การพัฒนาคุณภาพชีวิตการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลตำบลปราสาททอง อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
คำสำคัญ:
การพัฒนา, ไตรสิกขา, คุณภาพชีวิต, การปฏิบัติงาน, บุคลากรเทศบาลบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับคุณภาพชีวิตการปฏิบัติงานของบุคลากรเทศบาลตำบลปราสาททอง 2. ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักไตรสิกขากับคุณภาพชีวิตในการทำงาน และ 3. แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตการปฏิบัติงาน โดยประยุกต์หลักไตรสิกขา ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ทั้งเชิงปริมาณผ่านแบบสอบถาม กับกลุ่มตัวอย่าง 156 คน แบ่งเป็นข้าราชการ พนักงาน และลูกจ้าง เครื่องมือประกอบด้วยแบบสอบถาม 4 ตอน ครอบคลุมข้อมูลพื้นฐาน หลักไตรสิกขา คุณภาพชีวิตตามแนวคิดของวอลตัน และความคิดเห็นปลายเปิด โดยผ่านการตรวจสอบคุณภาพด้วยค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.60-1.00 และค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับอยู่ที่ 0.968 การเก็บข้อมูลดำเนินโดยผู้วิจัยแจกแบบสอบถามด้วยตนเอง และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน โดยใช้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน พร้อมแปลความหมายตามเกณฑ์ที่กำหนด และ การวิจัยเชิงคุณภาพนี้ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 10 คนจาก 4 กลุ่ม ได้แก่ นักวิชาการหรือผู้ปฏิบัติงานด้านพระพุทธศาสนา รัฐประศาสนศาสตร์ ผู้บริหาร และบุคลากรเทศบาล โดยใช้แบบสัมภาษณ์ที่พัฒนาจากเอกสารวิชาการและคำแนะนำของที่ปรึกษา ขั้นตอนการเก็บข้อมูลเริ่มจากการนัดหมายและดำเนินการสัมภาษณ์อย่างเป็นทางการ พร้อมขออนุญาตบันทึกเสียง ข้อมูลที่ได้ถูกถอดความ วิเคราะห์เชิงเนื้อหา ประกอบบริบท และสังเคราะห์ผลตามวัตถุประสงค์การวิจัย
ผลการวิจัยพบว่า 1. คุณภาพชีวิตการปฏิบัติงานของบุคลากรอยู่ในระดับมาก โดยด้านศีลมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือสมาธิและปัญญา 2. หลักไตรสิกขามีความสัมพันธ์ในระดับสูงกับคุณภาพชีวิตการทำงาน (R=0.807**) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 3. แนวทางการพัฒนาประกอบด้วยสองด้านหลัก คือ ด้านไตรสิกขา (ศีล สมาธิ ปัญญา) และด้านคุณภาพชีวิต 8 ประการ เช่น รายได้ ความมั่นคง การพัฒนาโอกาสในอาชีพ และการมีส่วนร่วมในองค์กร โดยมีข้อเสนอแนะให้พัฒนานโยบายค่าตอบแทนที่เป็นธรรม สร้างโอกาสในการพัฒนาศักยภาพและความก้าวหน้าในหน้าที่ของบุคลากร และการพัฒนาปัญญา
เอกสารอ้างอิง
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). (2565, พฤศจิกายน). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 139 ตอนพิเศษ 258 ง. หน้า 1.
พระครูสมุห์กฤษฎา สิริสาโร. (2564). การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุตามหลักไตรสิกขาของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจรเข้สามพัน อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธนพล กนฺตสีโล และคณะ. (2561). การส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุของเทศบาลตำบลเทพกระษัตรี อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 5(3), 943-954.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2547). ศึกษา ฝึกฝน พัฒนาตนให้สูงสุด: ชุดธรรมะประยุกต์สำหรับคนทำงาน ลำดับที่ 6. กรุงเทพฯ: อมรินทร์.
พระมหาอุทัย กตคุโณ และคณะ. (2565). การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุโดยใช้หลักวิถีพุทธในเขตเทศบาลเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิชาการมนุษย์และสังคม มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 6(2), 63-83.
พระสมนึก ธีรปญฺโญ และคณะ. (2565). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะต้นแบบข้าราชการองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ในจังหวัดนนทบุรี. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(3), 139-152.
พระสิทธิชัย วิสุทฺโธ. (2561). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตการทำงานของพนักงานเทศบาลในอำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มาลัย พลายจิตต์ และคณะ. (2565). การพัฒนาศักยภาพการปฏิบัติงานตามหลักพุทธธรรมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในอำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิชาการมนุษย์และสังคม มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 6(1), 207-227.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. (2550, 24 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 124 ตอนที่ 47 ก. หน้า 23.
สมพงษ์ สุนทรธรรม และคณะ. (2566). การพัฒนาทุนมนุษย์ของบุคลากรเทศบาลในจังหวัดสุพรรณบุรี. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 12(4), 339-350.
สำนักงานเทศบาลตำบลปราสาททอง อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (2567). ข้อมูลเทศบาลปราสาททอง. สืบค้น 6 มกราคม 2567, จาก https://prasattong.go.th/public/
Likert, R. (1967). The method of constructing an attitude scale. New York: Wiley & Son.
Maslow, A. H. (1954). Motivation and personality. New York: Harper and Row.
Silverman, D. (2013). Doing Qualitative Research (4th ed.). London: SAGE Publications.
Walton, R. E. (1973). Quality of Working Life: What is it?. Sloan Management Review, 4(7), 12-16.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). Singapore: Times Printers Sdn. Bhd.
