ปัจจัยเศรษฐกิจมหภาค ปัจจัยตลาดทุน และปัจจัยตลาดหุ้นต่างประเทศที่ส่งผลต่ออัตราผลตอบแทนของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างอัตราผลตอบแทนตลาดหุ้นไทยกับปัจจัยเศรษฐกิจมหภาคภายในประเทศ ปัจจัยด้านตลาดทุน และอัตราผลตอบแทนตลาดหุ้นต่างประเทศ รวมทั้งบทบาทของเหตุการณ์วิกฤตเศรษฐกิจ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) โดยใช้ข้อมูลอนุกรมเวลารายไตรมาสตั้งแต่ปี พ.ศ. 2548 ถึง พ.ศ. 2567 รวมทั้งสิ้น 80 ไตรมาส ในส่วนของสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติเชิงพรรณนา การทดสอบความนิ่งของข้อมูล (ADF และ KPSS Test) การตรวจสอบปัญหาทางเศรษฐมิติ อาทิ ปัญหาสหสัมพันธ์เชิงพหุ Autocorrelation และ Heteroskedasticity ตลอดจนการประมาณค่าแบบจำลองด้วยวิธีสมการถดถอยพหุคูณ (Ordinary Least Squares: OLS) ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับอัตราผลตอบแทนตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในแบบจำลองหลัก ได้แก่ อัตราเงินเฟ้อปัจจุบัน อัตราแลกเปลี่ยนที่แท้จริงถ่วงน้ำหนักการค้า การเปลี่ยนแปลงของปริมาณการซื้อขายหลักทรัพย์ และอัตราผลตอบแทนดัชนี S&P500 ขณะที่อัตราผลตอบแทนดัชนี MSCI Emerging Markets CSI300 และ TOPIX มีความสัมพันธ์เชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญในแบบจำลองทางเลือก ในทางกลับกัน ปัจจัยที่ไม่ปรากฏความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับอัตราผลตอบแทนตลาดหลักทรัพย์ฯ ในแบบจำลองหลัก ได้แก่ อัตราการเปลี่ยนแปลงปริมาณเงิน การเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ยซื้อคืนพันธบัตรระยะ 1 วันซึ่งใช้เป็นตัวแทนของอัตราดอกเบี้ยนโยบาย และอัตราการเปลี่ยนแปลงของหนี้สาธารณะ ส่วนอัตราการเปลี่ยนแปลงของการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศสุทธิไหลเข้า ซึ่งไม่ได้รวมอยู่ในแบบจำลองหลัก ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติในแบบจำลองทางเลือกที่มีตัวแปรดังกล่าว ขณะที่ตัวแปรวิกฤตเศรษฐกิจ แม้จะไม่มีนัยสำคัญในแบบจำลองหลัก แต่ในหลายแบบจำลองทางเลือกแสดงให้เห็นถึงผลกระทบในทิศทางเชิงลบ ซึ่งสะท้อนว่าวิกฤตเศรษฐกิจส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนและกดดันให้ผลตอบแทนในตลาดทุนปรับตัวลดลง ดังนั้น ผู้กำหนดนโยบายควรยกระดับการเปิดเผยข้อมูลที่โปร่งใสและสื่อสารทิศทางเศรษฐกิจอย่างชัดเจนเพื่อรักษาความเชื่อมั่นของนักลงทุน นอกจากนี้ ผู้ลงทุนควรติดตามทิศทางของตลาดหุ้นต่างประเทศและสภาพคล่องของตลาดประกอบการบริหารความเสี่ยงของพอร์ตการลงทุน