การใช้คริปโทเคอร์เรนซีเป็นสื่อกลางการชำระเงินในประเทศไทย: ปัญหาและอุปสรรคทางกฎหมาย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนาการ แนวคิด และลักษณะของคริปโทเคอร์เรนซีในฐานะสินทรัพย์ดิจิทัล วิเคราะห์สถานะทางกฎหมายของคริปโทเคอร์เรนซีและข้อจำกัดในการใช้เป็นสื่อกลางการชำระเงินในประเทศไทย ตลอดจนเสนอแนวทางในการปรับปรุงกรอบกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ภายใต้บริบทของการพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัลและระบบการเงินสมัยใหม่ โดยพิจารณากรอบกฎหมายไทยในปัจจุบันกำหนดให้ คริปโทเคอร์เรนซีเป็นสินทรัพย์ดิจิทัล แต่ยังไม่ยอมรับสถานะทางกฎหมายของคริปโทเคอร์เรนซีในฐานะสื่อกลางการชำระเงิน ส่งผลให้เกิดความไม่แน่นอนทางกฎหมายและเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาระบบการเงินดิจิทัลของประเทศ งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ในลักษณะการวิจัยทางนิติศาสตร์ โดยศึกษาวิเคราะห์กฎหมายที่เกี่ยวข้อง แนวคิด ทฤษฎี และเอกสารวิชาการทั้งในประเทศและต่างประเทศ ผลการศึกษาพบว่า แม้ประเทศไทยจะมีพระราชกำหนดการประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล พ.ศ. 2561 ซึ่งวางกรอบการกำกับดูแล คริปโทเคอร์เรนซีในมิติของการลงทุนและการประกอบธุรกิจ แต่ยังไม่มีบทบัญญัติที่รองรับการใช้คริปโทเคอร์เรนซีเพื่อการชำระค่าสินค้าและบริการโดยตรง อีกทั้งประกาศคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ ที่ กธ. 5/2565 ได้กำหนดห้ามผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลสนับสนุนหรือส่งเสริมการใช้สินทรัพย์ดิจิทัลเป็นสื่อกลางการชำระเงิน ส่งผลให้การใช้คริปโทเคอร์เรนซีในการชำระค่าสินค้าและบริการ ถูกจำกัดอย่างเด็ดขาด แม้ในกรณีที่คู่สัญญามีความสมัครใจและยอมรับความเสี่ยงร่วมกันก็ตาม จึงเสนอให้ปรับปรุงประกาศดังกล่าวจากแนวทางการห้ามใช้โดยเด็ดขาด ไปสู่การกำหนดกรอบการใช้ในขอบเขตจำกัด ภายใต้เงื่อนไขการกำกับดูแลและการคุ้มครองผู้ใช้ที่เหมาะสม โดยจำกัดการใช้เฉพาะกรณีที่คู่สัญญาตกลงโดยสมัครใจ ดำเนินธุรกรรมผ่านผู้ให้บริการที่อยู่ภายใต้การกำกับ เริ่มจากการทดลองใช้ภายใต้กรอบการทดลองทางกฎหมาย เพื่อประเมินผลกระทบก่อนการปรับปรุงกฎหมายและนโยบายในระยะยาว