การศึกษาศักยภาพเพื่อยกระดับการพัฒนาเชิงพื้นที่บนฐานเศรษฐกิจ BCG กรณีศึกษา “เครื่องดื่มชนิดผงจากสารสกัดลำไยเสริมใยอาหาร ของกลุ่มแปลงใหญ่ลำไย” อำเภอเวียงหนองล่อง จังหวัดลำพูน

Main Article Content

อรรณพ ชัยวุฒิ
มนชนก อุปะทะ
กฤษยา มะแอ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสถานการณ์ทางการตลาดของลำไย 2) วิเคราะห์กลยุทธ์ต่อการดำเนินธุรกิจเครื่องดื่มชนิดผงจากสารสกัดลำไยเสริมใยอาหาร และ 3) พัฒนาผลิตภัณฑ์เครื่องดื่มชนิดผงจากสารสกัดลำไยเสริมใยอาหารของกลุ่มแปลงใหญ่ลำไย ตำบลหนองยวง อำเภอเวียงหนองล่อง จังหวัดลำพูน กลุ่มตัวอย่างเลือกแบบเจาะจง จำนวน 20 คน เป็นผู้ที่เกี่ยวข้องกับเกษตรแปลงใหญ่ โดยใช้เครื่องมือวิจัย คือ การสนทนากลุ่ม การอบรมและการระดมสมอง และการสัมภาษณ์ ใช้การถอดเทป การถอดเทป การกำหนดรหัสข้อมูล และ การเก็บรักษาข้อมูลในการจัดการข้อมูลงานวิจัยนี้ ผลการศึกษาพบว่า 1) ตลาดลำไยของไทยยังส่งออกและสร้างรายได้เข้าประเทศเป็นจำนวนมาก ถึงแม้ว่าในกลุ่มแปลงใหญ่ มีศักยภาพผลิตลำไย ปีละ 19,000 ตัน แต่มีลำไยเกรด C ที่ตลาดไม่ต้องการถึง 1,900 ตัน จึงต้องการแปรรูปลำไยเพื่อเพิ่มมูลค่าเพิ่ม 2) การวิเคราะห์กลยุทธ์การดำเนินธุรกิจใหม่ด้วย SWOT และ Five-force model พบว่า สามารถผลิตได้เนื่องจากเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพ เป็นกระแสนิยมของผู้บริโภค คู่แข่งขันน้อย มีผลผลิตเพียงพอ ลดต้นทุนการผลิตได้ มีมหาวิทยาลัยนอร์ท - เชียงใหม่ สนับสนุนด้านความรู้ เทคโนโลยีและนวัตกรรม สามารถแก้ไขปัญหาชองชุมชนได้ และสมาชิกมีความพร้อมในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ และ 3) การพัฒนาผลลำไยของกลุ่มแปลงใหญ่ลำไย ผ่านการฝึกอบรมและลงมือปฏิบัติกับเครื่องมือที่ได้มาตรฐานจนได้เป็นเครื่องดื่มชนิดผงจากสารสกัดลำไยเสริมใยอาหารที่นำแนวทางเศรษฐกิจโมเดล BCG มาประยุกต์ใช้จนเป็นผลสำเร็จ โดยเฉพาะการนำเทคโนโลยีมาเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ ลดปัญหาขยะจากการเกษตรได้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ชัยวุฒิ อ., อุปะทะ ม., & มะแอ ก. (2026). การศึกษาศักยภาพเพื่อยกระดับการพัฒนาเชิงพื้นที่บนฐานเศรษฐกิจ BCG กรณีศึกษา “เครื่องดื่มชนิดผงจากสารสกัดลำไยเสริมใยอาหาร ของกลุ่มแปลงใหญ่ลำไย” อำเภอเวียงหนองล่อง จังหวัดลำพูน. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 10(2), 344–356. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/291798
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์. (2568). สถิติการส่งออกลำไยของประเทศไทย ปี 2568. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงพาณิชย์.

ชุติพงศ์ คงสันเทียะ และชฎล นาคใหม่. (2566). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจ BCG: กรณีวิสาหกิจชุมชนแปรรูปกล้วย ตําาบลนางิ้ว อําเภอสังคม จังหวัดหนองคาย. Journal of Humanities and Social Sciences (HUSOKKU), 40(1), 130-151.

ฑัตษภร ศรีสุข. (2563). แนวทางการพัฒนากลุ่มผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปภายใต้โครงการผลักดันเกษตรกรก้าวสู่เกษตรกรปราดเปรื่องของจังหวัดลำปาง. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเวสเทิร์นมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(1), 39-51.

พีระศักดิ์ ฉายประสาท และคณะ. (2562). โครงการการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองเพื่อการส่งออกตลาดประเทศญี่ปุ่นโดยการขนส่งทางเรือเชิงพาณิชย์. ใน รายงานการวิจัย. สํานักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และสํานักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).

ศูนย์การแพทย์ธนบุรี. (2565). ‘ไฟเบอร์’ ตัวช่วยในการลดน้ำหนัก. เรียกใช้เมื่อ 14 กุมภาพันธ์ 2569 จาก https://thonburimedicalcenter.com/th/blog/article/Fiber-for-Weight-Loss

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ. (2564). Bio-Circular-Green Economy to be declared a national agenda. เรียกใช้เมื่อ 5 กุมภาพันธ์ 2569 จาก https://www.nstda.or.th/en/news/news-years-2021/bio-circular-green-economy-to-be-declared-a-national-agenda.html

สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 6 จังหวัดเชียงใหม่. (2567). รายงานสถานการณ์การผลิตลำไยในพื้นที่ภาคเหนือ. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.). (2569). โมเดลเศรษฐกิจ บีซีจี. เรียกใช้เมื่อ 5 กุมภาพันธ์ 2568 จาก https://www.nxpo.or.th/th/bcg-economy/

สุตาภัทร คงเกิด และคณะ. (2565). การพัฒนาขีดความสามารถของผลิตภัณฑ์แปรรูปทางการเกษตรเพื่อเพิ่มมูลค่าของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(49), 71-88.

หยาดฝน ทนงการกิจ. (2557). การใช้ประโยชน์จากเศษผักผลไม้เหลือทิ้งเพื่อผลิตเป็นใยอาหารผง. วารสารเทคโนโลยีการอาหาร มหาวิทยาลัยสยาม, 9(1), 31-38.

หอการค้าไทยและสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย. (2567). เกษตรไทย เกษตรเท่ เกษตรมูลค่าสูง. เรียกใช้เมื่อ 5 กุมภาพันธ์ 2569 จาก https://www.thaichamber.org/view/298/เกษตรและอาหาร

เอกชัย บุญยาทิษฐาน. (2553). คู่มือวิเคราะห์ SWOT อย่างมืออาชีพ: จุดเริ่มต้นของยุทธศาสตร์ที่ไม่ทำไม่ได้. กรุงเทพมหานคร: ปัญญาชน.

Porter, M. E. (1990). The Competitive Advantage of Nations. Boston: Harvard Business Review.

Rangkadilok, N. et al. (2007). Evaluation of free radical scavenging and antityrosinase activities of standardized longan fruit extract. Food and Chemical Toxicology, 45(2), 328-336.

Worasuttayangkurn, L. et al. (2012). Safety evaluation of longan seed extract: Acute and repeatedoral administration. Food and Chemical Toxicology, 50(11), 3949-3955.