จารึกที่คลังพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ (ลบ.36): ข้อสันนิษฐานเรื่องแหล่งที่มา และข้อเสนอใหม่เรื่องวสันตดิลกฉันท์และคำอ่านว่า “คณปเตะ”

บทคัดย่อ

จารึกที่คลังพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ (ลบ.36) เป็นจารึกภาษาสันสกฤต จารด้วยอักษรปัลลวะ มีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 12 เป็นเศษชิ้นส่วนศิลา เก็บรักษาไว้ที่คลังพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สมเด็จพระนารายณ์ จังหวัดลพบุรี ไม่ทราบแหล่งที่มาแน่ชัด เพราะชาวบ้านจังหวัดเพชบูรณ์นำมามอบให้ ได้รับการอ่านและแปลเมื่อ พ.ศ. 2559 โดยกรมศิลปากร บทความนี้มุ่งนำเสนอข้อสันนิษฐานว่าจารึกหลักนี้น่าจะมีแหล่งที่มาจากเมืองโบราณศรีเทพ เพราะรูปอักษรมีความคล้ายกันกับจารึกเมืองศรีเทพ 5 (พช.15) เป็นอย่างมาก จากนั้นเสนอว่าจารึกหลักนี้แต่งด้วยวสันตดิลกฉันท์ และคำอ่านใหม่ว่า “คณปเตะ” ซึ่งอาจหมายถึง (1) หัวหน้าคณะ (2) พระพฤหัสบดี (3) พระอินทร์ (4) พระศิวะ หรือ (5) พระคเณศ