนวพระราชดำริ: เศรษฐกิจพอเพียง. เรียกใช้เมื่อ 18 ตุลาคม 2568 จาก https://www.chaipat.or.th

วนิดา เสร็จกิจ. (2565). การพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนในบริบทของการพัฒนาประเทศ. วารสารเศรษฐศาสตร์ การเมืองบูรพา, 8(1), 81-106.

สรายุธ รัศมี. (2568). การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกับเศรษฐกิจท้องถิ่นไทย: ความท้าทายและโอกาสเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน. วารสารการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 5(1), 82-96.

สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร. (2568). รายงานภาวะเศรษฐกิจการเกษตร ไตรมาส 1 ปี 2568. เรียกใช้เมื่อ 29 ตุลาคม 2568 จาก https://oae.go.th/uploads/files/2025/06/19/e77f785a6f2902ac.pdf

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). สรุปผลที่สำคัญ: การสำรวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.

องค์การบริหารส่วนตำบลสิบเอ็ดศอก. (2563). ข้อมูลพื้นฐานตำบล. เรียกใช้เมื่อ 18 ตุลาคม 2568 จาก https://sibaidsok.go.th/public/

องค์การสหประชาชาติประจำประเทศไทย. (2558). กรอบเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs). เรียกใช้เมื่อ 29 ตุลาคม 2568 จาก https://www.sdgmove.com/intro-to-sdgs/

อาทิตยา พองพรหม. (2562). หลักการและรูปแบบเกษตรกรรมยั่งยืน. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: สำนักพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยี สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม.

Faysse, N. et al. (2022). Which pathway to address interrelated challenges to farm sustainability in Thailand? Views of local actors. Regional Environmental Change, 22(1), 11. https://doi.org/10.1007/s10113-021-01871-2.

Garcia, S. N. et al. (2020). One health for food safety, food security, and sustainable food production. Frontiers in Sustainable Food Systems, 4, 1. https://doi.org/10.3389/fsufs.2020.00001.

Khushwaha, R. (2024). Farmer Cooperatives and Collective Marketing. New York: Routledge.

Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.

Prayukvong, W. et al. (2024). The sufficiency economy philosophy as an approach to social innovation: case studies of local governments in Thailand. The European Journal of Social Science Research, 37(1), 118-135.

Putnam, R. D. (2000). Bowling Alone: The National Bestseller. New York: Simon and Schuster.

Robeyns, I. (2021). The capability approach. Oxfordshire: Routledge.

Rovinelli, R. J. & Hambleton, R. K. (1977). On the Use of Content Specialists in the Assessment of Criterion-Referenced Test Item Validity. Tijdschrift Voor Onderwijs Research, 2(1977), 49-60.