แนวทางการอนุรักษ์ประเพณีชักพระ อำเภอเกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี
คำสำคัญ:
แนวทาง, การอนุรักษ์, ประเพณีชักพระบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. ศึกษาประวัติความเป็นมาของประเพณีชักพระ อำเภอเกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี 2. ศึกษาปัญหา อุปสรรคในการอนุรักษ์ประเพณีชักพระ อำเภอเกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี และ 3. ศึกษาแนวทางการอนุรักษ์ประเพณีชักพระ อำเภอเกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แบบสัมภาษณ์
กึ่งมีโครงสร้างกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูปหรือคน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า 1. ประวัติความเป็นมาของประเพณีชักพระในอำเภอเกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นประเพณีชักพระทางพุทธศาสนาที่จัดขึ้นในวันออกพรรษาเพื่อสักการะพระพุทธรูปและเสริมสร้างบุญกุศล โดยมีขบวนแห่เรือพนมพระที่ตกแต่งอย่างสวยงาม พร้อมพระพุทธรูปหรือบุษบก ขบวนนางรำ และการบรรเลงเพลงแห่เรือที่สร้างบรรยากาศสนุกสนาน การจัดงานช่วยส่งเสริมความสามัคคีในชุมชนและอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม 2. ปัญหา อุปสรรคในการอนุรักษ์ประเพณีชักพระ พบว่า ขาดช่างฝีมือและการถ่ายทอดทักษะ ขาดงบประมาณและทรัพยากร ขาดการสนับสนุนจากภาครัฐ รวมถึงการขาดการสนใจจากคนรุ่นใหม่และขาดการร่วมมือจากชุมชน นอกจากนี้ยังมีอุปสรรคในด้านการฝึกอบรม การเผยแพร่ความรู้ และการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น 3. แนวทางการอนุรักษ์ประเพณีชักพระที่เกาะพะงัน 3 ด้านหลัก คือ 1. พุทธศิลป์ ได้แก่ การบูรณะพระพุทธรูปและศิลปวัตถุท้องถิ่น การฝึกอบรมช่างศิลป์ และส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม 2. การมีส่วนร่วมของชุมชน ได้แก่ การอบรมเยาวชน และการสร้างความภาคภูมิใจในประเพณี 3. การสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น ได้แก่ การถ่ายทอดความรู้ให้เยาวชน การสร้างเรือพระ และการเผยแพร่ข้อมูลผ่านโซเซียลมีเดีย
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา คำผา (2559). แนวทางการสืบทอดประเพณีฮีตสิบสองเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพัฒนศึกษา). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ชาณุวัฒน์ ไหลมา. (2566). รูปแบบการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมของชาวมอญในอำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพัฒนาสังคม). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
นิวัติ เรืองพาณิช. (2556). การอนุรักษ์ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
พรหมภัสสร ชุณหบุญญทิพย์ (2561). ปัจจัยสำคัญต่อการมีส่วนร่วมของชุมชนในประเพณีไหลเรือไฟ จังหวัดนครพนม. วารสารการบริการและการท่องเที่ยวไทย, 13(6), 3-12.
พระครูสังฆรักษ์สุทัศน์ มุนินนฺโท และคณะ. (2563). คุณค่าทางพุทธสุนทรียศาสตร์ในประเพณีวัฒนธรรมการชักพระในภาคใต้ ประเทศไทย. วารสารเซนต์จอห์น, 23(32), 213-229.
พระปริมินทร์ มาลคนฺโธ (2565). แนวทางการฟื้นฟูและอนุรักษ์ประเพณีชักพระในเขตเทศบาลนครสงขลา (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพัฒนาสังคม). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระไพบูลย์ ปิยธมฺโม (2566). แนวทางการอนุรักษ์ประเพณีท้องถิ่นทางพระพุทธศาสนาของชุมชน ชาวมอญ อำเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาฐิติพงศ์ ชูจิตต์. (2561). บทบาทของพระสงฆ์ต่อการมีส่วนร่วมในการสงวนรักษาประเพณีชักพระ จังหวัดสุราษฎร์ธานี (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารงานวัฒนธรรม). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ฤทัยพรรณ ทองจับ และในตะวัน กำหอม (2565). ประเพณีชักพระ : การบูรณาการเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรมโรงเรียนบ้านคลองขุดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสตูล. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(1), 253-272.
วินัย วีระวัฒนานนท์. (2553). สิ่งแวดล้อมศึกษา. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
สมบัติ นามบุรี และธิติวุติ หมั่นมี (2564). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู ประเพณีวัฒนธรรมท้องถิ่น จังหวัดชัยภูมิ. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น, 7(6), 125-136.
สุพัตรา คงขำ. (2565). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และสืบทอดประเพณีการลากพระบกของอำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารนาคบุตรปริทรรศน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช, 14(1), 121-131.
