การบรรเทาความยากจนด้วยหลักอริยสัจ 4

บทคัดย่อ

ปัญหาความยากจนเป็นปัญหาของประเทศไทยมาอย่างยาวนานและมีความเรื้อรังในหลายพื้นที่ แม้ตลอดช่วงการพัฒนาประเทศภายใต้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติที่ผ่านมาทั้ง 12 ฉบับ จะบรรจุเรื่องของการแก้ปัญหาความยากจนไว้ ตลอดระยะเวลา 30 ปีที่ผ่านมา จำนวนคนจนที่ลดลงอย่างต่อเนื่องจาก 34.1 ล้านคน ในปี 2531 ลดลงเหลือเพียง 4.8 ล้านคน ในปี 2563 แต่เมื่อย้อนกลับไปดูข้อมูลเชิงลึกในปี 2562 กลับพบว่า จำนวนคนจนหลายมิติมีมากถึง 9.3 ล้านคน ยิ่งสะท้อนให้เห็นชัดว่า ประเทศไทยประสบความสำเร็จในการบรรเทาความยากจนในเชิงปริมาณ แต่ยังไม่ประสบความสำเร็จในเชิงคุณภาพมากนัก ซึ่งสะท้อนผ่านความยากจนหลายมิติที่ไม่เป็นตัวเงิน ได้แก่ ความเป็นอยู่ ความมั่นคงทางการเงิน การมีสุขภาพที่ดี และการศึกษาที่ดี ยังมีปัญหาอยู่หลายตัวชี้วัด ซึ่งถือเป็นปัจจัยหรือสาเหตุสำคัญในการเข้าใจบริบทที่มากำหนดความยากจน ดังนั้น หลักพุทธธรรมว่าด้วยหลักอริยสัจ 4 ที่ประกอบด้วย ทุกข์ (สภาพความยากจน) สมุทัย (สาเหตุของการเกิดความยากจน) นิโรธ (เป้าหมายในการบรรเทาปัญหาความยากจน) และมรรค (แนวทางในการบรรเทาปัญหาความยากจน) จึงเป็นหลักธรรมที่สอดคล้องและเหมาะสมที่สุดในการนำมาประยุกต์ใช้กับการบรรเทาปัญหาความยากจนในปัจจุบัน