การศึกษาภาพลักษณ์สตรีในนวนิยายเรื่องกระเช้าสีดา

บทคัดย่อ

          งานวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาพลักษณ์ของสตรีในนวนิยายเรื่องกระเช้าสีดา โดยใช้ทฤษฎีโครงสร้างวรรณกรรม เพื่อศึกษาองค์ประกอบต่าง ๆ ของนวนิยาย ทฤษฎีสถานภาพและบทบาท เพื่อนำมาประกอบการวิเคราะห์แนวคิดภาพลักษณ์ที่ตัวละครแสดงพฤติกรรมต่าง ๆ อย่างมีหลักการและสมเหตุสมผล

          ผู้วิจัยได้ศึกษาภาพลักษณ์สตรีในนวนิยายเรื่องกระเช้าสีดา โดยอาศัยทฤษฎีโครงสร้างวรรณกรรม ประกอบด้วย เนื้อเรื่อง โครงเรื่อง แก่นเรื่อง ตัวละคร บทสนทนา ฉากและบรรยากาศ กลวิธีการดำเนินเรื่องและกลวิธีการเล่าเรื่อง อันเป็นส่วนประกอบที่สำคัญที่ทำให้เข้าใจและเข้าถึงตัวนวนิยายได้อย่างครบรส หลังจากนั้นได้ศึกษาสถานภาพและบทบาท เพื่อนำข้อมูลมาประกอบการวิเคราะห์แนวคิดเกี่ยวกับภาพลักษณ์ โดยศึกษาผ่านตัวละครสตรีทั้งสิ้น 7 ตัวละคร ได้แก่ รำนำ.น้ำพิงค์ น้ำพราว นางนุ่ม ศศี รตี และวดี พบว่าสามารถแบ่งสถานภาพและบทบาทได้ 2 ประเภท คือ 1. สถานภาพและบทบาทโดยกำเนิด คือการเป็นบุตร และ 2. สถานภาพและบทบาทที่ได้มาภายหลัง คือการเป็นมารดา ภรรยา เพื่อน และด้านอาชีพ ซึ่งสถานภาพและบทบาทที่ตัวละครได้รับต่างส่งผลต่อภาพลักษณ์ที่ตัวละครพึงกระทำ โดยแยกเป็นภาพลักษณ์เชิงบวกและภาพลักษณ์เชิงลบ ตัวละครแต่ละตัวต่างก็มีภาพบวกและภาพลบแตกต่างกัน ล้วนแล้วแต่ส่งผลกระทบต่อเนื้อเรื่องทั้งสิ้น