บทบาทของพระสงฆ์ที่มีต่อการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
คำสำคัญ:
บทบาท, คุณภาพชีวิต, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาระดับการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ 2. ศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการส่งเสริมคุณภาพชีวิต และ 3. นำเสนอบทบาทของพระสงฆ์ที่มีต่อการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี การวิจัยเชิงปริมาณโดยใช้สถิติพรรณนา ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอนุมาน วิเคราะห์การถดถอยของพหุคูณ การวิจัยเชิงคุณภาพโดยเก็บข้อมูลจากผู้สูงอายุในอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 379 คน ผ่านแบบสอบถาม และสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูปหรือคน
ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ( = 3.94, S.D. = 0.59) 2. หลักภาวนา 4 และการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุสามารถร่วมกันพยากรณ์บทบาทของพระสงฆ์ ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนของตัวแปรตามได้ร้อยละ 83.2 ส่วนอีกร้อยละ 16.8 เป็นความแปรปรวนที่เกิดจากปัจจัยอื่น เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า หลักภาวนา 4 ไม่มีอิทธิพลต่อตัวแปรตาม ขณะที่ปัจจัยการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุเป็นตัวแปรหลักเพียงปัจจัยเดียวที่ส่งผลเชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญ และ 3. บทบาทของพระสงฆ์ที่มีต่อการส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ครอบคลุมด้านกาย จิต สังคม และปัญญา โดยบูรณาการหลักภาวนา 4 ส่งเสริมสุขภาพกาย จิตใจ วินัย คุณค่า และสติปัญญาพร้อมปลูกฝังคุณธรรม พัฒนาทักษะและการมีส่วนร่วมทางสังคม สร้างเครือข่ายชุมชน และเผยแพร่องค์ความรู้ ผ่านกิจกรรมธรรมะ สุขภาพ และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ทำให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพดี จิตใจมั่นคง และคุณภาพชีวิตที่สมบูรณ์
เอกสารอ้างอิง
กรมการปกครอง. (2567). สถิติจำนวนประชากรและบ้าน. สืบค้น 27 กันยายน 2567,จาก https://shorturl.asia/z9oiq
ถนอมขวัญ อยู่สุข และคณะ. (2565). การพัฒนาคุณภาพชีวิตเชิงพุทธของผู้เกษียณอายุการปฏิบัติงานจากกรมชลประทาน. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(4), R40–R54.
พระครูปลัดสิทธิชัย วิสุทฺโธ (หว่านผล) และคณะ. (2565). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดจันทบุรี. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 7(2), 194–208.
พระครูศรีเมธาภรณ์ (ประภาส ฐิตธมฺโม) และคณะ. (2565). การพัฒนาคุณภาพชีวิตตามหลักพุทธบูรณาการสำหรับผู้สูงอายุ ของพระสงฆ์ในจังหวัดพิจิตร. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(3), 252–266.
พระมหาโยธิน โยธิโก. (2560). บทบาทพระสงฆ์ไทยในการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 17(3), 25–36.
พระศุภชัย ปญฺญาวชิโร (เปลื้องกระโทก). (2562). บทบาทของพระสงฆ์ที่มีต่อการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุอำเภอโชคชัย จังหวัดนครราชสีมา (สารนิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ระพีพัฒน์ กิตติภิรมย์สันต์. (2566). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งช้าง อำเภอทุ่งช้าง จังหวัดน่าน (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
รัตนา ตฤษณารังสี. (2565). การส่งเสริมคุณภาพชีวิตตามแนวพุทธธรรมาภิบาลของแรงงานไทย สภาองค์การนายจ้างเอส.เอ็ม.อี.แห่งประเทศไทย (สารนิพนธ์
รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สุพล ศิริ และคณะ. (2567). ประสิทธิผลการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 7(2), 70–82.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis (3rd ed.). New York: Harper and Row.
