วัดต้นแบบ: การพัฒนาระบบบริหารจัดการทรัพย์สินของวัดในจังหวัดอ่างทอง
คำสำคัญ:
วัดต้นแบบ, การจัดการทรัพย์สินของวัด, สภาสาธารณูปการสงฆ์บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ทดลองใช้ระบบสภาสาธารณูปการสงฆ์เพื่อการจัดการทรัพย์สินของวัดกับวัดต้นแบบ 2. ประเมินผลการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการแก่พระสังฆาธิการในการจัดการทรัพย์สินของวัดในจังหวัดอ่างทอง และ 3. ประเมินผลการนำนวัตกรรมเชิงพุทธไปทดลองใช้ในการจัดการทรัพย์สินของวัดต้นแบบ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี โดยบูรณาการการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วยวัดต้นแบบในจังหวัดอ่างทอง พระสังฆาธิการ ผู้เชี่ยวชาญ และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดการทรัพย์สินของวัด เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึก และการสังเกตแบบมีส่วนร่วม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติพื้นฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1. การทดลองใช้ระบบสภาสาธารณูปการสงฆ์ช่วยยกระดับโครงสร้างการบริหารจัดการทรัพย์สินของวัดให้มีความเป็นระบบ ชัดเจน โปร่งใส และตรวจสอบได้ โดยเอื้อต่อการมีส่วนร่วมของพระสังฆาธิการ คณะกรรมการวัด และชุมชน 2. พระสังฆาธิการที่เข้ารับการอบรมมีระดับความรู้ ความเข้าใจ และทัศนคติด้านการจัดการทรัพย์สินของวัดอยู่ในระดับมาก และสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานจริงได้ และ 3. นวัตกรรมเชิงพุทธสามารถบูรณาการหลักพุทธธรรมกับหลักการบริหารจัดการสมัยใหม่ได้อย่างเหมาะสม ส่งเสริมความโปร่งใส การมีส่วนร่วม และความยั่งยืนในการจัดการทรัพย์สินของวัดในบริบทจังหวัดอ่างทอง
เอกสารอ้างอิง
กนก แสนประเสริฐ, และคณะ. (2545). การจัดการดูแลทรัพย์สินและศาสนสมบัติของวัด (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.
ณดา จันทร์สม. (2557). การบริหารการเงินของวัดในประเทศไทย: ความสอดคล้องตามหลักธรรมาภิบาล. NIDA Development Journal, 54(1), 107–142.
พระครูสมุห์ณัฏฐเสฏฐ์ อธิญาโณ และคณะ. (2559). การพัฒนาการบริหารจัดการการสาธารณูปการของพระสังฆาธิการ ในเขตการปกครองคณะสงฆ์ภาค 11. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 5(2), 1–14.
พระครูสังฆรักษ์เอกลักษณ์ อชิโต และพระอุดมสิทธินายก (กำพล คุณงฺกโร). (2568). การพัฒนาระบบปฏิบัติการฐานข้อมูลด้านการจัดการทรัพย์สินของวัดในประเทศไทย. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ, 8(4), 45–56.
พระครูสุธีกิตติบัณฑิต (กฤษฎา กิตฺติโสภโณ) และคณะ. (2568). แนวทางการจัดตั้งสำนักจัดการทรัพย์สินพระพุทธศาสนาในประเทศไทย. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 14(1), 136–154.
พระปลัดอุดร ปริปุณฺโณ (มะลิพวง). (2559). การพัฒนารูปแบบการจัดการสาธารณูปการของวัดในจังหวัดอ่างทอง (ดุษฎีนิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหากฤษฎา กิตฺติโสภโณ และคณะ. (2566). การพัฒนาระบบปฏิบัติการเชิงกฎหมายและพระธรรมวินัยเพื่อการปกครองคณะสงฆ์ที่เข้มแข็งในสังคมไทย. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 12(1), R296–R306.
พระมหาธฤติ วิโรจโน. (2557). รูปแบบการพัฒนาพระสังฆาธิการเพือประสิทธิภาพการบริหารกิจการคณะสงฆ์. วารสารบัณฑิตศึกษา มนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์, 3(1), 65–88.
พระมหาสุนันท์ สุนนฺโท (รุจิเวทย์). (2557). การพัฒนารูปแบบการจัดการศาสนสมบัติของวัดในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระอำนวย หมอกเมฆ และคณะ. (2556). กลยุทธ์การบริหารวัดในพระพุทธศาสนาสำหรับเจ้าอาวาสวัดราษฎร์ในเขตหนเหนือ ภาค 4. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร, 19(1), 73–90.
พล อาริยะชาติกุล. (2554). การบริหารจัดการพื้นที่วัดเพื่อปล่อยเช่า (วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานวัตกรรมการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์). ปทุมธานี:มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.
