ในวันที่โลกหมุนด้วยเรื่องเล่า: อำนาจของเรื่องเล่ากับการสร้างความสมจริงให้ “ประเทศเหนือจริง”

Main Article Content

ภูริณัฐ พฤกษ์เนรมิตร

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอำนาจของเรื่องเล่าในนวนิยายเรื่อง ประเทศเหนือจริง ของ ปองวุฒิ รุจิระชาคร การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสาร ผลการศึกษาพบว่า เรื่องเล่าถูกประกอบสร้างขึ้นผ่านการนำความจริงและความลวงมาผสมกัน เพื่อสร้างเรื่องเล่าใหม่ที่สามารถชักจูง โน้มน้าว หรือกดข่มผู้ฟังให้อยู่ใต้การ ‘ควบคุม’ ของผู้เล่าเรื่อง ซึ่งการประกอบสร้างเรื่องเล่าแสดงให้เห็นถึงภาพแทนของสังคมที่ตัวตนของมนุษย์ถูกผูกโยงกับสังคมออนไลน์ และเรื่องเล่าก็ส่งผลกระทบโดยตรงต่อมนุษย์ทั้งเรื่องจริงและเรื่องเท็จ ‘วิจารณญาณ’ จึงจำเป็นที่สุดในการดำรงชีวิตในสังคมปัจจุบัน นอกจากนี้ ในประเด็นอำนาจของผู้เล่าผ่านการเมืองของเรื่องเล่า แสดงให้เห็นผลการทำงานของเรื่องเล่าที่เต็มไปด้วยการตัด ต่อ แต่ง เติม เพื่อให้ได้มาซึ่งเรื่องเล่าที่ในแบบที่ผู้เล่าต้องการ ทั้งยังแสดงให้เห็นการแย่งชิงอำนาจในเชิงพื้นที่เพื่อการปรากฏของเรื่องเล่า การศึกษาอำนาจของเรื่องเล่าในวรรณกรรมจึงเป็นการกระตุ้นเตือนผู้อ่านให้เกิดการตั้งคำถามต่อทั้งเรื่องเล่า ผู้สร้างเรื่องเล่า และอิทธิพลที่แวดล้อมเรื่องเล่านั้น ๆ เพื่อเปลื้องเปลือยอำนาจที่ถูกส่งผ่านมายังภาษาและ  เรื่องเล่า สู่การตระหนักรู้และการคิดอย่างมีเสรีภาพอย่างแท้จริง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พฤกษ์เนรมิตร ภ. (2024). ในวันที่โลกหมุนด้วยเรื่องเล่า: อำนาจของเรื่องเล่ากับการสร้างความสมจริงให้ “ประเทศเหนือจริง”. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 16(2), 31–43. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JoMbuHu/article/view/276152
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา แก้วเทพ. (2549). เอกสารการสอนชุดวิชา “การสร้างสารในงานนิเทศศาสตร์” หน่วยที่ 1-7. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ก็อตชอลล์, โจนาธาน. (2566). ด้านมืดของพลังแห่งการเล่าเรื่อง. กรุงเทพฯ: บิบลิโอ.

โกมาตร จึงเสถียรทรัพย์. (2562). ความเป็นมนุษย์ในโลกดิจิทัล. ใน ดร.นฤพนธ์ ด้วงวิเศษ (บ.ก.), คน-สังคม-ดิจิทัล : รวมบทความคัดสรรจากการประชุมวิชาการทาง มานุษยวิทยาครั้งที่ 13. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).

ขจิตขวัญ กิจวิสาละ. (2564). ศาสตร์การเล่าเรื่องในสื่อการศึกษา. วารสารศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. 14(3), 9-85.

นพพร ประชากุล. (2552). ยอกอักษร ย้อนความคิด เล่ม 1 ว่าด้วยวรรณกรรม. กรุงเทพฯ: อ่าน.

นันทิกา หนูสม และวิโรจน์ สุทธิสีมา. (2562). ลักษณะของข่าวปลอมในประเทศไทยและระดับความรู้เท่าทันข่าวปลอมบนเฟซบุ๊กของผู้รับสารในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารนิเทศศาสตร์ คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 37(1), 37-45.

ปองวุฒิ รุจิระชาคร. (2558). ประเทศเหนือจริง. กรุงเทพฯ: แพรวสำนักพิมพ์.

วริษฐา แซ่เจีย. (18 กันยายน 2561). แอบตามเธออยู่นะจ๊ะ : อันตรายของการทำให้ ‘สตอล์กเกอร์’ เป็นเรื่องโรแมนติก. The Matter. https://thematter.co/social/stalking-is-not-romantic/85225.

สรณัฐ ไตลังคะ. (2559). การเมืองของเรื่องเล่า: ว่าด้วยกลวิธีการนำเสนอเรื่อง. ใน รัตนพล ชื่นค้า (บ.ก.), การประชุมวิชาการระดับชาติเรื่อง “ฉลองรัชเฉลิมนคร กรองอักษรเทิดราชา”: สหวิทยาการวิศาลศิลป์ (น. 153-170). ภาควิชาวรรณคดีและคณะกรรมการฝ่ายวิจัย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

เสาวณิต จุลวงศ์. (2556). วงวรรณกรรมไทยในกระแสหลังสมัยใหม่ (ตอนที่ 1). วารสารสงขลานครินทร์ ฉบับสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์. 19(4), 3-35.