ทัศนคติของเยาวชนไทยต่อพระพุทธศาสนาในยุคสื่อสังคมออนไลน์กับการบริหารเชิงพุทธ
คำสำคัญ:
ทัศนคติของเยาวชน, พระพุทธศาสนา, การบริหารเชิงพุทธบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาทัศนคติของเยาวชนไทยต่อพระพุทธศาสนาในยุคสื่อสังคมออนไลน์กับการบริหารเชิงพุทธ ผลจากการศึกษาพบว่า สื่อสังคมออนไลน์มีอิทธิพลอย่างลึกซึ้งต่อทัศนคติและการรับรู้ของเยาวชนไทยที่มีต่อพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการบริโภคข่าวสารผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล เช่น เฟซบุ๊ก (Facebook) ติ๊กต็อก (TikTok) และยูทูบ (YouTube) ซึ่งเผยแพร่ทั้งข่าวด้านบวก เช่น ภาพลักษณ์ของพระสงฆ์ผู้เสียสละเพื่อสังคม และข่าวด้านลบที่สะท้อนพฤติกรรมไม่เหมาะสมของพระภิกษุบางรูป ซึ่งมักถูกนำเสนออย่างรวดเร็วและซ้ำซาก ส่งผลต่อภาพลักษณ์และศรัทธาของเยาวชนไทยในระดับจิตสำนึก การบริหารเชิงพุทธจึงถูกเสนอเป็นแนวทางฟื้นฟูความเข้าใจและสร้างความเชื่อมโยงใหม่ระหว่างศาสนากับคนรุ่นใหม่ โดยอาศัยหลักพรหมวิหาร 4 ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา เป็นกรอบแนวคิดในการออกแบบการสื่อสาร จัดกิจกรรม และพัฒนาระบบการบริหารคณะสงฆ์ให้เข้ากับบริบทสื่อยุคใหม่ แนวทางนี้ไม่เพียงช่วยเสริมสร้างจริยธรรมและภูมิคุ้มกันทางความคิดในเยาวชน แต่ยังส่งเสริมให้พระพุทธศาสนายังคงมีบทบาทเชิงสร้างสรรค์ในสังคมไทยร่วมสมัยอย่างมั่นคงและยั่งยืน ทั้งนี้ยังเน้นการเปิดพื้นที่แห่งการรับฟังอย่างมีเหตุผล การสื่อสารด้วยความเข้าใจ และการบริหารที่มุ่งพัฒนาคนควบคู่กับการรักษาแก่นแท้ของธรรมะ
เอกสารอ้างอิง
กรุงเทพธุรกิจ. (2568). เปิดโปงขบวนการ! 'สีกากอล์ฟ' พัวพันพระ 13 รูป กวาดเงิน 385 ล้านบาท. สืบค้น 29 กรกฎาคม 2568, จาก https://shorturl.asia/ZPcDK
ชัยพล อนุสุวรรณ และคณะ. (2565). แนวทางการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนตามหลักพรหมวิหาร 4 โรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอ่างทอง. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 23(2), 110-122.
ณัฐรินทร์ นิธีกีรติชานนท์. (2556). พระพุทธศาสนากับชีวิตวัยรุ่นไทยในโลกสมัยใหม่. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(2), 106-113.
เตชทัต ปักสังขาเนย์. (2558). สังคมออนไลน์ที่เป็นอันตรายต่อพระพุทธศาสนา. วารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์, 1(1), 91-96.
พระครูกิตติวรานุวัตร (ประยูร ธมฺมวโร) และคณะ. (2561). บทบาทพระสงฆ์ในการสืบสานวัฒนธรรมไทย. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 5(3), 465-487.
พระสมุห์ธณัฐพล ธมฺมสโร และพระเเมนรัตน์ จตฺตมโล. (2566). วิกฤติการณ์ศรัทธาของประชาชนที่มีต่อพระสงฆ์ไทยและแนวทางการสร้างศรัทธาของพระสงฆ์ในยุคโซเชียล. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(2), 191-204.
พิทูร มลิวัลย์ และไสว มาลาทอง. (2533). ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์การศาสนา.
พุทธชาติ ช่วยแก้ว. (2567). การบริหารจัดการตามแนวพระพุทธศาสนา. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 2(3), 58-71.
วราภรณ์ ซื่อประดิษฐ์กุล. (2545). ความรู้ และทัศนคติของเยาวชนที่มีต่อพระพุทธศาสนาในยุคโลกาภิวัฒน์ (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม.
สมบูรณ์ วัฒนะ และคณะ. (2564). พระพุทธศาสนากับวิถีชีวิตคนไทยในดินแดนสุวรรณภูมิ. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 9(3), 950-964.
สวพ.FM91. (2568). รู้จัก “พระครูโสภณจันทรังสี” เจ้าอาวาสวัดใหม่สี่หมื่น ผู้อุปการะเด็กนับ 100 ชีวิต. สืบค้น 29 กรกฎาคม 2568, จาก https://shorturl.asia/SuXFp
สุกิจ ชัยมุสิก. (2568). บทบาทของสื่อสังคมออนไลน์ต่อการสร้างอัตลักษณ์ทางสังคมของเยาวชนไทย. วารสารนวัตกรรมสังคมศาสตร์, 2(2), 33-40.
อุษณี กังวารจิตต์. (2559). การรู้เท่าทันสื่อสังคมออนไลน์ของเด็กและเยาวชน. วารสารรัฏฐาภิรักษ์, 58(3), 79-92.
Allport, G. W. (1935). Attitudes. Handbook of social psychology. Worcester, MA: Clark Univ. Press.
Campbell, H. A & Tsuria, R. (2021). Religion, online practices and digital media. London: Routledge.
Kaplan, A. M. & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of Social Media. Business Horizons, 53(1), 59-68.
Lutz, R. J. (1991). The RoIe of Attitude Theory in Marketing. In H. H. Kasarjian & T. S. Robertson. (Eds.), Perspectives in Consumer Behavior (4th ed.), (pp. 317-339). Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.


