จริยธรรมของผู้บริหารยุคดิจิทัล
คำสำคัญ:
จริยธรรม, ผู้บริหาร, ยุคดิจิทัลบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งวิเคราะห์จริยธรรมของผู้บริหารยุคดิจิทัล โดยเน้นบริบทของประเทศไทย ซึ่งกำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่การบริหารจัดการด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างเข้มข้น ทั้งในภาครัฐและภาคเอกชน การเปลี่ยนผ่านนี้สร้างโอกาสในการพัฒนา แต่ขณะเดียวกันก็เปิดช่องให้เกิดความท้าทายด้านจริยธรรมรูปแบบใหม่ที่ซับซ้อนและต้องการกรอบคิดที่ทันสมัย ผู้บริหารในยุคปัจจุบันจึงไม่เพียงต้องมีทักษะด้านเทคโนโลยีและการจัดการเท่านั้น แต่ยังต้องยึดมั่นในคุณธรรม และสามารถตัดสินใจในบริบทที่ข้อมูลท่วมท้น มีความเร็วสูง และความเสี่ยงสูง บทความนี้วิเคราะห์ประเด็นจริยธรรมของผู้บริหารจาก 6 ด้านหลัก ได้แก่ 1. บทนำที่ปูพื้นและชี้ปัญหา 2. ปัญหาจริยธรรมในบริบทไทยทั้งภาครัฐและเอกชน 3. แนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง เช่น ทฤษฎีจริยธรรม ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรม และหลักธรรมาภิบาล 4. บทบาทและทักษะของผู้บริหารยุคดิจิทัล 5. ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อส่งเสริมจริยธรรมอย่างเป็นระบบ และ 6. การสังเคราะห์องค์ความรู้ใหม่ซึ่งนำเสนอกรอบแนวคิดผู้นำดิจิทัลเชิงจริยธรรม (Digital Ethical Leadership) ที่ประกอบด้วยมิติคุณธรรมส่วนบุคคล ความเข้าใจเทคโนโลยี การกำกับดูแล และความรับผิดชอบต่อสังคม ผลการวิเคราะห์นำไปสู่ข้อเสนอเชิงนโยบายที่สามารถประยุกต์ใช้ได้จริงในระดับองค์กรและภาครัฐ เพื่อยกระดับมาตรฐานจริยธรรมในสังคมไทย ทั้งนี้ยังสามารถใช้เป็นฐานความรู้ในการวิจัยเชิงประจักษ์ต่อยอด และกำหนดมาตรฐานคุณธรรมใหม่สำหรับผู้บริหารไทยในศตวรรษที่ 21
เอกสารอ้างอิง
เขมภัทร ทฤษฎิคุณ. (2565). สำรวจความพร้อมภาครัฐ ปฏิบัติตาม PDPA. สืบค้น 2 มกราคม 2568, จาก https://shorturl.asia/iFZXp
ธนญา ราชแพทยาคม และศิริรัตน์ ทองมีศรี. (2567). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัลของโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร สำนักงานเขตบางกะปิ. วารสารวิชาการการจัดการภาครัฐและเอกชน, 6(1), 117-132.
ประยงค์ อ่อนตา. (2567). พุทธจริยธรรมเพื่อสังคมยุคดิจิทัล. สืบค้น 2 มกราคม 2568, จาก https://bsru.net/พุทธจริยธรรมเพื่อสังคม/
พระณัฏฐวัฒน์ ญาณปฺปโภ. (2564). วิกฤตจริยธรรมและจรรยาบรรณของคนไทยในยุคดิจิทัล. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ, 1(3), 37-52.
สำนักงาน ก.พ. (2563). แนวทางการส่งเสริมจริยธรรมภาครัฐในยุคการพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อรองรับสถานการณ์ Disruption. กรุงเทพฯ: สำนักงาน ก.พ.
Bass, B. M. & Riggio, R. E. (2006). Transformational leadership (2nd ed.). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.
Brown, M. E. & Trevino, L. K. (2006). Ethical leadership: A review and future directions. The Leadership Quarterly, 17(6), 595-616.
BusinessBalls. (n.d.). Ethical leadership principles and examples. Retrieved January 20, 2025, from https://www.businessballs.com/leadership-styles/ethical-leadership/
Fiedler, F. E. (1967). A theory of leadership effectiveness. New York: McGraw-Hill.
North Central College. (2023, May 19). What is ethical leadership?. Retrieved January 28, 2025, from https://shorturl.asia/FLvOU
Northouse, P. G. (2022). Leadership: Theory and practice (9th ed.). California, USA: SAGE Publications.
Scherer, A. G. et al. (2013). The business firm as a political actor: A new theory of the firm for a globalized world. Business & Society, 53(2), 143-156.
Simplilearn. (2025). The 10 major leadership theories for effective management. Retrieved January 28, 2025, from https://shorturl.asia/cfRqm
Trevino, L. K. & Weaver, G. R. (2003). Managing ethics in business organizations: Social scientific perspectives. Stanford, CA: Stanford Business Books.
Trevino, L. K. et al. (2003). A qualitative investigation of perceived executive ethical leadership: Perceptions from inside and outside the executive suite. Human Relations, 56(1), 5-37.
