การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่าย แกนนำพฤฒพลังในพื้นที่ตำบลม่วงชุม อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสถานการณ์สุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุ และบทบาทของเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุ 3) เพื่อศึกษาผลของการพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุ วิจัยผสานวิธี 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 ศึกษาสถานการณ์สุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุ และบทบาทแกนนำพฤฒพลัง ระยะที่ 2 การพัฒนาแนวทางการพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุ ระยะที่ 3 เพื่อศึกษาผลของการพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุ เก็บข้อมูล 1) ประชากรในการวิจัย ผู้สูงอายุในพื้นที่ จำนวน 1,038 คน 2) กลุ่มตัวอย่าง ระยะที่ 1 จำนวน 300 คน การสุ่มอย่างง่าย ระยะที่ 2 จำนวน 22 คน แบบเจาะจง ระยะที่ 3 จำนวน 150 คน แบบเจาะจง เครื่องมือวิจัย คือ 1) แบบสัมภาษณ์เชิงลึก 2) แบบประเมินสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) 1) ผลการศึกษาสถานการณ์สุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุ และบทบาทของเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง อยู่ในระดับปานกลาง ( = 2.80, S.D. = 0.83) 2) แนวทางการพัฒนา 2.1) สร้างบทบาทของแกนนำพฤฒพลัง 2.2) พัฒนากิจกรรมส่งเสริมสุขภาวะทางสังคมที่สอดคล้องกับบริบทของผู้สูงอายุ และ 2.3) สร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างแกนนำ ครอบครัว ชุมชน และ 3) ผู้สูงอายุมีการเปลี่ยนแปลงสุขภาวะทางสังคมในทางที่ดีขึ้น อยู่ในระดับมาก (
= 3.51, S.D. = 0.38) โดยเฉพาะด้านการมีปฏิสัมพันธ์ในครอบครัว ในสังคม การมีส่วนร่วมในกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ และเห็นคุณค่าในตนเอง ผลการวิจัยนำไปเป็นแนวทางการส่งเสริมสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุในระดับชุมชน และขับเคลื่อนร่วมกับภาคีเครือข่าย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ธิติรัตน์ ราศิริ และอาจินต์ สงทับ. (2561). แนวทางการมีส่วนร่วมภาคีเครือข่ายในการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุเพื่อก้าวสู่ “ศตวรรษที่ 21”. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 5(1), 315-328.
นนทชา ชัยทวิชธานันท์ และพึงรัก ริยะขัน. (2567). การพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุอย่างมีส่วนร่วมในเขตชุมชนเมืองเทศบาลเมืองอรัญญิก จังหวัดพิษณุโลก. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 8(1), 80-90.
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 1. (4 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 10. (11 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 11. (11 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 12. (11 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 13. (12 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 14. (12 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 15. (12 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 16. (13 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 17. (13 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 18. (13 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 19. (13 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 2. (4 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 20. (13 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 21. (13 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 22. (13 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 3. (4 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 4. (5 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 5. (5 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 6. (5 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 7. (6 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 8. (6 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลท่านที่ 9. (6 มิ.ย. 2568). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยกระบวนการเครือข่ายแกนนำพฤฒพลัง. (ศุภสุข สงกรานต์, ผู้สัมภาษณ์)
พนม คลี่ฉายา. (2563). การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลของผู้สูงอายุ และข้อเสนอเพื่อการเสริมสร้างภาวะพฤฒิพลัง ของผู้สูงอายุไทย. กรุงเทพมหานคร: คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พลเดช ปิ่นประทีป. (2562). ความเหลื่อมล้ำด้านสาธารณสุข. (พิมพ์ครั้งที่ 2). นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2553). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2552. (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย.
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านม่วงชุม. (2565). รายงานข้อมูลผู้สูงอายุ และสถานการณ์สุขภาพตำบลม่วงชุม ณ วันที่ 3 ตุลาคม 2565. กาญจนบุรี: โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านม่วงชุม.
วิยะดา รัตนสุวรรณ และคณะ. (2566). บทบาทผู้นำชุมชนกับการขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุอย่างยั่งยืน. วารสารวิจัยการพยาบาลและสุขภาพ, 24(1), 135-146.
วิวัฒน์ โรจนพิทยากร. (2562). สถานการณ์และแนวโน้มทางสุขภาพของประเทศไทย ปี 2561 - 2563. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 28(2), 185-186.
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ). (2562). การเตรียมความพร้อม ด้านการเงินและสุขภาพ ในสังคมอายุยืน. วารสารทีดีอาร์ไอ รายงานเศรษฐกิจรายไตรมาส, 2562(154), 2-8.
Best, J. W. & Kahn, J. V. (1997). Research in education. (8th ed.). Boston: Allyn & Bacon.
Keyes, C. L. M. (1998). Social well-being. Social Psychology Quarterly, 61(2), 121-140. https://doi.org/10.2307/2787065.
Liu, X. et al. (2025). Social isolation and depressive symptoms among older adults with different functional status in China: A latent class analysis. Journal of Affective Disorders, 375, 478-485. https://doi.org/10.1016/j.jad.2025.01.156.
Phulkerd, S. et al. (2023). Financial satisfaction, food security, and shared meals are foundations of happiness among older persons in Thailand. BMC Geriatrics, 23, 690. https://doi.org/10.1186/s12877-023-04411-1.
Wang, P. et al. (2024). Childhood adversity and depression of older adults: The moderating effect of social participation. Frontiers in Psychology, 15, 1-9. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1376155.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis. (3rd ed.). New York: Harper & Row.