ศึกษาลักษณะสตรีนิยมในตัวละครหญิงเรื่อง รามเกียรติ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดและความคิดของตัวละครหญิงในวรรณคดี             เรื่อง รามเกียรติ์ตามแนวคิดสตรีนิยมและวิเคราะห์อำนาจและการแสดงบทบาทของตัวละครหญิงที่ส่งผลต่อ  ตัวละครชาย โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพจากการวิเคราะห์เนื้อหา ในบทพระราชนิพนธ์เรื่องรามเกียรติ์ ฉบับพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่1) เจาะจงศึกษาตัวละครหญิงหลัก 5 ตัวละคร ได้แก่ พระอุมาเทวี นางสีดา นางไกยเกษี นางมณโฑ และนางสำมนักขา

ผลการวิจัยพบว่า ตัวละครหญิงในเรื่องรามเกียรติ์มีลักษณะสตรีนิยมที่ปรากฏชัด 1) ด้านความคิดที่เป็นอิสระ ตัวละครหญิงมีการแสดงออกถึงความต้องการและสิทธิในการกำหนดชะตาชีวิตของตัวเอง เช่น   นางสำมนักขา 2) ด้านอำนาจและการต่อรอง แม้จะอยู่ภายใต้อำนาจชายเป็นใหญ่แต่ผู้หญิงมีอำนาจเชิงสัญลักษณ์ผ่านสถานะทางสังคมและความสัมพันธ์เชิงอารมณ์ที่สามารถขับเคลื่อนเหตุการณ์สำคัญในเรื่องได้ และ 3) ด้านการท้าทายจารีต พบการแสดงออกทางอารมณ์และความปรารถนาที่ท้าทายขนธรรมเนียมเดิม เช่น การทวงสัญญาหรือการกล้าแสดงออกของความรู้สึก ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าตัวละครหญิงไม่ได้มีบทบาทเพียงผู้ตามที่อ่อนแอ แต่เป็นผู้มีส่วนสำคัญในการเปลี่ยนแปลงอำนาจและการการตัดสินใจของตัวละครชาย        ข้อค้นพบนี้ช่วยสร้างความเข้าใจใหม่เกี่ยวกับบทบาทสตรีในวรรณคดีไทยที่สอดคล้องกับบริบททางสังคมปัจจุบัน