การไตร่ตรองก่อนเผยแพร่สารทางการเมืองในสื่อสังคมออนไลน์: การประยุกต์หลักธรรมเพื่อการสื่อสารอย่างรับผิดชอบของพลเมือง

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายและวิเคราะห์กระบวนการไตร่ตรองก่อนการเผยแพร่สารทางการเมืองของพลเมืองในสื่อสังคมออนไลน์ โดยบูรณาการแนวคิดทางรัฐศาสตร์ร่วมกับหลักธรรมในพระพุทธศาสนา เพื่อเสนอกรอบการสื่อสารทางการเมืองอย่างมีความรับผิดชอบในบริบทสังคมประชาธิปไตยร่วมสมัย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายบทบาทของโซเชียลมีเดียในฐานะพื้นที่ทางการเมืองที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการรับรู้ การตัดสินใจ และการแสดงออกทางการเมืองของพลเมือง รวมถึงวิเคราะห์ปัญหาการสื่อสารทางการเมืองที่เกิดขึ้นจากข่าวลวง ข้อมูลบิดเบือน การสื่อสารที่ขับเคลื่อนด้วยอารมณ์ และวาทกรรมสร้างความขัดแย้ง โดยใช้การวิเคราะห์และการสังเคราะห์แนวคิดทางรัฐศาสตร์ร่วมกับหลักธรรมในพระพุทธศาสนา เพื่อเสนอกรอบคิดในการกำกับการสื่อสารทางการเมืองในพื้นที่สาธารณะดิจิทัล ผลการศึกษาพบว่า การเมืองบนโซเชียลมีเดียเปิดโอกาสให้พลเมืองมีส่วนร่วมทางการเมืองมากขึ้น แต่ในขณะเดียวกันก็สร้างเงื่อนไขที่เอื้อต่อการบิดเบือนการรับรู้และการขยายอารมณ์ทางการเมือง บทความเสนอให้นำหลักสติ สัมปชัญญะ และสัมมาวาจา มาบูรณาการเป็นกรอบคิดเชิงจริยธรรมและเชิงปฏิบัติในการไตร่ตรองก่อนการเผยแพร่สารทางการเมืองของพลเมือง โดยสติช่วยให้รู้เท่าทันอารมณ์และอิทธิพลของสาร สัมปชัญญะช่วยให้ตระหนักถึงผลกระทบของการสื่อสารต่อผู้อื่นและสังคม และสัมมาวาจาช่วยกำกับรูปแบบการแสดงออกให้เป็นไปอย่างสร้างสรรค์และเคารพความเห็นต่าง ทั้งนี้ได้ชี้ให้เห็นว่า การไตร่ตรองก่อนการเผยแพร่สารทางการเมืองไม่ใช่เพียงความรับผิดชอบเชิงปัจเจก หากแต่เป็นกระบวนการฝึกฝนภายใต้ข้อจำกัดของโครงสร้างแพลตฟอร์มดิจิทัล ซึ่งมีความสำคัญต่อการยกระดับคุณภาพของการสื่อสารทางการเมืองและการธำรงไว้ซึ่งระบอบประชาธิปไตยในยุคดิจิทัล