DEVELOPMENT OF A BORDER COMMUNITY WELL-BEING PROMOTION MODEL FOR SUSTAINABLE COMMUNITY DEVELOPMENT IN SUAN PHUENG DISTRICT, RATCHABURI PROVINCE
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This research aimed to: 1) Examine the current situation and needs for promoting community well-being in a border context to support sustainable community development in Suan Phueng District, Ratchaburi Province, Thailand; 2) Develop a community well-being promotion model for sustainable development in the border context; 3) Implement the model on a trial basis; and 4) evaluate the model. The study employed a research and development (R&D) approach using mixed methods. The quantitative phase involved 382 participants and employed a rating-scale questionnaire comprising two sections: demographic information and needs assessment. The questionnaire demonstrated a reliability coefficient of 0.98. Data were analyzed using the mean, standard deviation, and the Modified Priority Needs Index (PNI modified). The qualitative phase involved 15 purposively selected key informants, including local residents, administrators, officials, and relevant personnel. Data were collected through in-depth interviews using a semi-structured interview protocol, analyzed through content analysis, and verified using triangulation. The findings were presented descriptively.The findings revealed that: 1) The current situation and needs for promoting community well-being encompassed seven dimensions: food, disease prevention, emotional well-being, environmental health, physical exercise, avoidance of harmful behaviors, and health promotion; 2) The developed model comprised six components: principles, objectives, model components, implementation processes, supporting factors, and expected outcomes; 3) The results of the model trial were rated at a high level; and 4) the overall evaluation of the model was rated at the highest level. These findings indicate that promoting community well-being in border contexts requires a systematic approach that responds to local needs and supports sustainable community development.
Article Details
References
กรมการพัฒนาชุมชน. (2566). แผนปฏิบัติราชการ ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566 - 2570) ของกรมการพัฒนาชุมชน. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงมหาดไทย.
กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2566). ภาพอนาคตระบบสาธารณสุขไทย. นนทบุรี: สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข.
กุลธิดา กุลประฑีปัญญา และอรุณศรี ผลเพิ่ม. (2568). รูปแบบการดูแลสุขภาวะชุมชนด้วยสถานีสุขภาพชุมชน: กรณีศึกษา ชุมชนทุ่งบอน ตําบลบุ่งหวาย อําเภอวารินชําาราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิชาการ สคร, 9(31), 91-103.
ชาย โพธิสิตา. (2568). ศาสตร์และศิลป์การวิจัยเชิงคุณภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
ธวัชชัย เคหะบาล และนิตยา เคหะบาล. (2565). การพัฒนาและขับเคลื่อนธรรมนูญสุขภาพชุมชนแบบมีส่วนร่วม กรณีศึกษาเทศบาลเมืองกาฬสินธุ์. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(3), 275-292.
นิตยา เพ็ญศิรินภา และคณะ. (2563). การพัฒนาและประเมินผลรูปแบบการส่งเสริมสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานและโรคความดันโลหิตสูงโดยการมีส่วนร่วม ในพื้นที่ตำบลคลองข่อย อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน, 6(3), 34-47.
นิภาวรรณ เจริญลักษณ์ และคณะ. (2567). การพัฒนาสุขภาวะชุมชนอย่างยั่งยืนโดยประยุกต์ใช้บริบทเป็นฐาน: กรณีศึกษาอำเภอห้วยน้ำหนัก อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(3), 170-180.
นิสากร วิบูลชัย และคณะ. (2566). การประเมินผลรูปแบบการสร้างสุขภาวะชุมชนสถาบันพระบรมราชชนก: กรณีศึกษาชุมชนบ้านแมด. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 11(1), 87-101.
บุญชม ศรีสะอาด. (2556). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.
ประกาศ เรื่อง ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561-2580). (2561). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 135 ตอน 82 ก หน้า 1-71 (13 ตุลาคม 2561).
พิมพ์อร สดเอี่ยม และคณะ. (2568). รูปแบบและนวัตกรรมการพัฒนาชุมชนต้นแบบการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตวิถีใหม่ แบบบูรณาการตามแนวพุทธ เพื่อความผาสุกทางจิตวิญญาณและสร้างสรรค์ สังคมแห่งกัลยาณมิตรสำหรับผู้สูงอายุในชุมชนโบราณแห่งลุ่มน้ำเลย. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(11), 274-288.
ไพโรจน์ บุตรชีวัน และจันทนา อุดม. (2567). รูปแบบการจัดการสุขภาวะชุมชนริมคลองเปรมประชากร เสริมพลังการขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทย โครงการพัฒนาที่อยู่อาศัยชุมชนริมคลองเปรมประชากร ชุมชนประชาร่วมใจ 2 กรุงเทพมหานคร. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(3), 1560-1583.
มาลี คังพุ. (14 ส.ค. 2569). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาวะชุมชนในบริบทชายแดนเพื่อการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี. (นิภาวรรณ เจริญลักษณ์, ผู้สัมภาษณ์)
รัตนดา เจริญสุข. (14 ส.ค. 2569). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาวะชุมชนในบริบทชายแดนเพื่อการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี. (นิภาวรรณ เจริญลักษณ์, ผู้สัมภาษณ์)
วิศิษฎ์ เกตุรัตนกุล และคณะ. (2566). รูปแบบการสื่อสารเพื่อสร้างความร่วมมือกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียโครงการโรงไฟฟ้าชุมชนเพื่อเศรษฐกิจฐานรากในเขตภาคเหนือ ของประเทศไทย. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(2), 237-250.
วุฒิฌาน ห้วยทราย และคณะ. (2568). ปัจจัยทํานายพฤติกรรมการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังตามหลัก 3อ.2ส. ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลหนองแวง อำเภอละหานทราย จังหวัดบุรีรัมย์. วารสาร วิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9 จังหวัดนครราชสีมา, 31(3), 5-17.
ศรีงามลักษณ์ ศรีปวริศร. (2565). การพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจําหมู่บ้านเพื่อส่งเสริมสุภาพชุมชน: มุมมองของอาสาสมัครสาธารณสุขประจําหมู่บ้านและผู้เกี่ยวข้อง. วารสารวิชาการเฉลิมกาญจนา, 9(2), 95-104.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. (2566). แนวทางการขับเคลื่อนธรรมนูญสุขภาพพื้นที่เพื่อสุขภาวะชุมชน. สถาบันวิชาการเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต. เรียกใช้เมื่อ 20 สิงหาคม 2569 จาก https:https://www.nationalhealth.or.th///www.nationalhealth.or.th/
สำนักงานจังหวัดราชบุรี. (2566). แผนพัฒนาจังหวัดราชบุรี (พ.ศ. 2566-2570). ราชบุรี: สำนักงานจังหวัดราชบุรี.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพมหานคร: บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพมหานคร: สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักบริหารการทะเบียน. (2569). สถิติจำนวนประชากรและบ้านทั่วประเทศรายจังหวัดและรายอำเภอ ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2568. เรียกใช้เมื่อ 20 สิงหาคม 2569 จาก https://stat.bora.dopa.go.th/
สืบตระกูล ตันตลานุกุล และนัยนา แก้วคง. (2568). การพัฒนาและประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการส่งเสริมสุขภาวะองค์รวมเชิงนิเวศ สำหรับพระสงฆ์: กรณีศึกษาแบบมีส่วนร่วมในกุฏิชีวาภิบาล จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 35(2), 94-117.
Braun, V. et al. (2021). A starting point for quality: The role of the research question in thematic analysis. Psychology of Sexualities Review, 12(1), 1-13.
Creswell, J. W. & Poth, C. N. (2023). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. (5th ed.). Thousand Oaks: SAGE Publications.
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.
Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
Likert, R. (1967). The method of constructing and an attitude scale. In S. Messick & J. Wiggins (Eds.), Readings in attitude theory and measurement. (pp. 90-95). New York: Wiley.
World Health Organization. (2017). Strategy and action plan for healthy settings. World Health Organization. Retrieved January 15, 2019, from https://iris.who.int/handle/10665/346145
World Health Organization. (2021). Social determinants of health. Retrieved August 21, 2026, from https://www.who.int/health-topics/social-determinants-of-health