มิติสังคมยูโทเปียและดิสโทเปียในกวีนิพนธ์ซีไรต์ เรื่อง ม้าก้านกล้วย ของไพวรินทร์ ขาวงาม คำสำคัญ: มิติสังคม แนวคิดยูโทเปีย แนวคิดดิสโทเปีย กวีนิพนธ์ ม้าก้านกล้วย ไพวรินทร์ ขาวงาม

Main Article Content

กุลิสรา โพนทอง
เจษฎาภรณ์ เจียระพัฒน์
อุไรวรรณ สิงห์ทอง
รัศมี ราชบุรี

บทคัดย่อ

 การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษามิติสังคมผ่านภาษาของกวีเรื่อง ม้าก้านกล้วย
ของไพวรินทร์ ขาวงาม มีจำนวน 222 หน้า ผู้วิจัยใช้แนวคิดยูโทเปียและดิสโทเปียนำเสนอผลการศึกษา      ด้วยวิธีพรรณนาวิเคราะห์ ผลการศึกษาพบว่า  มิติสังคมยูโทเปียและดิสโทเปียในกวีนิพนธ์ซีไรต์
เรื่อง “ม้าก้านกล้วย” ของไพวรินทร์ ขาวงาม แบ่งออกเป็น 2 ประเด็นหลัก ได้แก่ 1. มิติสังคมยูโทเปีย
พบ 4 ประเด็น ได้แก่ 1) บริบทและการเปลี่ยนแปลงของสังคม 2) วิถีชีวิตชนบทและความผูกพันกับผืนแผ่นดิน 3) ครอบครัว ชุมชน และความสัมพันธ์ระหว่างผู้คน และ 4) ชีวิตการเดินทางกับความหวังของมนุษย์            2. มิติสังคมดิสโทเปีย พบ 3 ประเด็น ได้แก่ 1) การเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตในมิติสังคมชนบทและสังคมเมือง                2) ผลกระทบต่อคนชนบท เด็ก และแรงงานในสังคมเมือง และ 3) การเปลี่ยนแปลงทางค่านิยม
วิถีชีวิต และวัฒนธรรม จะเห็นได้ว่า กวีนิพนธ์ เรื่อง “ม้าก้านกล้วย” สะท้อนให้เห็นความแตกต่างระหว่างภาพอดีตที่สงบสุขกับความจริงที่ยากลำบากในสังคมปัจจุบัน ซึ่งบีบบังคับให้ผู้คนต้องดิ้นรนปรับตัว                     ตามการเปลี่ยนแปลงของโลกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้    

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โพนทอง ก., เจียระพัฒน์ เ., สิงห์ทอง อ., & ราชบุรี ร. (2026). มิติสังคมยูโทเปียและดิสโทเปียในกวีนิพนธ์ซีไรต์ เรื่อง ม้าก้านกล้วย ของไพวรินทร์ ขาวงาม: คำสำคัญ: มิติสังคม แนวคิดยูโทเปีย แนวคิดดิสโทเปีย กวีนิพนธ์ ม้าก้านกล้วย ไพวรินทร์ ขาวงาม. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 17(1), 15–25. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JoMbuHu/article/view/295120
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เจตนา นาควัชระ. (2548). การวิจารณ์ในฐานะพลังทางปัญญาของสังคมร่วมสมัย ภาค 2. กรุงเทพฯ: รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)

ฉัตรทิพย์ นาคสุภา. (2540). บ้านกับเมือง, กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ตรีศิลป์ บุญขจร. (2532). นวนิยายกับสังคมไทย. กรุงเทพฯ: สร้างสรรค์.

ธนิกาญจน์ จินาพันธ์. (2546). วิเคราะห์แนวคิดและคุณค่าในกวีนิพนธ์ไทยที่ได้รับรางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน (ซีไรต์). (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

พัชรินทร์ สิรสุนทร. (2550). ชุมชนปฏิบัติการเรียนรู้ : แนวคิดเทคนิคและวิธีการ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระไพศาล วิสาโล. (2546). พุทธศาสนาไทยในอนาคตแนวโน้มและทางออกจากวิกฤต. กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

ยุรฉัตร บุญสนิท. (2554). วรรณกรรมกับสังคมเมือง. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

วิทยากร เชียงกูล. (2541). รายงานสภาวะการศึกษาไทย ปี 2541 วิกฤตและโอกาสในการปฏิรูปการศึกษาและสังคมไทย. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง.

สมสุข บุญญะรินทร์. (2552). บทบาทของศรัทธาและความหวังต่อการสร้างความหมายในชีวิตของมนุษย์. กรุงเทพฯ: ตัวอย่าง.

สฤณี อาชวานันทกุล. (2551). ความเหลื่อมล้ำฉบับพกพา. กรุงเทพฯ: สำนักงานปฏิรูป.

สุทธิชัย บุณยะกาญจน. (2533). “การศึกษาเชิงวิเคราะห์นิยายวิทยาศาสตร์อเมริกันแนวดิสโทเปียในช่วง ค.ศ. 1950 ถึง ค.ศ. 1972”. [วิทยานิพนธ์ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 4 ธันวาคม 2568, จาก http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/72170.

สุมาลี วีระวงศ์. (2544). รายงานวิจัยกวีนิพนธ์ไทยร่วมสมัย: บทวิเคราะห์และสรรนิพนธ์. กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).

สุรเดช โชติอุดมพันธ์. (2553). วิถีเมืองและความเป็นปัจเจกในวรรณกรรมไทยร่วมสมัย: การศึกษาเปรียบเทียบ 29 กุมภาฯ และเด็กกำพร้าแห่งสรวงสวรรค์. วารสารอักษรศาสตร์. 39: 2, 149-178.

สุรเดช โชติอุดมพันธ์. (2558). “Literature: Literature of Dystopia Bangkok Creative Writing Workshop 4th (วรรณกรรมดิสโทเปีย Bangkok Creative Writing Workshop4th)”. [วิดีโอออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 5 ธันวาคม 2568, จาก https://www.youtube.com/watch?v=TQOiUAS9XPQ.

อภิญญา เฟื่องฟูสกุล. (2546). อัตลักษณ์ การทบทวนทฤษฎีและกรอบแนวคิด. กรุงเทพฯ :สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.

Philpott, S., & Mutimer, D. (2009). The United State of Amnesia: Us Foreign Policy and the Recurrence.