ความสัมพันธ์ระหว่างอัตราส่วนทางการเงินกับอัตราเงินปันผลตอบแทนของบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กลุ่มธุรกิจโรงพยาบาล ในช่วงสถานการณ์ก่อนเกิดโควิด-19 และหลังโควิด-19

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) คำนวณและวิเคราะห์อัตราส่วนทางการเงินจากงบการเงินของโรงพยาบาลกับอัตราเงินปันผลตอบแทน เพื่อประเมินผลตอบแทนจากการลงทุนในกิจการโรงพยาบาล 2) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างอัตราส่วนทางการเงินกับอัตราเงินปันผลตอบแทนของโรงพยาบาล ในช่วงสถานการณ์ก่อนเกิดโควิด-19 จนถึงหลังสถานการณ์โควิด-19 การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยในกลุ่มธุรกิจทางการแพทย์ จำนวนทั้งสิ้น 22 บริษัท ระหว่างปี พ.ศ. 2560–2568 รวมระยะเวลา 9 ปี สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics) และการถดถอยพหุคูณ (Multiple Regression Analysis) ผลการศึกษาพบว่า ธุรกิจโรงพยาบาลมีลักษณะเติบโตสูงในช่วงโควิด-19 ก่อนปรับเข้าสู่ระดับปกติและมีความผันผวนมากขึ้นในช่วงหลัง เป็นผลจากการแข่งขันที่รุนแรงและโครงสร้างต้นทุนคงที่ที่สูง ด้านสภาพคล่องโดยรวมอยู่ในระดับที่ดี แต่แตกต่างกันระหว่างบริษัท ขณะที่การใช้สินทรัพย์ยังอยู่ในระดับต่ำ และโครงสร้างเงินทุนมีความมั่นคง แม้บางบริษัทเพิ่มหนี้เพื่อขยายการลงทุน ธุรกิจมีโครงสร้างต้นทุนสูงต่อเนื่อง กำไรของบริษัทมีความอ่อนไหวต่อการเปลี่ยนแปลงของรายได้ โดยเฉพาะในช่วงที่รายได้ชะลอตัว ขณะที่บริษัทขนาดใหญ่มีความสม่ำเสมอในการจ่ายเงินปันผลมากกว่าบริษัทขนาดกลางและขนาดเล็ก ซึ่งมักปรับลดการจ่ายเงินปันผลเพื่อรักษาสภาพคล่อง นอกจากนี้ ผลการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแสดงให้เห็นว่าแบบจำลองมีความสามารถในการอธิบายการจ่ายเงินปันผลได้ในระดับที่น่าพอใจ (R² = 0.346, Adjusted R² = 0.242, p-value < 0.10) และพบว่า ROA, NPM และ A/E มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการจ่ายเงินปันผลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่ CR, D/A และ OPM มีความสัมพันธ์เชิงลบ