พระคิลานุปัฏฐาก : พระสงฆ์ไทยกับการดูแลสุขภาวะองค์รวม

ผู้แต่ง

  • พระครูธรรมธรอภิชัย อภิชโย (คงเกษม) วัดท้องคุ้ง ชลบุรี

คำสำคัญ:

พระคิลานุปัฏฐาก, พระสงฆ์ไทย, สุขภาวะองค์รวม

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งเน้นศึกษา พระคิลานุปัฏฐาก: พระสงฆ์ไทยกับการดูแลสุขภาวะองค์รวม จากการศึกษาจากแนวคิด หนังสือ ตำรา และจากการสังเคราะห์ วิเคราะห์จากผู้แต่งพบว่า 1. พระคิลานุปัฏฐาก คือ พระสงฆ์ที่ทำหน้าที่ดูแลพระภิกษุอาพาธภายในวัดเป็นการช่วยเหลือเกื้อคุณในหมู่สงฆ์ ซึ่งได้รับการพิจารณายอมรับจากหน่วยงานภาครัฐให้มีการตรวจสุขภาพพระสงฆ์และรณรงค์ในเรื่องของการทานอาหาร รวมถึงการใช้สิทธิ์ในการรักษาโรคต่าง ๆ เป็นแนวโน้มที่ดีที่จะทำให้คณะสงฆ์มีทักษะ และการดูแลในวงการพระสงฆ์ได้อย่างดีการทำงานร่วมกับหน่วยงานภาครัฐนั้นจะทำให้พระภิกษุผู้ได้รับมอบหมายได้มีทัศนคติที่เป็นเชิงบวกในการทำงาน 2. พระภิกษุอาพาธ ในอดีตได้รับการดูแลโดยพระสงฆ์กันเอง มีแพทย์ที่ใช้ความสามารถ ช่วยดูแล และถ่ายทอดความรู้ในการรักษาพยาบาลให้ตนเองทั้งในอาการเบื้องต้น จนถึงอาการหนักในระยะสุดท้าย การรักษาใช้ทั้งองค์ความรู้ที่สั่งสมกันมา การใช้ยาสมุนไพร เพื่อรักษาตามอาการ การดูแล กันเองตามพระธรรมวินัยเป็นสิ่งที่พระสงฆ์ต้องปฏิบัติตาม ปัจจุบันภาครัฐและคณะสงฆ์ ให้การดูแล พระภิกษุที่อาพาธโดยการจัดตั้งโรงพยาบาลสงฆ์เพื่อรองรับการรักษา ส่วนภูมิภาคอาจประสบปัญหาการ เข้าถึงสิทธิการรักษา ประสบปัญหาค่าใช้จ่ายทุนทรัพย์ค่าคนดูแล การเดินทางขาดที่พึ่งพา พระสงฆ์จึงควร ใส่ใจดูแลกันตามพระธรรมวินัยที่พระพุทธองค์บัญญัติไว้ดีแล้ว และเป็นการบำรุงดูแลพระพุทธศาสนาต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2561). คู่มือการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายแบบประคับประคอง (Palliataive Care) แบบบูรณาการ. กรุงเทพฯ: บริษัท เบสท์ สเต็ป แอ็ดเวอร์ไทซิ่ง จำกัด.

จันทร์เพ็ญ สันตวาจา และคณะ. (2548). แนวคิดพื้นฐาน ทฤษฎี และกระบวนการพยาบาล (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: โครงการสวัสดิการวิชาการ สถาบันบรมราชชนก.

จินตนา อาจสันเที้ยะ และพรทรัพย์ เดชะกุลเจริญ. (2562). การพยาบาลพระสงฆ์อาพาธภายใต้พระธรรมวินัย. วารสารพยาบาลทหารบก, 20(3), 27-33.

ไทย พีบีเอส. (2566). "คิลานุปัฏฐาก" โครงการพระ อสม. ดูแลสงฆ์ชราอาพาธประจำวัด. สืบค้น 23 พฤศจิกายน 2568, จาก https://shorturl.asia/lpfmj

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

โรงพยาบาลสงฆ์. (ม.ป.ป.). ประวัติโรงพยาบาลสงฆ์. สืบค้น 23 พฤศจิกายน 2568, จาก https://www.priest-hospital.go.th/About/History

สุรเกียรติ อาชานานุภาพ. (2541). วิวัฒนาการการส่งเสริมสุขภาพระดับนานาชาติ. สืบค้น 23 พฤศจิกายน 2568, จาก https://shorturl.asia/q43si

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-25

รูปแบบการอ้างอิง

อภิชโย (คงเกษม) พ. (2026). พระคิลานุปัฏฐาก : พระสงฆ์ไทยกับการดูแลสุขภาวะองค์รวม. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 9(1), 251–265. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/bim/article/view/290661