การศึกษาพื้นที่ความทรงจำในวรรณกรรมไพรัชนิยาย เรื่อง บุพเพข้ามฟ้า ผลงานของ รตี
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพื้นที่ความทรงจำในวรรณกรรมไพรัชนิยาย เรื่อง บุพเพข้ามฟ้า ผลงานของ รตี ผู้วิจัยใช้แนวคิดพื้นที่ความทรงจำและแนวคิดสังคมวิทยา นำเสนอผลการศึกษาด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่า การศึกษาพื้นที่ความทรงจำในวรรณกรรมไพรัชนิยาย เรื่อง บุพเพข้ามฟ้า ผลงานของ รตี พบ 3 ประเด็น ได้แก่ 1) พื้นที่ความทรงจำด้านสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ โดยสะท้อนผ่านตัวละครโดยผ่านสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของเมียนมา พบ 5 สถานที่ ได้แก่ 1.1) พระมหาเจดีย์ชเวดากอง 1.2) พระธาตุอินทร์แขวน 1.3) วัดงาทัตจี 1.4) ถ้ำเป๊กชินเมียว 1.5) วัดพองดออู 2) พื้นที่ความทรงจำ ด้านประเพณี วัฒนธรรม สะท้อนผ่านตัวละครให้เห็นถึงการทำหน้าที่เป็นรากฐานถักทอความเชื่อและเรื่องเล่าในอดีตให้กลายเป็นวิถีปฏิบัติในปัจจุบัน พบประเพณี ได้แก่ เทศกาลตะดิงจุ๊ต ประเพณีแห่พระธาตุบัวเข็ม พบวัฒนธรรมด้านการแต่งกายของชาวเมียนมา และวัฒนธรรมด้านอาหาร ได้แก่ เส่งตะโลง เจี๊ยะอูปู่ติน โดโท โมฮิงกา แพะโต๊ก และปาลาชอง 3) พื้นที่ความทรงจำด้านสถานที่ท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติ สะท้อนผ่านตัวละครเป็นการเปลี่ยนความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับระบบนิเวศ พบ 4 สถานที่ ได้แก่ 3.1) ทะเลสาบอินเล 3.2) ทะเลสาบอินยา 3.3) ทะเลสาบกันดอจี 3.4) เมืองพินอูลวิน จะเห็นได้ว่าวรรณกรรมไพรัชนิยาย เรื่อง บุพเพข้ามฟ้า ผลงานของ รตี มีความทรงจำที่สะท้อนผ่านตัวละคร พื้นที่เหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ทางกายภาพ แต่เป็นสะพานที่เชื่อมโยงอดีตสู่ปัจจุบันผ่านพิธีกรรมและวิถีปฏิบัติ พลังแห่งศรัทธาที่แฝงอยู่ในสถาปัตยกรรมและธรรมชาติในวรรณกรรมเรื่องนี้ จึงเป็นกลไกสำคัญในการเยียวยาจิตใจและประคองความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ ศาสนา และสิ่งแวดล้อมให้คงอยู่ร่วมกันได้อย่างมั่นคงท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงของโลก
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ชานนท์ ไชยทองดี. (2557). เรื่องเล่าศักดิ์สิทธิ์กับการสร้างพื้นที่ทางวัฒนธรรมในจังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์, 6(2), 75-90.
ธีรพงษ์ สิทธิพล. (2565). พลังความเชื่อและเครือข่ายความร่วมมือในการจัดการทุนวัฒนธรรมผ่านประเพณีบุญหลวง. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 17(61), 45-56.
ปิยะนารถ จิตต์ปิยะธรรม. (2564). ความผูกพันกับสถานที่และพฤติกรรมการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ. วิทยานิพนธ์ระดับดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
รตี วรรลยางกูร. (2567). นวนิยายเรื่อง บุพเพข้ามฟ้า. กรุงเทพฯ: พิมพ์คำ (เครือสถาพรบุ๊คส์).
วิมาลิน รุจิวรากุล. (2565). สถาปัตยกรรมศักดิ์สิทธิ์และความทรงจำร่วมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้: ระหว่างความเลื่อมใสส่วนบุคคลและอัตลักษณ์แห่งชาติ. Journal of Southeast Asian Studies, 53(1-2), 145-168.
ศวิตา โนธายะ. (2541). การศึกษาเชิงวิเคราะห์วรรณคดีพุทธศาสนา เรื่องตำนานเจดีย์ชเวดากอง. วิทยานิพนธ์ ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สุชาติ สวัสดิ์ศรี. (2518). วรรณกรรมวิจารณ์. กรุงเทพฯ: ดวงกมล.
สุพรรณี วราทร. (2519). ประวัติการประพันธ์นวนิยายไทย. กรุงเทพฯ: เจริญวิทย์การพิมพ์.
สุวิชาณ์ เถื่อนช้าง, และคณะ. (2565). การจัดการมรดกวัฒนธรรมและธรรมชาติผ่านแนวคิดจิตวิญญาณแห่งสถานที่. วารสารสิ่งแวดล้อมและทรัพยากร. มหาวิทยาลัยมหิดล.
แสง จันทร์งาม. (2531). ศาสนศาสตร์. กรุงเทพฯ: แพร่พิทยา.
Haripriya, S. (2020). Memory, Ethnography and the Method of Memory. Sociological Bulletin, 69(2), 1-16.