สถานภาพการศึกษาวรรณกรรมพระสงฆ์ไทยในรอบ ๑ ทศวรรษ (พ.ศ.๒๕๕๓- พ.ศ.๒๕๖๓): กรณีศึกษางานที่ปริวรรตโดย พระอริยานุวัตร เขมจารี

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะศึกษางานปริวรรตวรรณกรรมท้องถิ่นภาคอีสานจากคัมภีร์ใบลานมาเป็นภาษาไทยปัจจุบัน โดยมุ่งเน้นศึกษางานที่ปริวรรตของ พระอริยานุวัตร เขมจารี และงานการศึกษาที่ต่อยอดจากงานปริวรรตของท่าน และนำมาจัดประเภทตามประเภทของวรรณกรรม นอกจากนี้ยังมุ่งสำรวจสถานภาพงานวิจัยที่ต่อยอดจากงานการศึกษาของพระอริยานุวัตร เขมจารี

ผลการศึกษาพบว่างานวรรณกรรมที่ปริวรรตโดยพระอริยานุวัตร เขมจารี มีทั้งหมด ๑๒๒ เรื่อง สามารถนำมาจัดแบ่งตามประเภทของวรรณกรรมได้ทั้งหมด ๕ ประเภท ได้แก่ ๑.กลุ่มชาดก, ๒.กลุ่มนิทานพื้นบ้าน, ๓.กลุ่มตำนาน, ๔.วรรณกรรมประกอบพิธีกรรม,๔.กลุ่มวรรณกรรมคำสอน/คำเทศนา และ ๕.กลุ่มปกิณกะ ทั้งนี้พบว่าวรรณกรรมประเภทนิทานพื้นบ้านพบจำนวนสำนวนมากที่สุด ส่วนการศึกษาสถานภาพงานวิจัยที่เกิดจากการต่อยอดงานของพระอริยานุวัตร เขมจารี พบว่ามีงานวิจัยทั้งสิ้นจำนวน ๑๗ เรื่อง แบ่งเป็นวิทยานิพนธ์ระดับบัณฑิตศึกษา จำนวน ๑๖ เรื่อง รายงานการวิจัยเฉพาะบุคคล จำนวน ๑ เรื่อง ส่วนสถาบันการศึกษาที่ใช้ข้อมูลวรรณกรรมที่ปริวรรตโดยพระอริยานุวัตร เขมจารี ได้แก่ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม พบมากที่สุด

ผลการศึกษาในครั้งนี้ชี้ให้เห็นว่างานปริวรรตและงานเขียนของพระอริยานุวัตร เขมจารี มีคุณค่าต่อการอนุรักษ์ สืบทอดวรรณกรรมอีสาน และยังคงได้รับความสนใจจากนักวิชาการนักวิจัยในปัจจุบัน สะท้อนว่าวรรณกรรมอีสานยังดำรงอยู่ในบริบทสังคมภาวะแวดล้อมที่เปลี่ยนไป ดังนั้นในมิติวรรณคดีท้องถิ่นจึงควรค่าแก่การต่อยอดศึกษา การสำรวจสถานภาพนี้จึงช่วย “ส่องทาง” ให้เห็นสถานภาพทิศทางการศึกษา เป็นแนวทางการวิจัยเพื่อการต่อยอดวรรณกรรมที่ปริวรรตโดยพระอริยานุวัตร เขมจารี ในอนาคต